VIII SA/Wa 57/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-04-19
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która w poprzednim postępowaniu sądowym uzyskała zwolnienie od kosztów sądowych, może ubiegać się o ponowne zwolnienie w nowej sprawie, mimo że jej sytuacja finansowa nie uległa znaczącej zmianie, a poprzednio zasądzone koszty zostały zajęte przez organ na poczet zaległości?Ratio decidendi
Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania i wymaga od wnioskodawcy wykazania w sposób niebudzący wątpliwości, że obiektywnie nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Samo ponowne złożenie skargi w tej samej sprawie lub zajęcie przez organ zasądzonych kosztów na poczet zaległości nie przesądza o zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy, jeśli sytuacja finansowa wnioskodawcy nie została wykazana jako obiektywnie trudna.Stan faktyczny
Z. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując trudną sytuacją finansową swoją i żony, bezrobociem oraz pomocą rodziny. Wskazał, że poprzednio zasądzone mu koszty zostały zajęte przez organ na poczet zaległości, co powoduje konieczność ponownego uiszczenia wpisu. Do wniosku dołączył dokumenty finansowe, w tym wyciągi z rachunku bankowego.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku Z. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy-
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi Z. R. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Oświadczył, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną, oboje są osobami bezrobotnymi, bez majątku i dochodów. Z uwagi na posiadanie gospodarstwa rolnego ([...]ha) nie pobierają zasiłku dla bezrobotnych. W zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych małżonków pomaga najbliższa rodzina. Ponadto skarżący oświadczył, że złożona przez niego skarga jest wynikiem ponownie przeprowadzonego postępowania przez organ skarbowy na skutek uchylenie decyzji przez Sąd, a zasądzony na jego rzecz zwrot kosztów postepowania organ zajął na poczet posiadanych przez skarżącego zaległości. To w ocenie skarżącego powoduje, że po raz kolejny jest zobowiązany do uiszczenia wpisu w tej samej wysokości od skargi w tym samym przedmiocie.
Odpowiadając na wezwanie do uzupełnienia wniosku skarżący podał, że w 2015 r. nie uzyskał żadnego przychodu i nie składał zeznania podatkowego, natomiast jego żona do września 2015 r. prowadziła działalność gospodarczą, w trakcie której dokonała zbycia majątku ruchomego o wartości powyżej [...] zł tj. dwóch pił pomostowych do cięcia kamienia, ładowarki [...] F., agregatu prądotwórczego oraz kompresora benzynowego. Wyjaśnił, że zamieszkuje w domu należącym do jego rodziców. Do pisma załączył zeznanie podatkowe żony za 2015 r. z ujawnionym przychodem w wysokości [...] zł, przy kosztach uzyskania przychodów – [...] zł oraz wyciągi z rachunku bankowego małżonków.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Przepis art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej. W zakresie częściowym następuje ono, gdy osoba fizyczna wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a).
Podzielić należy stanowisko ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że instytucja prawa pomocy powinna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. To z kolei oznacza, że wnioskodawcy powinni poczynić wszelkie kroki mające na celu uzasadnienie i uprawdopodobnienie okoliczności, na które się powołują, zaś uznanie, czy nastąpiło to w sposób dostateczny zostaje ocenione w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy.
Dlatego instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawca winien więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe.
W wyniku ustalenia i oceny tych okoliczności referendarz uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Niezależnie bowiem od wskazania na okoliczność bezrobocia skarżącego i jego żony oraz pomocy finansowej najbliższej rodziny, trudnej sytuacji finansowej małżonków nie potwierdzają złożone wyciągi z rachunków bankowych za okres od 30 grudnia 2015 do 30 grudnia 2016 r. Wynika z nich, że wpływy są stałe, w szczególności z tytułu przelewów między członkami rodziny np. w dniu 25 listopada i 16 grudnia 2016 r. odpowiednio – [...] zł i [...] zł, przy czym saldo końcowe na dzień 28 grudnia 2016 r. wynosiło [...] zł. Z rachunku tego w żaden sposób nie wynika, by skarżący miał trudności w realizowaniu bieżących zobowiązań. Dodać w tym miejscu należy, że złożony wyciąg nie zawiera operacji na rachunku za miesiące styczeń – luty 2017 r., mimo że wezwanie do uzupełnienia wniosku z dnia 7 marca 2017 r. zawierało precyzyjne określenie okresu za jaki należało złożyć dokumenty.
Uznać zatem w tych okolicznościach należy, że skarżący nie wykazał w sposób przekonujący, iż nie jest w stanie partycypować w kosztach sądowych. Natomiast fakt, że skarżący uiścił już raz wpis od skargi na decyzję zaskarżoną ponownie w niniejszym postępowaniu, pozostaje bez wpływu na aktualną ocenę jego zdolności płatniczych. Fakt zajęcia przez organ skarbowy zasądzonych od tego organu przez Sąd kosztów postępowania na rzecz skarżącego nie może przesądzać o zasadności wniosku złożonego w nowej sprawie.
Z uwagi na powyższe na podstawie powołanych przepisów oraz art. art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło