VIII SA/Wa 571/09

WyrokWSA w Warszawie2009-12-21

Skład orzekający: Iwona Owsińska-Gwiazda, Marek Wroczyński, Sławomir Fularski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zawiesił postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy zależało od rozstrzygnięcia sprawy cywilnej dotyczącej rozgraniczenia działek, a nie od ustalenia prawa własności?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nieprawidłowo zawiesił postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej dotyczącej budowy przyłącza energetycznego nie zależało od prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy cywilnej o rozgraniczenie działek, ponieważ kwestia ta nie stanowiła zagadnienia wstępnego w rozumieniu przepisów k.p.a. Organ miał obowiązek zbadać prawidłowość złożonego przez inwestora oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co nie było uwarunkowane ustaleniem przebiegu granicy działek.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W.G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie robót przy wykonaniu przyłącza energetycznego. Zawieszenie nastąpiło do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy sprawy rozgraniczenia działek. Skarżąca podnosiła, że zawieszenie postępowania jest sprzeczne z ustaleniami sądu i opóźnia rozstrzygnięcie sprawy.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. Stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Przyznano wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Sędzia WSA Sławomir Fularski, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi W.G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata D. W., kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych stanowiącą 22% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Syg. akt VIII SA/Wa 571/09 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 roku, nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego ( DZ.U z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej jako k.p.a.) oraz art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane( DZ.U z 2006 roku, nr 156, poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia W. G. - reprezentowanej przez pełnomocnika S. G. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 roku zawieszające z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie przeprowadzonych robót przy wykonaniu przyłącza energetycznego kablowego na działkach nr ew. [...] i [...] przy ulicy D. w miejscowości L. gmina P., do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy w P. sprawy rozgraniczenia w/w działek – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Podstawą wydanego postanowienia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna. W dniu [...] marca 2005 roku do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. ( dalej jako PINB) wpłynął wniosek W. G. o kontrolę prowadzonych przez M. i A. K. prac przy wykonaniu przyłącza energetycznego na działkach [...] i [...] w miejscowości L. gmina P. W wyniku przeprowadzonej kontroli w dniu [...] kwietnia 2005 roku stwierdzono, że sporny jest status prawny działki nr [...] przez którą przebiega wykonane przyłącze energetyczne. Organy po przeprowadzeniu postępowania umorzyły postępowanie administracyjne. Wyrokiem z dnia 13 listopada 2008 roku, syg. akt VIII SA/Wa 295/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje organu odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Postanowieniem nr [...], z dnia [...] kwietnia 2009 roku PINB w P. zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie przeprowadzonych robót przy wykonywaniu przyłącza energetycznego na w/w działkach do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy w P. sprawy w przedmiocie rozgraniczenia działek nr [...] i [...]. Na postanowienie organu pierwszej instancji zażalenie wniosła W. G. Organ odwoławczy wskazał, że w myśl przepisu art. 97 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza z urzędu postępowanie w między innymi gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie postępowania jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy istnieje związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym, a więc nie jest możliwe wydanie decyzji bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ. Następnie organ odwoławczy przytoczył obszerny fragment uzasadnienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie VIII SA/Wa 295/08 w zakresie wytycznych dla organu administracji przy ponownym rozpoznaniu sprawy. W ocenie organu ze zgromadzonego materiału w sprawie wynika, że na obecnym etapie postępowania niewyjaśniona pozostaje kwestia własności i rozgraniczenia działki ewidencyjnej nr [...], której nie można ocenić bez ostatecznego rozstrzygnięcia prowadzonego postępowania sądowego. Organ odwoławczy podzielił stanowisko PINB w P., iż w toku prowadzonych postępowań sądowych, ustalających sprawy własności i rozgraniczenia działki nr ew. [...], rozstrzyganie na obecnym etapie o prawidłowości i zgodności z przepisami prawa złożonego przez ZEORK oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest przedwczesne. Skargę na postanowienie organu odwoławczego wniosła W. G. Wnosiła ona o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi podnosiła, że zależy jej na szybkim rozstrzygnięciu sprawy z uwagi na jej podeszły wiek. Argumentowała, że w sprawie wydano szereg decyzji administracyjnych oraz dwukrotnie stanowisko zajmował Wojewódzki Sąd Administracyjny. W uzasadnieniu ostatniego wyroku Sąd przedstawił szereg argumentów odnośnie bezzasadności umorzenia postępowania i szczególnie podkreślił obowiązek ciążący na inwestorze w zakresie przedstawienia kompletnej dokumentacji, w tym co do własności gruntu. W ocenie skarżącej zawieszenie postępowania jest sprzeczne z ustaleniami i zaleceniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Stwierdzała, że uczestnicy postępowania bezprawnie korzystają z nielegalnie wybudowanego przyłącza, zaś Zakład Energetyczny Okręgu – [...] w S. K. – Zakład Energetyczny w K. nic nie czyni by przyłącze było wykonane zgodnie z prawem, bądź zostało ono zlikwidowane jeśli prawu nie odpowiada. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają, zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się, więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – powoływanej dalej jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Oceniając zasadność skargi należy dokonać oceny czy w sprawie wystąpiła przesłanka z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W myśl przywołanego przepisu organ administracji zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od rozpatrzenia uprzedniego zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod pojęciem zagadnienia wstępnego należy rozumieć sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnym zagadnienia prawnego. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Tak więc musi istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. Należy zauważyć, że organ administracji publicznej, zgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z uzasadnienia wyroku z dnia 13 listopada 2008 – syg. akt VIII SA/Wa 295/08, powinien zbadać prawidłowość zebranej dokumentacji dołączonej do zgłoszenia i ustalić czy odpowiada ona przepisom prawa. Dotyczyć to także będzie oświadczenia inwestora, co do prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Takie oświadczenie przez inwestora zostało złożone i organ winien przeprowadzić kontrolę merytoryczną, czy takie oświadczenie odpowiadało prawu. Organ po przyjęciu zgłoszenia budowy przyłącza energetycznego uznał, że inwestor spełnił wszystkie wymagania do budowy tej inwestycji, w tym uznał za prawidłowe oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wobec stanowiska W. G., iż organ winien zgłosić sprzeciw co do realizacji przedmiotowej inwestycji, winien przeprowadzić postępowanie kontrolne, ustalające czy zajęte stanowisko było prawidłowe. Tak więc zawieszenie postępowania i czekanie na rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości co do działek nr [...] i [...] nie ma uzasadnienia. Należy zauważyć, że organ ma zbadać prawidłowość oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na datę jego złożenia. Wynikiem postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości będzie ustalenie przebiegu granicy pomiędzy spornymi działkami. Kwestia przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] nie jest zagadnieniem prawnym, które musi być rozstrzygnięte w prowadzonym postępowaniu. Co prawda organ nie ma możliwości ustalania prawa własności poszczególnych działek, ale ma możliwość i obowiązek zbadania prawidłowość złożonej dokumentacji, co do budowy przyłącza energetycznego, w tym złożonego oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z tych też względów w ocenie Sądu organy nieprawidłowo zastosowały przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a zawieszając prowadzone postępowanie administracyjne. Z tych też względów biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie. Biorąc za podstawę art. 152 p.p.s.a. stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Sąd biorąc za podstawę art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. oraz § 18 ust.1 pkt 1c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu( DZ.U nr 163, poz. 1348 ze) orzekł o kosztach sądowych w niniejszej sprawie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło