VIII SA/Wa 571/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak po rozpoznaniu w dniu 9 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. C. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2015 r. znak [...] w przedmiocie określenia zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu sądowego od skargi; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Złożonym przy skardze wnioskiem z [...] czerwca 2015 r. (data nadania) J. C. (zwany dalej: "skarżący") wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątkowym oraz uzyskiwanych dochodach zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z [...] i [...]. Wskazał, iż z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej skarżący za lata 2012 – 2014 poniósł stratę, w tym za 2014 r. w wysokości [...] zł. Dochód żony z tytułu zatrudnienia to [...] zł zaś dochód córki to [...] zł. Oświadczył, iż nie posiada żadnych oszczędności, majątku ruchomego, czy nieruchomości. Podał także, iż zaciągnął pożyczkę w [...] na kwotę [...] zł; kredyt w [...] na kwotę [...] zł; jego zobowiązania wobec wierzycieli wynoszą [...] zł ; zobowiązania leasingowe wynoszą [...] zł; a zobowiązania wobec pracowników [...] zł. Pismem z [...] lipca 2015 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: 1) złożenie zeznania podatkowego [...] i [...] za 2014 r.; 2) wskazanie tytułu prawnego do nieruchomości położonych w R. przy ul. T. i M.; 3) wyjaśnienie, czy przeciwko skarżącemu toczy się jakiekolwiek postępowania egzekucyjne; 4) złożenie wyciągów z osobistych rachunków bankowych małżonków oraz rachunków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą za ostatnie pięć miesięcy; 5) wskazanie i udokumentowanie wydatków na bieżące utrzymanie (faktury za gaz, energię, itp.). W odpowiedzi na powyższe skarżący złożył pismo, w którym oświadczył m.in, iż zawarł umowę finasowania i doradztwa z [...] z siedzibą w W., której przedmiotem jest restrukturyzacja jego przedsiębiorstwa Wytwórnia Betonów J. C. oraz pozyskanie finansowania. Celem zabezpieczenia płatności restrukturyzacyjnych skarżący dokonał przewłaszczenia na zabezpieczenie swojego przedsiębiorstwa na rzecz Wytwórni Betonów [...] sp. z o.o. jako zleceniobiorcy. W skład przewłaszczenia weszły składniki majątkowe jego przedsiębiorstwa, w tym wszystkie ruchomości i nieruchomości, także przy ul. T. i M.. Do ww. pisma skarżący załączył zeznanie podatkowe żony i wyciąg z jej rachunku bankowego, kserokopie wezwań do zapłaty oraz zawiadomień o wszczęciu egzekucji i faktur ze energię, wodę i gaz. Postanowieniem z 13 sierpnia 2015 r., sygn. akt VIII SA/Wa 571/15 referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Pismem z [...] września 2015 r. (data nadania) skarżący skutecznie wniósł sprzeciw na powołane postanowienie, ponownie wnosząc o przyznanie prawa pomocy. Jako uzasadnienie powyższego podał, iż aktualnie jego przedsiębiorstwo posiada duże problemy finansowe, również w regulowaniu zobowiązań publiczno-prawnych oraz pracowniczych. Musi bardzo ostrożnie i racjonalnie wydatkować wszystkie środki finansowe. Jest w trakcie m.in. podpisywania ugód z wierzycielami dotyczącymi możliwości spłaty części kapitałowej i umorzenia części odsetkowej. Szuka oszczędności na każdej możliwej płaszczyźnie, natomiast cały proces jest nadzorowany przez zewnętrzną, niezależną firmę. Podał, iż firma posiada jeden rachunek bankowy, który jest zajęty przez ZUS, US i komorników. Firma od dłuższego czasu współpracuje głównie z odbiorcami indywidualnymi oraz mniejszymi podmiotami gospodarczymi na zasadzie przedpłaty gotówkowej, bądź zapłaty zaraz po wykonaniu usługi. Nie jest w stanie finansować dużych podmiotów gospodarczych przez 30-60 dni. Ponadto dostawcy zaostrzyli wydawanie materiałów i za każdy wydawany towar musi płacić w momencie jego odbioru. Zatem na rachunku bankowym nie ma żadnych operacji i załączone wyciągi są prawidłowe. Przyznał, iż faktycznie nie przedstawił do wniosku o prawo pomocy zawiadomienia komornika o zajęciu rachunku bankowego, gdyż przyjął, że załączone zawiadomienia o wszczęciu egzekucji są jednoznaczne z blokadą rachunków. Do sprzeciwu skarżący złożył zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych w sprawach KM: [...],[...],[...]i [...]. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), wniesienie w terminie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego spowodowało, iż utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 p.p.s.a., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Z regulacji art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ze złożonych wyjaśnień i załączonych dokumentów wynika, że wobec skarżącego, który jest przedsiębiorcą, toczy się wiele postępowań egzekucyjnych. Z kolei miesięczny dochód rodziny skarżącego, po wykazaniu zajęcia komorniczego rachunku bankowego jego firmy, wynosi [...] zł (wynagrodzenie żony) i jest niższy niż ustalony wpis sądowy od skargi w wysokości [...] zł. Powyższe okoliczności, w ocenie Sądu, uzasadniają przyznanie prawa pomocy w części obejmującej wpis sądowy od skargi, bowiem negatywna ocena w tym zakresie stanowiłaby ograniczenie konstytucyjnego prawa do sądu. W pozostałym zakresie Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, bowiem trudno przesądzać i zakładać, że sytuacja materialna skarżącego nie ulegnie w przyszłości poprawie. Jak sam wskazał, jest w trakcie podpisywania ugód z wierzycielami dotyczących możliwości spłaty zobowiązań. Oceniając natomiast sytuację majątkową skarżącego w kontekście ustanowienia radcy prawnego Sąd stwierdza, że skarżący zwolniony od wpisu sądowego i prowadzący działalność gospodarczą winien wygospodarować środki na opłacenie pełnomocnika, jeżeli jego udział w sprawie uzna za konieczny. Sytuacji majątkowej skarżącego nie sposób bowiem utożsamiać z sytuacją osób nieosiągających żadnego dochodu lub też osiągających dochód na granicy fizycznego przetrwania. Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.