VIII SA/Wa 571/19
WyrokWSA w Warszawie2019-10-16
Skład orzekający: Marek Wroczyński, Leszek Kobylski, Justyna Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, która zawiera przepisy powtarzające lub modyfikujące przepisy ustawowe, przekraczające delegację ustawową lub nieprecyzyjnie określające minimalny poziom usług, jest nieważna?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, która zawiera przepisy powtarzające lub modyfikujące przepisy ustawowe, przekraczające delegację ustawową (np. poprzez regulowanie materii należącej do umowy lub nakładanie obowiązków nieprzewidzianych ustawą) lub nieprecyzyjnie określające minimalny poziom usług, stanowi istotne naruszenie prawa i podlega stwierdzeniu nieważności w całości. Akty prawa miejscowego muszą ściśle mieścić się w zakresie delegacji ustawowej i nie mogą powtarzać ani modyfikować przepisów ustawowych.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy z 2002 r. w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Zarzucił uchwale rażące naruszenie przepisów prawa, w tym Konstytucji RP, ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków oraz zasad techniki prawodawczej, poprzez m.in. brak określenia minimalnego poziomu usług, powtórzenie przepisów karnych, przekroczenie delegacji ustawowej w zakresie rozliczeń i płatności, nałożenie dodatkowych obowiązków na inwestora oraz nieuregulowanie kwestii dostarczania wody na cele przeciwpożarowe. Organ wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że zarzuty prokuratora są niezasadne. Sąd uznał liczne naruszenia prawa i stwierdził nieważność uchwały w całości.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Specjalista Mariola Pronobis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2019 r. w Radomiu sprawy ze skargi Prokurator Rejonowy Ośrodka Zamiejscowego Prokuratury w [...] z siedzibą w [...] na uchwałę Rada Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie przyjęcie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości.
Rada Gminy w M. (dalej: organ) na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r.
o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2001 r. Nr 72, poz. 747 ze zm.) podjęła w dniu 11 grudnia 2002 r. uchwałę nr II/11/2002
w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody.
Pismem z [...] lipca 2019 r. Prokurator Ośrodka Zamiejscowego Prokuratury Rejonowej w P. z siedzibą w S. (dalej: skarżący, prokurator) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej jako: Sąd) na powołaną wyżej uchwałę z 11 grudnia 2002 r. nr II/11/2002. Zaskarżonej uchwale prokurator zarzucił:
1. rażące naruszenie przepisów prawa, mianowicie art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r.
o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U.
z 2001 r., Nr 72, poz. 747 ze zm.; zwana dalej: u.z.z.w.) oraz § 137, § 143, § 149 "Zasad techniki prawodawczej", które stanowią załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 283, dalej: z.t.p.) poprzez brak faktycznego określenia w treści § 2 załącznika do uchwały minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo w zakresie dostarczania wody, ilości i dopuszczalnego poziomu zanieczyszczeń odbieranych ścieków, takich jak w szczególności minimalna ilość dostarczanej wody, ilość ścieków i odesłanie w tym zakresie do treści zawieranej umowy
o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków;
2. istotne naruszenie § 118 w zw. z § 137 z.t.p. oraz art. 28 u.z.z.w. poprzez powtórzenie w sposób zmodyfikowany w § 14 i § 17 załącznika do uchwały przepisów karnych wskazanych w ustawie;
3. art. 7 i 94 Konstytucji RP w zw. z art. 19 ust. 2 u.z.z.w. w zw. z art. 6 ust. 3 u.z.z.w. poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i unormowanie w załączniku do uchwały materii, która powinna zostać zawarta w umowie polegające na wskazaniu w § 15, § 16 zasad rozliczania i płatności oraz naliczania odsetek;
4. naruszenie przepisu art. 19 ust. 2 u.z.z.w. oraz art. 29a ust. 1 i art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm. dalej: p. b.), przez nałożenie na inwestora w § 22 ust. 2 załącznika do uchwały obowiązków innych niż wskazane w wyżej wymienionych ustawach;
5. art. 7 i 94 Konstytucji RP w zw. z art. 19 ust. 2 u.z.z.w. oraz art. 22 pkt 2 u.z.z.w. poprzez nieuregulowanie wynikających z upoważnienia ustawowego kwestii dotyczących warunków dostarczania wody na cele przeciwpożarowe.
Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Uzasadnił, że zarzuty prokuratora nie są zasadne, a zaskarżone przepisy nie naruszają prawa. W kwestii zarzutu naruszenia § 18 z.t.p. oraz art. 28 u.z.z.w. poprzez powtórzenie w sposób zmodyfikowany w § 14 i § 17 załącznika do uchwały przepisów karnych wskazanych
w ustawie zdaniem organu nie doszło do zarzucanego naruszenia przepisów. Doszło do powtórzenia tylko pewnej części przepisu ustawy, co wynika z chęci dodatkowego uświadomienia mieszkańcom gminy spoczywających na nich obowiązków
i ewentualnych kar związanych z postępowaniem wbrew przyjętym normom. W ocenie organu nie doszło również do przekroczenia delegacji ustawowej poprzez unormowanie materii, która powinna zostać zawarta w umowie, a mającej polegać na wskazaniu w § 15 i § 16 zasad rozliczania i naliczania odsetek. Powyższy zapis ma charakter informacyjny, klarujący mieszkańcom gminy sposób rozliczania za zaopatrzenie
w wodę. Jest podyktowany chęcią unikania niedomówień w stosunku do mieszkańców. Pozbawionym podstaw według organu jest także zarzut naruszenia art. 19 ust. 2 u.z.z.w. oraz art. 19a ust. 1 i art. 30 ust. 3 ustawy p.b., gdyż organ
w regulaminie w żaden sposób nie narzuca na wnioskodawcę obowiązków przekraczających regulacje zawarte w wyżej wymienionej ustawie.
Według protokołu rozprawy z 16 października 2019 r. prokurator uzupełnił skargę o zarzut naruszenia prawa w § 18 ust. 2 i § 19 regulaminu gdzie przerzucono koszty budowy przyłącza do sieci na rzecz odbiorców.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje, między innymi, orzekanie
w sprawach ze skarg na uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego
i terenowych organów administracji rządowej, będące aktami prawa miejscowego (art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub
w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza możliwość stwierdzenia jej nieważności.
W myśl art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r., poz. 506 ze zm. dalej: u.s.g.), uchwały organu sprzeczne z prawem są nieważne. Podstawą stwierdzenia takiego faktu jest uznanie, że doszło do istotnego naruszenia prawa. Według bowiem art. 91 ust. 4 u.s.g., w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały ograniczając się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa. W ustawie nie zdefiniowano jednak obu naruszeń. Konieczne jest zatem sięgnięcie do stanowiska wypracowanego w tym zakresie w doktrynie i orzecznictwie. Do istotnych wad uchwały, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności zalicza się między innymi naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał.
Na podstawie art. 50 § 1, art. 52 § 1 i art. 53 § 3 p.p.s.a prokurator może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, ale nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że do skargi prokuratora nie mają zastosowania ograniczenia wynikające z art. 101 ust. 1 u.s.g., który stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Legitymacja prokuratora do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie jest ograniczona przesłankami materialnoprawnymi. Prokurator wnosi skargę w sprawie dotyczącej interesów innych osób i jedyną podstawą jego legitymacji skargowej jest ochrona obiektywnego porządku prawnego. Nie ma on więc obowiązku kierowania wezwania do usunięcia naruszenia prawa ani wskazania naruszenia interesu prawnego określonej jednostki bądź interesu społecznego.
Akty prawa miejscowego, w rozumieniu art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, są źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Powyższa zasada znajduje odzwierciedlenie w art. 40 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Ustanawianie aktów prawa miejscowego należy do kompetencji organów samorządu terytorialnego, które czynią to wyłącznie na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Materia uregulowana wydanym aktem normatywnym powinna wynikać z upoważnienia ustawowego i nie może przekraczać zakresu tego upoważnienia. Regulacje zawarte
w akcie prawa miejscowego mają na celu jedynie "uzupełnienie" przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów. Uwzględniając hierarchiczność źródeł prawa akty tego typu mają charakter zależny od źródeł prawa wyższego rzędu, czego konsekwencją jest stanowisko, że nie mogą normować materii uregulowanych aktami wyższego rzędu, a nadto nie mogą wykraczać poza zakres delegacji ustawowej.
Organ uchwalający akt prawa miejscowego związany jest ponadto regułami techniki prawodawczej, ujętymi w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej". Zgodnie z § 143 załącznika do tego rozporządzenia do aktów prawa miejscowego stosuje się odpowiednio zasady wyrażone w dziale VI z wyjątkiem § 142, dziale II oraz w dziale I rozdziału 2-7, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.
Podstawę prawną zaskarżonej uchwały stanowi art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. oraz art. 19 ust. 1 u.z.z.w. Zgodnie z treścią art. 40 ust. 1 u.s.g., na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. W świetle art. 40 ust. 2 u.s.g. organy gminy mogą wydawać akty prawa miejscowego w zakresie: wewnętrznego ustroju gminy oraz jednostek pomocniczych, organizacji urzędów i instytucji gminnych, zasad zarządu mieniem gminy, zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. Z kolei w myśl art. 19 ust. 1 u.z.z.w. (w brzmieniu aktualnym w dacie podjęcia uchwały), rada gminy po dokonaniu analizy projektów regulaminów dostarczania wody i odprowadzania ścieków opracowanych przez przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjne, uchwala regulamin dostarczania wody
i odprowadzania ścieków. Ustęp 2 tego artykułu określa elementy treści regulaminu, wskazując, że powinien on określać prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo
– kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym:
1) minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociagowo
– kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków,
2) szczegółowe warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług,
3) sposób rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone w taryfach,
4) warunki przyłączania do sieci,
5) techniczne warunki określające możliwości dostępu do usług wodociągowo
– kanalizacyjnych,
6) sposób postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków,
7) standardy obsługi odbiorców usług, w szczególności sposoby załatwiania reklamacji oraz wymiany informacji dotyczących w szczególności zakłóceń w dostawie wody
i odprowadzaniu ścieków.
Powołany przepis stanowi delegację ustawową do wydania aktu prawa miejscowego i ściśle określa zakres spraw, które mogą stać się przedmiotem unormowania uchwały rady gminy. Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków nie może wykraczać poza materię przewidzianą w art. 19 ust. 2 u.z.z.w., gdyż regulacja ta ma charakter wyczerpujący. Wskazując zakres zagadnień, które mogą być objęte regulaminem, ustawodawca w skonstruowaniu delegacji ustawowej posłużył się sformułowaniem "regulamin powinien określać", co oznacza, że treść tego regulaminu musi bezwzględnie odpowiadać zakresowi delegacji ustawowej. Jednocześnie wszelkie odstępstwa od katalogu sformułowanego w tym przepisie przesądzają o naruszeniu przepisu upoważniającego, jak i konstytucyjnej zasady praworządności w zakresie legalności aktu prawa miejscowego, co stanowi istotne naruszenie prawa, którego skutkiem jest stwierdzenie jego nieważności w całości, bądź w części. Taką samą wadą dotknięte są te z postanowień aktu prawa miejscowego, które wprawdzie odnoszą się do materii wskazanej w powołanym art. 19 u.z.z.w, ale w zakresie uregulowanym już wyczerpująco w ustawie, bądź w rozporządzeniu wykonawczym albo stanowią powtórzenie rozwiązań ustawowych albo je modyfikują lub regulują te same kwestie
w sposób odmienny.
Ponadto zgodnie z § 137 i § 143 rozporządzenia w sprawie z.t.p. w uchwale
i zarządzeniu nie powtarza się przepisów ustaw, umów międzynarodowych
i rozporządzeń.
Podzielić należy stanowisko skarżącego Prokuratora, że rozdział II podjętej
w dniu 11 grudnia 2002 r. przez Radę Gminy w M. uchwały nr II/11/2002
w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody, zatytułowany "Minimalny poziom usług świadczonych przez gminę M." nie wskazuje minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Regulacja zawarta w § 2 załącznika do uchwały zawiera bardzo ogólne sformułowania, takie jak ciągłość i niezawodność dostaw, należytą jakość wody, które są niewystarczające i nie wypełniają delegacji ustawowej. Zaznaczyć należy, że skoro ustawodawca nałożył na radę gminy obowiązek określenia w regulaminie minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody
i odprowadzania ścieków, to regulamin winien określać co najmniej minimalne ciśnienie wody, minimalną ilość dostarczanej wody i ilość odprowadzanych ścieków oraz wymagania dotyczące jakości dostarczanej wody (por. wyrok WSA w Szczecinie z 21 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 308/18, Lex nr 25312540). Natomiast wymienione uregulowania uchwały trudno zaliczyć do przepisów ustalających "minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo". Wskazany zarzut zasługiwał zatem na uwzględnienie, bowiem treść § 2 załącznika do uchwały nie stanowi realizacji ciążących na radzie gminy obowiązków, o których mowa w art. 19 ust. 2 pkt 1 ustawy.
Ponadto prokurator wskazał na istotne naruszenie § 118 w zw. z § 137 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie z.t.p. poprzez powtórzenie w sposób zmodyfikowany w § 14 i § 17 załącznika do uchwały przepisów karnych wskazanych
w ustawie. Zawarte w § 14 i § 17 uregulowania stanowią bowiem powtórzenie podobnej treści zawartej w art. 28 ust. 1 i 2 u.z.z.w. Wskazać należy, że unormowania § 137
i § 143 rozporządzenia określają, że w uchwale i zarządzeniu nie powtarza się przepisów ustaw, umów międzynarodowych i rozporządzeń.
Wprowadzone w § 15 i § 16 regulacje dotyczące rozliczenia za zaopatrzenie
w wodę i zapłaty za dostarczaną wodę stanowią przekroczenie delegacji ustawowej. Kwestie te powinny być objęte umową, gdyż rada gminy nie miała upoważnienia ustawowego do ich wprowadzania w regulaminie (por. wyrok WSA w Gdańsku z 9 maja 2018 r., sygn. akt II Sa/Gd 98/18, Lex nr 2487146).
Zgodzić należy się z prokuratorem, że postanowienia § 22 ust. 2 regulaminu, wskazujące dokumenty jakie winny zostać załączone do wniosku, a mianowicie dokument potwierdzający tytuł prawny do korzystania z nieruchomości oraz mapę sytuacyjną, określającą usytuowanie nieruchomości, względem istniejącej sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej oraz innych obiektów i urządzeń uzbrojenia terenu podjęte zostały z przekroczeniem delegacji ustawowej. Żaden przepis, w tym art. 19 ust. 2 u.z.z.w., nie upoważnia rady gminy do określenia warunków innych niż wynikają
z przepisów prawa budowlanego i warunków technicznych budowy przyłącza. Budowa przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych wymaga, stosownie do art. 29a ust. 1 ustawy p.b., jedynie sporządzenia planu sytuacyjnego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego
i kartograficznego. Przepisy prawa budowlanego odsyłają przy budowie przyłączy do ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Przepisy u.z.z.w. nie wprowadzają wymogu przedstawienia stanu prawnego nieruchomości, czy też tytułu prawnego do nieruchomości. Obowiązek taki nie wynika również z prawa budowlanego, bowiem budowa przyłączy nie wymaga pozwolenia na budowę (por. wyrok WSA w Poznaniu z 19 września 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 425/13, Lex nr 1374586).
Należy zauważyć, że u.z.z.w. określa w art. 6 ust. 4 podmioty, z którymi może zostać zawarta umowa na dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków, stanowiąc, że jest to osoba, która posiada tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, do której ma być dostarczana woda lub z której mają być odprowadzane ścieki, albo osoba, która korzysta z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym. W świetle treści art. 6 ust. 4 u.z.z.w. brak jest zatem podstaw do twierdzenia, że już na etapie składania wniosku o przyłączenie do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej wnioskujący ma obowiązek wykazania się prawem do korzystania z danej nieruchomości. Podobnie nie ma podstawy prawnej do żądania dołączenia do wniosku pozostałych dokumentów (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 6 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Go 920/18, Lex nr 2622011; wyrok WSA w Bydgoszczy z 10 października 2018 r., sygn. akt II Sa/Bd 943/18, Lex nr 2579426).
W § 18 ust. 2 kwestionowanej uchwały zawarto natomiast zapis o brzmieniu: "realizację budowy przyłączy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego, zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci". Uchwała Rady Gminy w M. wykroczyła w istotny sposób poza zakres ustawowego upoważnienia, powtarzając w § 18 ust. 2 regulaminu definicję zawartą w przepisie art. 15 ust. 2 u.z.z.w. Stosownie do § 118 w związku z § 143 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie z.t.p.,
w uchwale rady gminy nie powtarza się przepisów ustaw, ratyfikowanych umów międzynarodowych i rozporządzeń.
W § 19 regulaminu wskazano, że w przypadkach, gdy plany inwestycyjne właścicieli lub zarządców nieruchomości wyprzedzają plan inwestycyjny gminy, mogą oni wybudować na własny koszt w porozumieniu z gminą urządzenia wodociągowe niezbędne do korzystania z usług. Wskazany powyżej § 19 regulaminu w swej istocie reguluje warunki przyłączenia do sieci wodociągowo - kanalizacyjnej i odnosi się do współfinansowania przez osobę ubiegającą się o przyłączenie budowy urządzeń wodociągowych lub kanalizacyjnych oraz warunków przejęcia przez przedsiębiorstwo części inwestycji sfinansowanej przez właściciela nieruchomości. W jego myśl
w przypadkach, gdy plany inwestycyjne właścicieli lub zarządców nieruchomości wyprzedzają plan inwestycyjny gminy odbiorca może je wybudować na własny koszt po wcześniejszym uzgodnieniu z gminą. W odniesieniu do brzmienia tego przepisu, mając też na uwadze treść art. 49 k.c. oraz art. 31 u.z.z.w., należy zwrócić uwagę, że powołane przepisy rangi ustawowej przewidują możliwość wybudowania z własnych środków urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych oraz określają zasady i warunki przekazania ich gminie lub przedsiębiorstwu. Powyższe regulacje należy uznać jednak za kompletne, a treść upoważnienia zawartego w art. 19 u.z.z.w. nie daje podstaw do ich konkretyzacji czy modyfikacji w drodze regulaminu uchwalonego przez Radę Gminy. Ponadto zakres przedmiotowy tego regulaminu powinien dotyczyć zakresu praw
i obowiązków dostawcy i odbiorcy usług w zakresie zaopatrzenia w wodę
i odprowadzania ścieków, a nie planów czy zasad rozbudowy sieci wodociągowo - kanalizacyjnej. Umowa o przekazaniu wybudowanych na własny koszt urządzeń wodno - kanalizacyjnych jest w świetle powołanych powyżej art. 49 k.c. i art. 31 u.z.z.w. uprawnieniem indywidualnego inwestora, to absolutnie niedopuszczalne jest przekształcenie tej fakultatywnej opcji - w warunek wstępny nie tylko przyłączenia, ale nawet - określenia warunków tego przyłączenia. Ponadto należy zwrócić uwagę, że przepis art. 15 u.z.z.w reguluje budowę urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych
i jednoznacznie określa, kto wykonuje te zadania inwestycyjne. Z ust. 1 art. 15 ustawy jednoznacznie wynika, że przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne jest zobowiązane do zapewnienia budowy urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych, natomiast zgodnie z ust. 2 cyt. artykułu realizację przyłączy do sieci studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się
o przyłączenie nieruchomości do sieci. Mając na względzie przywołane przepisy, stwierdzić należy, że budowa urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych nie może być przedmiotem regulacji regulaminu, gdyż nie mieści się w delegacji ustawowej art. 19 ust. 2 u.z.z.w. (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 10 października 2018 r II SA/Bd 943/18, Lex nr 2579426).
Sąd nie podziela zastrzeżenia prokuratora, że zaskarżona uchwała nie zawiera regulacji dotyczących dostarczania wody na cele przeciwpożarowe. Przepis art. 19 ust. 2 u.z.z.w. w brzmieniu aktualnym w dacie podjęcia uchwały nie wskazywał na konieczność zawarcia w regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ścieków takiej regulacji. W dacie podjęcia uchwały zawarty w przepisie art. 19 ust. 2 u.z.z.w. zakres zagadnień, które mogą być objęte regulaminem zawierał 7 punktów, wśród których nie znalazła się regulacja dotycząca dostarczania wody na cele przeciwpożarowe.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał, że wskazane wyżej, liczne naruszenia prawa uzasadniają stwierdzenie nieważności uchwały w całości - o czym orzeczono w sentencji wyroku na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło