VIII SA/Wa 575/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-12-11
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie, której przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym w innej sprawie, powinno być ono przyznane ponownie w kolejnej sprawie, jeśli jej sytuacja materialna i rodzinna nie uległa zmianie?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Sąd, znając sytuację materialną strony z urzędu z innej prowadzonej sprawy, w której przyznano już prawo pomocy, może przyznać je ponownie w kolejnej sprawie, jeśli sytuacja strony nie uległa zmianie i nadal uzasadnia skorzystanie z tej instytucji.Stan faktyczny
J.J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczącą podatku od spadków i darowizn. W uzasadnieniu wskazał na swoją trudną sytuację materialną, wiek, stan zdrowia i niskie dochody z emerytury. Sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę, że sytuacja materialna wnioskodawcy była już znana sądowi z innej sprawy, w której przyznano mu prawo pomocy w zakresie całkowitym.Rozstrzygnięcie
Przyznano J.J. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata oraz zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn postanawia : 1. przyznać J.J. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata 2. zwrócić się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata dla J.J. zam. [...]
Wnioskiem z dnia 28 listopada 2008 r. J.J. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn.
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wyjaśnił, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku, zasobów finansowych ani przedmiotów wartościowych. Wskazał, że ma 73 lata, jest człowiekiem schorowanym i wymagającym stałego leczenia, na które brakuje mu środków. Wyjaśnił także, że w okresie wcześniejszym składał w Sądzie w innej sprawie dokumenty świadczące o jego sytuacji rodzinnej i finansowej. Do wniosku załączył wyciąg z rachunku bankowego, który jego zdaniem świadczy o "trwającym od kilku lat debecie finansowym", a z którego wynika, że otrzymuje on emeryturę w wysokości [...] zł.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Wniosek J.J. dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1).
Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącego uznać należy, jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Sytuacja materialna skarżącego znana jest Sądowi z urzędu, bowiem w sprawie VIII SA/Wa 251/08 zostało już przyznane mu prawo pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący w dalszym ciągu prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się z niewielkiej emerytur, jego sytuacja materialna i rodzinna pozostała bez zmiany. W niniejszej sprawie zachodzą zatem okoliczności uzasadniające zastosowanie instytucji prawa pomocy poprzez zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego profesjonalnego pełnomocnika.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ppsa postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło