VIII SA/Wa 578/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-08-16

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, osiągająca wysokie przychody, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi, uznając, że skarżący, prowadzący działalność gospodarczą i osiągający wysokie przychody, nie wykazał, iż poniesienie kosztów postępowania sądowego spowodowałoby uszczerbek w utrzymaniu koniecznym dla jego rodziny. Sąd podkreślił, że w przypadku przedsiębiorców miarodajne dla oceny zdolności płatniczych są przychody, a nie dochód, a istniejące zobowiązania cywilnoprawne nie mogą mieć pierwszeństwa przed obowiązkiem ponoszenia kosztów postępowania sądowego.
Stan faktyczny
Skarżący T. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. W uzasadnieniu podał, że utrzymuje rodzinę z działalności gospodarczej, z której osiąga miesięczny dochód. Dołączył dokumenty dotyczące swojej sytuacji materialnej, w tym zeznanie podatkowe, wyciąg z rachunku bankowego oraz odpis księgi wieczystej z hipoteką przymusową.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2003 r. postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy- W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi T. P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi w całości bądź w części. W uzasadnieniu wniosku podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z córką i niepracującą żoną, a źródłem utrzymania rodziny jest działalność gospodarcza skarżącego, z której osiąga miesięczny dochód w wysokości [...] zł. W piśmie z dnia [...] lipca 2011 r. skarżący złożył dodatkowe wyjaśnienia dotyczącej sytuacji materialnej i podał, że w ramach działalności gospodarczej prowadzi [...]i świadczy usługi transportowe samochodem dostawczym. Wyjaśnił, że wspólnie z żoną posiada samochód osobowy [...] z 2002 r., samochód dostawczy [...] z 1994 r., działkę rolną – [...] ha, działkę budowlaną – [...] m², pawilon handlowy – [...] m² oraz dom mieszkalny – [...] m² zajęty przez Urząd Skarbowy. Do pisma załączył zeznanie podatkowe za 2010 r. wyciąg z rachunku bankowego oraz odpis zwykły księgi wieczystej potwierdzający ustanowienie na nieruchomości hipoteki przymusowej kaucyjnej tytułem zabezpieczenia zobowiązań wynikających z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 – 3 ppsa). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 ppsa). Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przedmiotowy wniosek dotyczy zwolnienia w całości bądź w części od wpisu od skargi, który ustalony został w wysokości [...] zł. Dla oceny złożonego wniosku istotne znaczenie ma okoliczność, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą, – z której osiąga bardzo wysokie przychody. Z zeznania PIT – 36 wynika, że w 2010 r. z pozarolniczej działalności gospodarczej (sklep ogólnospożywczy i usługi transportowe) przychód wyniósł [...] zł (koszt uzyskania przychodu [...] zł), zaś dochód brutto wyniósł [...] zł Przy czym podkreślić należy, że w przypadku przedsiębiorców, a do takich należy skarżący, miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejsze zatem jest to, że skarżący uzyskuje przychody z działalności gospodarczej i że przychody te kształtują się na znacznym poziomie. W prowadzeniu tejże działalności pomaga skarżącemu według oświadczenia żona. Przyjąć zatem należy, że w sytuacji kiedy skarżący prowadzi własną firmę mało prawdopodobne jest, aby jego sytuacja materialna była trudna i uzasadniała obciążenie kosztami postępowania sądowego budżetu państwa tj. pozostałych podatników. Również analiza operacji na rachunku bankowym nie potwierdza trudnej sytuacji rodziny. Wynika z niego bowiem, że skarżący każdego miesiąca zasila konto wpłatą ok. [...] zł. Wprawdzie spłaca jednocześnie kredyt w zbliżonej wysokości, jednakże zobowiązania cywilnoprawne nie mogą mieć pierwszeństwa przed obowiązkiem ponoszenia kosztów postępowania sądowego wywołanego wniesieniem skargi. W tej sytuacji przyjąć należy, że skarżący nie wykazał jakoby konieczność uiszczenia wpisu od skargi tak w części jak i w całości mogła prowadzić do powstania uszczerbku w utrzymaniu koniecznym jego rodziny. Mając powyższe na uwadze w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło