VIII SA/Wa 578/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Kosterna po rozpoznaniu w dniu 13 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych ze skargi T. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2003 rok postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPF T. P., dalej: skarżący, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2011 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu [...] sierpnia 2011 r. (data nadania) skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika prawidłowo wniósł sprzeciw na powołane postanowienie, podnosząc, iż w jego ocenie zostały spełnione przesłanki do przyznania wnioskowanej pomocy oraz, że strona skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, tj. nie posiada możliwości uiszczenia całości wpisu od skargi. W ocenie pełnomocnika, argumentacja Sądu w powyższym zakresie jest wadliwa i nie może zasługiwać na aprobatę. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.) wniesienie w terminie sprzeciwu od wyżej wymienionego postanowienia spowodowało, iż utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Wniosek T. P. dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych – wpisu od skargi w kwocie [...] zł. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od uregulowanej w art. 199 p.p.s.a. zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Ma ona na celu zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Dlatego też każdorazowo decyzja o przyznaniu prawa pomocy wnioskującemu powinna być poprzedzona wnikliwą analizą jego kondycji finansowej w aspekcie kosztów jakie musi ponieść w związku ze swoim udziałem w sprawie, tak aby instytucja ta stosowana była wyłącznie w odniesieniu do osób, które obiektywnie nie są w stanie ponieść ciężaru finansowego związanego z postępowaniem. Jednocześnie podkreślić należy, iż to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, iż sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie uzasadnia przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz uczącą się córką. Na uwagę zasługuje fakt, iż według oświadczenia wnioskodawca uzyskuje stały miesięczny dochód w wysokości [...] zł z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, w ramach której prowadzi sklep ogólnospożywczy i świadczy usługi transportowe samochodem dostawczym. Kluczowe znaczenie dowodowe w sprawie ma przedłożone przez skarżącego zeznanie podatkowe – PIT-36 za 2010 r., z którego wynika, iż dochód jaki uzyskał w tym roku wynosił [...] zł. W prowadzeniu działalności gospodarczej według oświadczenia pomaga skarżącemu jego żona. Należy zauważyć również, iż z dalszej analizy materiału dowodowego wynika również, iż skarżący każdego miesiąca zasila konto bankowe wpłatą ok. [...] zł, co powoduje w ocenie Sądu, iż nie stanowi to o braku możliwości wygospodarowania środków finansowych na uiszczenie kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie. Należy też zauważyć, że przedłożone przez skarżącego wyciągi bankowe za okres 6 miesięcy 2011 roku zawierają tylko operacje dotyczące spłat kredytu i wpłat dokonywanych przez wnioskodawcę na ten rachunek dla pokrycia spłat kredytu (rat i odsetek). Brak jakiejkolwiek operacji dotyczącej płatności od lub dla kontrahentów, a nawet wpłat z tytułu składek ubezpieczeniowych czy zaliczek podatkowych może sugerować, że wnioskodawca nie ujawnił wszystkich rachunków posiadanych w związku z działalnością gospodarczą, którą - jak wynika z wniosku – wciąż prowadzi i uzyskuje z niej dochody. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 powoływanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił, jak w sentencji.