VIII SA/Wa 579/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2009 r. sprawy ze skargi S.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Na podstawie art. 3, art. 4, art. 5, art. 6, art. 7, art. 8, art. 14, art. 17, art. 39, art. 101, art. 106 i art. 110 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. Nr 64 poz. 593) oraz na podstawie art. 104 k.p.a. Prezydent Miasta R. decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 roku, znak: [...] przyznał zasiłek celowy na dofinansowanie zakupu żywności w wysokości [...] złotych i odmówił przyznania zasiłku celowego S.W., dalej skarżącemu na dofinansowanie części zgłoszonych potrzeb do protokołu z dnia [...] lipca 2008 roku to jest: - na opłatę za energię elektryczną, wodę i czynsz; - na drobne naprawy domowe, obuwia i krawieckie, dojazdy do miasta autobusem, środki czystości, fryzjer, zakup przyborów biurowych, pościeli, odzieży, bielizny osobistej, prasy, książki lub biletu do kina, opłaty za radio i telewizję, pocztę, zakup zniczy lub kwiatów , leków oraz inne wydatki. Organ wskazał, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż skarżący mieszka wspólnie z żoną, z którą poprowadzi osobne gospodarstwa domowe. Ponadto rodzina korzysta z dodatku mieszkaniowego w kwocie [...] zł, który stanowi dodatkową pomoc w regulowaniu bieżących opłat mieszkaniowych. Dochód skarżącego w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku to jest w czerwcu 2008 roku wynosił [...] złotych. Na dochód składa się kwota [...] złotych – [...] dotacji do czynszu oraz zasiłek okresowy w wysokości [...] złote. Jest on osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Skarżący spełnia więc niezbędne warunki do objęcia go pomocą w postaci zasiłków celowych z uwagi na sytuację rodzinną i majątkową. Organ ustalił, iż opłaty za energię i wodę zostały uregulowane przez skarżącego. Przekazał on także kwotę uzyskaną tytułem dodatku mieszkaniowego na świadczenie za czynsz, a różnicę w rachunkach uregulowała żona skarżącego. W związku z powyższym zdaniem organu potrzeby te zostały zabezpieczone i odmówiono przyznania pomocy na ten cel. Potrzeba typu " dojazdy do miasta autobusem" w związku z czym skarżący oczekuje pomocy na zakup biletu autobusowego nie należy do najpilniejszych potrzeb bytowych i jako taka nie może zostać zabezpieczona. Podkreślono, iż zaproponowano skarżącemu wydanie biletu komunikacji miejskiej uprawniającego do bezpłatnych przejazdów celem aktywnego poszukiwania pracy, jednak skarżący odmówił skorzystania z tej formy szukania pracy. Potrzeba zakupu pościeli została zabezpieczona w decyzji z dnia [...] maja 2008r. – której numer wskazano – skarżący określił potrzebę z tego tytułu w wysokości [...] złotych a otrzymał [...] zł. na ten cel , co uzasadnia obecną odmowę zwłaszcza, że na zaspokojenie tej potrzeby w odpowiedzi na wnioski z listopada i grudnia 2007 r. oraz lutego 2008 r. przyznano łącznie [...] zł. W analogiczny sposób argumentowano odmowę przyznania pomocy na usługi fryzjerskie i środki czystości podnosząc, iż od maja do lipca 2008 r. przyznano skarżącemu na ten cel łącznie [...] zł. Odmówiona przyznania pomocy na zakup leków wobec oświadczenia skarżącego, iż wydatki na leki poczynił korzystając z pomocy finansowej matki a więc potrzeba wykupu leków została zaspokojona. Skarżący zwrócił się również o pomoc na dofinansowanie "innych wydatków". Wnioskodawca nie sprecyzował i nie uszczegółowił co rozumie i jakie potrzeby chce zabezpieczyć pod pojęciem "inne wydatki". W trakcie wykonywania czynności służbowych pracownik socjalny nie stwierdził braków w wyposażeniu mieszkania, czy też innych potrzeb. Pozostałe wymienione enumeratywnie potrzeby nie znalazły uzasadnienia pozwalającego na ich dofinansowanie. Zgodnie z artykułem 39 ustawy zasiłek celowy może być przyznany na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej. Do takich zaliczono żywność, leki, środki czystości. Natomiast wymieniona pula innych wydatków nie mieści się w katalogu niezbędnych potrzeb i nie stanowi najważniejszych potrzeb bytowych. Ustawa o pomocy społecznej przewiduje udzielenie osobom wsparcia, jednak nie przewiduje zaspokajania wszelkich zgłoszonych oczekiwań. Zdaniem organu, wniosek wykracza poza ramy tzw. wsparcia i ma na celu całkowite i bezpośrednie zaspokojenie potrzeb. Świadczenia z pomocy społecznej mają na celu umożliwienie przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej. Ponadto organ podniósł, że skarżący systematycznie otrzymuje pomoc zgodnie ze swoimi wnioskami, przy uwzględnianiu możliwości finansowych tutejszego ośrodka w formie zasiłków celowych, a także objęty jest pomocą w formie zasiłku okresowego oraz pomocą w formie zasiłku celowego na zakup gorącego posiłku. Organ również dokładnie omówił budżet jakim dysponuje w roku 2008 w kontekście osób i rodzin uprawnionych do korzystania z pomocy. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie twierdząc, że została ona wydana z naruszeniem art. 67 Konstytucji RP. Decyzją z dnia [...] września 2008 roku, znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję podzielając ustalenia i argumentację organu I instancji. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., trafnym było przyznanie skarżącemu zasiłku celowego na dofinansowanie zakupu żywności w kwocie [...] zł. i odmówienie przez organ I instancji przyznania pomocy w zakresie dofinansowania opłat za energię elektryczną, wodę i czynsz a także pozostałych potrzeb tj. napraw domowych, obuwia i krawieckich, środki czystości, fryzjera, pościeli, odzieży, bielizny osobistej, dojazdu do miasta autobusem, zakupu przyborów biurowych, prasy, książki lub biletu do kina, opłaty za radio i telewizję, pocztę, zakupu zniczy, kwiatów oraz inne wydatki. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji podkreślając ponadto, że z racji rozpoznawania odwołań skarżącego znany jest Kolegium fakt, iż organ I instancji niemalże w każdym miesiącu udziela skarżącemu wsparcia w postaci zasiłków celowych na dość duży katalog zgłaszanych, ciągle rozszerzanych przez niego potrzeb. Organ uznał również za zasadne, iż wskazane przez skarżącego inne wydatki i pozostałe potrzeby nie mieszczą się w kategorii niezbędnych potrzeb bytowych. Odnosząc się zaś do zawartego zarzutu naruszenia art. 67 Konstytucji RP w ocenie organu jest on bezzasadny. Powołany przepis stanowi, że obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy tylko ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. Konsekwencją takiego rozstrzygnięcia było wniesienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi, w której skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja nie rekompensuje mu krzywdy powstałej w wyniku nie przyznania mu odpowiedniej pomocy, co jest niezgodne z art. 67 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga S.W. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym, a nie według kryteriów celowościowych. Skarga analizowana stosownie do wymienionych założeń kontroli sądowej decyzji administracyjnych podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów, tak gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i prawną jego ocenę w świetle mających zastosowanie przepisów. Zgodnie z dyspozycją art. 39 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu, co oznacza, że zasiłek celowy jest formą pomocy pieniężnej przyznawanej na podstawie uznania administracyjnego. Natomiast art. 2 ust.1 i art. 3 ust.1 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że jest to instytucja mająca na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale również do możliwości finansowych organu udzielającego pomocy. Kontrola decyzji uznaniowej dokonywanej przez sąd ogranicza się do zbadania zgodności z prawem decyzji uznaniowej, ale nie wnika już w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia w niej zawartego. Kontrola ta ma ustalić, czy dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy wydaniu decyzji nie przekroczył granic uznania i czy właściwie uzasadnił rozstrzygnięcie. Podejmując decyzję uznaniową, organ administracji ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, stosownie do art. 7 k.p.a., jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków finansowych. Organy orzekające w omawianej sprawie poddały ocenie wszystkie okoliczności, od jakich uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego. Należy w tym miejscu podkreślić, iż skarżący otrzymuje wsparcie w formie zasiłków celowych, co oznacza, iż nie pozostał on bez wsparcia finansowego udzielonego ze strony organu do tego uprawnionego, Sąd podziela stanowisko organu, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej, która bez wątpienia jest uwarunkowana posiadanymi przez gminę środkami pieniężnymi. Jak wskazuje organ w uzasadnieniu, Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w R. nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób pozostających w trudnej sytuacji materialnej. Ośrodek zabezpiecza wyłącznie potrzeby podstawowe, w tym również potrzeby podstawowe skarżącego. Sąd uznał, że stanowisko organu odmawiające przyznania wnioskowanych świadczeń jest zasadne i nie narusza prawa w sytuacji gdy bezspornym jest, że opłaty za energię i wodę zostały uregulowane przez skarżącego, a rodzina korzysta z dodatku mieszkaniowego, który stanowi dodatkową pomoc w regulowaniu bieżących opłat mieszkaniowych, zaś różnicę między dodatkiem a czynszem pokrywa żona skarżącego. Odnosząc się do odmowy przyznania zasiłku celowego na pozostałe potrzeby organ swoje stanowisko w tym zakresie w sposób należyty umotywował wskazując szczegółowo przyczyny nieuwzględnienia wniosku w tym zakresie i stanowisko to uznać należy za uzasadnione , pozbawione cech dowolności. Sąd oceniając zaskarżoną decyzję nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu. Odnosząc się zaś do zawartego w skardze zarzutu naruszenia art. 67 Konstytucji RP wskazać trzeba, że jest on bezzasadny. Powołany przepis stanowi, że obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. Zakres i formy zabezpieczenia społecznego określa ustawa. Obywatel pozostający bez pracy nie z własnej woli i nie mający innych środków utrzymania ma prawo do zabezpieczenia społecznego, którego zakres i formy określa ustawa. Podkreślić należy, że podniesiony zarzut naruszenia art. 67 Konstytucji RP nie został przez skarżącego w żaden sposób sprecyzowany, ani poparty jakimikolwiek argumentami. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji wyroku.