VIII SA/Wa 579/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-08-16
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od wpisu od skargi) powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca pomaga mężowi w prowadzeniu działalności gospodarczej generującej wysokie przychody, a sytuacja materialna rodziny nie została w pełni wykazana?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że strona skarżąca nie wykazała, iż poniesienie kosztów postępowania sądowego (wpisu od skargi) spowodowałoby uszczerbek w koniecznym utrzymaniu jej rodziny. Kluczowe znaczenie miały wysokie przychody męża z działalności gospodarczej, pomoc skarżącej w tej działalności oraz niepełne wyjaśnienie sytuacji materialnej rodziny, w tym brak wyciągu z rachunku bankowego.Stan faktyczny
M. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w sprawie dotyczącej ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. Skarżąca podała, że utrzymanie rodziny opiera się na działalności gospodarczej męża, z której osiąga on miesięczny dochód. Złożyła również dodatkowe wyjaśnienia dotyczące posiadanych nieruchomości i pojazdów, a także pomocy mężowi w działalności i opieki nad ciotką. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2003 rok postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy-
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi M. P. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi w całości bądź w części. W uzasadnieniu wniosku podała, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z córką i mężem, a źródłem utrzymania rodziny jest działalność gospodarcza męża, z której osiąga on miesięczny dochód w wysokości [...] zł.
W piśmie z dnia [...] lipca 2011 r. skarżąca złożyła dodatkowe wyjaśnienia dotyczącej sytuacji materialnej i podała, że wspólnie z mężem posiada samochód osobowy [...] z 2002 r., samochód dostawczy [...] z 1994 r., działkę rolną – [...] ha, działkę budowlaną – [...] m², pawilon handlowy – [...] m² oraz dom mieszkalny – [...] m² zajęty przez Urząd Skarbowy. Oświadczyła, że nie posiada statusu osoby bezrobotnej, natomiast pomaga mężowi w prowadzeniu działalności gospodarczej i jednocześnie opiekuje się [...] – letnią ciotką. Podała, że posiada rachunek bankowy, na którym zdeponowane jest ok. [...] zł (brak od kilku lat wpłat i wypłat) i w związku z tym, nie otrzymuje wyciągów. Do pisma załączyła odpis zwykły księgi wieczystej potwierdzający ustanowienie na nieruchomości hipoteki przymusowej kaucyjnej tytułem zabezpieczenia zobowiązań wynikających z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S..
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 – 3 ppsa). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 ppsa).
Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przedmiotowy wniosek dotyczy zwolnienia w całości bądź w części od wpisu od skargi, który ustalony został w wysokości [...] zł. Dla oceny złożonego wniosku istotne znaczenie ma okoliczność, że mąż skarżącej prowadzi działalność gospodarczą – z której osiąga bardzo wysokie przychody (akta sprawy VIII SA/Wa 578/11). Ze złożonego tam zeznania PIT – 36 wynika, że w 2010 r. z pozarolniczej działalności gospodarczej ([...] i usługi [...]) osiągnął on przychód w wysokości [...] zł (koszt uzyskania przychodu [...] zł), zaś dochód brutto wyniósł [...] zł. Przy czym podkreślić należy, że w przypadku przedsiębiorców, a do takich należy mąż skarżącej, miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejsze zatem jest to, że mąż skarżącej uzyskuje przychody z działalności gospodarczej i że przychody te kształtują się na znacznym poziomie. Skarżąca natomiast pomaga mężowi w prowadzeniu działalności gospodarczej. Przyjąć zatem należy, że w sytuacji kiedy faktycznie prowadzi ona firmę wspólnie z mężem mało prawdopodobne jest, aby jej sytuacja materialna była trudna i uzasadniała obciążenie kosztami postępowania sądowego budżetu państwa tj. pozostałych podatników.
Ponadto zauważyć należy, że skarżąca nie wywiązała się w pełni z obowiązku wyjaśnienia sytuacji materialnej rodziny bowiem nie przedłożyła wymaganego wyciągu z rachunku bankowego bądź też zaświadczenia potwierdzającego wyjaśnienie, że na posiadanym rachunku brak jest jakichkolwiek operacji.
W tej sytuacji przyjąć należy, że w sprawie nie zostało wykazane jakoby konieczność uiszczenia wpisu od skargi tak w części jak i w całości mogła prowadzić do powstania uszczerbku w utrzymaniu koniecznym rodziny skarżącej.
Mając powyższe na uwadze w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło