VIII SA/Wa 58/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Lenart /sprawozdawca/, Asesor WSA Artur Kot, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2007 r. sprawy ze skargi Z.G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. postanowieniem z dnia [...] października 2006 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Z.G., od decyzji wydanej przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...] - stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie wydano w oparciu o następujący stan sprawy: Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. (działający z upoważnienia Wójta Gminy G.) odmówił przyznania Z.G. świadczenia w formie zasiłku pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art.16 ust.3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz.2255 ze zm.) zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. Natomiast skarżąca jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, w wieku powyżej 16 roku życia ale jej niepełnosprawność powstała w wieku 45 lat – nie spełnia zatem w/w przesłanki. W dniu [...] lipca 2006 r. (data stempla pocztowego) Z.G. nadała przesyłkę adresowaną do Sądu Rejonowego w R. zawierającą pismo zatytułowane "odwołanie", w którym wnosiła o przyznanie jej zasiłku pielęgnacyjnego, informując jednocześnie, że Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w G. odmówił jej przyznania tego zasiłku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. uznało powyższe pismo jako odwołanie od decyzji z dnia [...] lipca 2006 r. - wniesione w dniu [...] lipca 2006 r. Po rozpoznaniu tego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. postanowieniem z dnia [...] października 2006 r., nr [...], stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Kolegium uznało, że decyzja Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. z dnia [...] lipca 2006 r. odmawiająca przyznania Z.G. zasiłku pielęgnacyjnego, została doręczona skarżącej w tym samym dniu tj. [...] lipca 2006 r. Na tę okoliczność wskazuje potwierdzenie doręczenia na decyzji, opatrzone podpisem i datą przez Z.G. Kolegium wskazało ponadto, że decyzja organu pierwszej instancji zawierała prawidłowe pouczenie o możliwości jej zaskarżenia poprzez wniesienie odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. w terminie zawitym 14 dni od daty doręczenia decyzji. Tymczasem odwołanie Z.G. od powyższej decyzji, opatrzone datą [...] lipca 2006 r., zostało nadane na poczcie w dniu [...] lipca 2006 r. (data stempla pocztowego), a wpłynęło do Sądu Rejonowego w R. w dniu [...] lipca 2006 r. (data prezentaty). Tak więc 14 dniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] lipca 2006r. upływał w dniu [...] lipca 2006 r., zaś odwołanie zostało wniesione w dniu [...] lipca 2006 r. – zatem po upływie 14 dniowego terminu. Kolegium dalej wyjaśniło, jakie skutki wiążą się z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania i wskazało, że obliguje to organ odwoławczy do wydania postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a. Skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] października 2006r. złożyła Z.G. podnosząc, iż postanowienie to oparte jest na kłamstwie. Dodała również, że w dniu [...] września 2006 r. sama osobiście odesłała odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., gdyż nie ma zaufania do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G.. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego postanowienia. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oceniając we wskazanym wyżej zakresie zaskarżone postanowienie w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, Sąd uznał, że skarga jest zasadna, aczkolwiek z zupełnie innych powodów niż podniesione w skardze. Zgodnie z art. 129 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia stronie decyzji administracyjnej. Termin określony w tym przepisie jest terminem prekluzyjnym dla strony, a zatem jego uchybienie powoduje, że czynność prawna podjęta przez stronę po jego upływie jest bezskuteczna. Warunkiem skuteczności czynności prawnej - wniesienia odwołania - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Każde uchybienie terminu do wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić to uchybienie wydając postanowienie przewidziane w art. 134 k.p.a., chyba że strona wnosi o przywrócenie uchybionego terminu stosownie do art. 58 i następnych k.p.a. i wniosek ten zostanie uwzględniony. W rozpoznawanej sprawie decyzja organu pierwszej instancji została doręczona Z.G. w dniu [...] lipca 2006 r. W aktach sprawy znajduje się decyzja zawierająca pokwitowanie sporządzone przez skarżącą tj. jej podpis i wskazanie daty doręczenia. W tej sytuacji termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] lipca 2006 r. Tymczasem dopiero w dniu [...] lipca 2006 r. (data stempla pocztowego) Z. G. nadała przesyłkę adresowaną do Sądu Rejonowego w R. zawierającą pismo zatytułowane "odwołanie", w którym wnosiła o przyznanie jej zasiłku pielęgnacyjnego, informując jednocześnie, że Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w G. odmówił jej przyznania tego zasiłku. Postanowieniem z dnia [...] września 2006r. Sąd Rejonowy w R. przekazał sprawę do dalszego rozpoznania Gminnemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w G., który w dniu [...] września 2006 r. przesłał całość akt sprawy wraz z odwołaniem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R.. Kolegium przyjęło, że powyższe pismo jest odwołaniem od decyzji z dnia [...] lipca 2006 r., a datą jego wniesienia jest dzień [...] lipca 2006 r. - czyli data nadania przesyłki do Sądu Rejonowego w R.. Ponieważ odwołanie wpłynęło po dniu [...] lipca 2006 r., zatem po upływie 14 dniowego terminu, dlatego też Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. postanowieniem z dnia [...] października 2006r., nr [...], stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Skoro Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. przyjęło jako odwołanie od decyzji z dnia [...] lipca 2006 r. pismo skierowane do Sądu Rejonowego w R., to konsekwentnie powinno dokładnie i wszechstronnie wyjaśnić wszelkie okoliczności dotyczące daty złożenia tego pisma. W swoim odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2006 r. skarżąca podnosiła, że jej mąż zaniósł w dniu [...] lipca 2006 r. odwołanie od decyzji z dnia [...] lipca 2006 r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G., ale tam odmówiono mu przyjęcia pisma. Tymczasem w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] października 2006 r. Kolegium w ogóle nie odniosło się do tego zarzutu i nie wyjaśniło, czy takie zdarzenie miało miejsce, a jest to okoliczność bardzo istotna, której wyjaśnienie będzie miało decydujący wpływ na losy przedmiotowego odwołania. Tak więc przy ponownym rozpoznaniu sprawy Kolegium powinno przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w tym zakresie i ustalić rzeczywistą datę złożenia odwołania, a co za tym idzie ustalić, czy odwołanie zostało złożone w terminie 14 dniowym. Należy się bowiem zgodzić ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., iż rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowiłoby rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości - art. 16 § 1 k.p.a. (wyrok NSA w Warszawie z dnia 18 listopada 1999 r., sygn. akt I SA 330/99, niepubl.; wyrok NSA Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 18 października 1995 r., sygn. akt SA/Gd 2865/94, niepubl.). Rozpoznając ponownie sprawę Kolegium powinno zwrócić też uwagę na fakt, że odwołanie od decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. zostało wniesione do Sądu Rejonowego w R.. W tej sytuacji zasada, iż podanie wniesione do organu administracji publicznej niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu - wynikająca z art. 65 § 2 k.p.a., nie będzie miała zastosowania. Przekazywanie, bowiem sprawy w trybie art. 65 § 1 k.p.a., może nastąpić wyłącznie pomiędzy organami administracji publicznej. Skoro Sąd Rejonowy nie jest organem administracji publicznej, do postępowania przed nim nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, poza przypadkami wskazanymi w przepisach prawa. O zachowaniu terminu do wniesienia odwołania decyduje wówczas data nadania odwołania przez Sąd Rejonowy w R. pod adresem właściwego organu administracji publicznej. Podsumowując należy stwierdzić, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. uznając, że skarżąca przekroczyła termin określony w art. 129 § 2 k.p.a., oparło się na materiale dowodowym, który nie może być uznany za wystarczający. Wydanie zaś postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, narusza art. 7, 77 i 80 k.p.a., co stanowi podstawę do jego uchylenia. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.