VIII SA/Wa 580/13
WyrokWSA w Warszawie2013-10-09
Skład orzekający: Cezary Kosterna, Justyna Mazur, Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego, które uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, mimo istnienia w obrocie prawnym wcześniejszego postanowienia o tożsamym przedmiocie rozstrzygnięcia, narusza prawo w stopniu skutkującym stwierdzenie nieważności?Ratio decidendi
Wydanie przez organ odwoławczy postanowienia uchylającego postanowienie organu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania, podczas gdy w obrocie prawnym istniało już inne postanowienie o tożsamym przedmiocie rozstrzygnięcia, stanowi rażące naruszenie prawa. Takie działanie organu odwoławczego skutkuje stwierdzeniem nieważności zarówno zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego, jak i poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Stan faktyczny
Skarżąca E. O. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej uchylające postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego dotyczące zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych. Problem prawny wynikał z faktu, że w obrocie prawnym istniały dwa postanowienia o tożsamym przedmiocie rozstrzygnięcia dotyczące zaliczenia tej samej wpłaty. Skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności obu postanowień. Dyrektor Izby Skarbowej początkowo uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, jednak po kolejnych interwencjach sądowych przyznał, że w obrocie prawnym znajdują się dwa postanowienia o tożsamym przedmiocie.Rozstrzygnięcie
1) stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w[...]na rzecz skarżącej E. O. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Referent-stażysta Urszula Sieradz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2013 r. sprawy ze skargi E. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych 1) stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w[...]na rzecz skarżącej E. O. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
1. Przedmiotem skargi Pani E. O. (dalej: "skarżąca") wniesionej
[...] października 2012 r. jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W.
z dnia [...] września 2012 r. znak [...], którym to postanowieniem organ ten uchylił na podstawie art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, dalej: "Ordynacja podatkowa") postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z [...] czerwca 2012 r. Nr [...] o zaliczeniu wpłaty z dnia [...] kwietnia 2008 r. w kwocie [...] zł na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za październik 2001 r. i odsetek za zwłokę z tym związanych, oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.
2. Uzasadniając zaskarżone postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej w W. przedstawił następujący stan sprawy:
2.1. Decyzją z [...] września 2004 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. określił skarżącej wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za październik 2001 r. w kwocie [...] zł. Następnie [...] października 2004 r. wystawił na tej podstawie tytuł wykonawczy Nr [...] i dokonał zajęcia prawa majątkowego. Prowadzono też egzekucje na podstawie innych tytułów wykonawczych. W związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym uzyskano w dniu [...] kwietnia 2008 r. wpłatę w łącznej kwocie [...] zł, z której kwotę [...] zł rozdysponowano na poczet należności wynikających z tytułu wykonawczego Nr [...].
2.2. [...] maja 2011 r. pełnomocnik E.O. złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Nr
[...]. Postanowieniem z [...] grudnia 2011 r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. odmówił tego umorzenia, na co zostało złożone zażalenie. W wyniku rozpoznania zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z [...] kwietnia 2012 r. Nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i orzekł o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z [...] października 2004 r. Nr [...] w części dotyczącej nienależnie naliczonych odsetek,
a w pozostałej części odmówił umorzenia postępowania.
2.3. Postanowieniem z [...] czerwca 2012 r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. zaliczył wpłatę z [...] kwietnia 2008 w kwocie [...] zł na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za październik 2001 r. oraz zaległości
w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r.
2.4. Pełnomocnik skarżącej wniósł w terminie zażalenie na postanowienie Naczelnika US w G. z [...] czerwca 2012r. W wyniku rozpatrzenia tego zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z [...] września 2012 r. Nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia wskazując, że organ I instancji winien dopełnić obowiązków wynikających z art. 55 § 2 i art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej w zakresie proporcjonalnego zaliczenia wpłaty oraz uzasadnienia faktycznego i prawnego postanowienia.
2.5. Na to postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] września
2012 r., została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie. W skardze tej skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. i poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w G.. Wskazywała, że w sprawie rozliczenia wpłaty kwoty [...] zł dokonanej [...] kwietnia 2008 r. zostało wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. istniejące nadal w obrocie prawnym postanowienie z [...] maja 2008 r. nr [...], co skutkowało wygaśnięciem zobowiązania w podatku od towarów i usług za grudzień 2000 r. zgodnie z art. 59 § 1 Ordynacji podatkowej. Wskazanym przez skarżącą postanowieniem z [...] maja 2008 r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. zaliczył wpłatę z [...] kwietnia 2008 r. w kwocie [...] zł na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za październik 2001 r. oraz odsetek za zwłokę.
2.6. Dyrektor Izby Skarbowej uznając skargę za zasadną postanowieniem
z [...] listopada 2012 r. Nr [...], powołując jako podstawę art. 54 § 3 p.p.s.a. uchylił swoje postanowienie z [...] września 2012 Nr [...] i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z [...] czerwca 2012 r. Nr [...] oraz umorzył postępowanie w sprawie wskazując, że w obrocie znalazły się dwa postanowienia o tożsamym przedmiocie rozstrzygnięcia, to jest o zaliczeniu wpłaty z dnia [...] kwietnia 2008 r. w kwocie [...] zł na poczet zaległości w podatku od towarów i usług oraz odsetek za zwłokę. Sąd postanowieniem z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie VIII SA/Wa 865/12 umorzył postępowanie sądowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a.
3. Na to ostatnie postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W.
z [...] listopada 2012 r. skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W wyniku rozpoznania tej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 marca 2013 r. w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 1028/12 uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W.
z [...] listopada 2012 r. Nr [...]. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd nakazał organowi odwoławczemu, że działając zgodnie z art. 54 § 3 p.p.s.a. albo stwierdzi nieważność zaskarżonych aktów uznając zasadność postawionych w skardze zarzutów, albo w przypadku ich kwestionowania przekaże sprawę do rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
4. W tej sytuacji Dyrektor Izby Skarbowej w W. [...] lipca 2013 r. przekazał sprawę skargi na swoje postanowienie z [...] września 2013 r. Nr [...] do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W odpowiedzi na skargę wniósł o jej uwzględnienie. Przyznał, że błędnie uznawał wcześniej, że uzyskana w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego w dniu [...] kwietnia 2008 r. wpłata w łącznej kwocie [...] zł została rozliczona bez wydania postanowień, w trybie art. 62 § 4 Ordynacji podatkowej. Potwierdził, że w obrocie prawnym znajdują się dwa postanowienia o tożsamym przedmiocie rozstrzygnięcia:
- postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z [...] maja 2008 r. Nr [...] o zaliczeniu wpłaty z dnia [...] kwietnia 2008 r. w kwocie [...] zł na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za październik 2001 r. oraz odsetek za zwłokę,
- postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z [...] czerwca 2012 r. Nr [...] o zaliczeniu wpłaty z dnia [...] kwietnia 2008 r. w kwocie [...] zł na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za październik 2001 r. i odsetek za zwłokę oraz zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
5. Na wstępie należy zauważyć, że przedmiotem rozpoznania w sprawie niniejszej jest skarga z [...] października 2012 r., którą organ przekazał Sądowi do rozpoznania zgodnie z zaleceniem zawartym w wyroku z dnia 20 marca 2013 r. w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 1028/12
Bezspornym w sprawie jest, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego
w G. z [...] czerwca 2012 r. Nr [...] o zaliczeniu wpłaty z [...] kwietnia 2008 r. w kwocie [...] zł zostało wydane w sytuacji, gdy tożsamej sprawy dotyczyło postanowienie tego samego organu z [...] maja 2008 r. Nr [...] o zaliczeniu wpłaty z dnia [...] kwietnia 2008 r. w kwocie [...] zł na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za październik 2001 r. oraz odsetek za zwłokę. Zaliczenie wpłaty z [...] kwietnia 2008 r. postanowieniem z [...] maja 2008 r. spowodowało zgodnie z art. 59 § 1 i art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej wygaśnięcie zobowiązania podatkowego, którego dotyczyło. Zatem wydanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. postanowienia z [...] czerwca 2012 r. Nr [...] w tej samej sprawie rażąco naruszało prawo. Z tych samych przyczyn rażąco naruszało prawo zaskarżone skargą w sprawie niniejszej postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] września 2012 r. Organ odwoławczy stwierdzając tak rażące uchybienie dokonane przez organ pierwszej instancji mógł jedynie na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej uchylić w całości zaskarżone zażaleniem postanowienie i umorzyć postępowanie w sprawie.
Ponieważ tego nie uczynił, naruszył w sposób rażący przepisy postępowania,
w związku z czym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej stwierdził nieważność objętego skargą postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W..
Na podstawie art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 247 § 1 pkt 3 i 4 Ordynacji podatkowej należało stwierdzić nieważność postanowienia organu pierwszej instancji.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na mocy art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a. w związku z § 2 i § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 31 stycznia 2011 r. w sprawie opłat za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 31 poz. 153).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło