VIII SA/Wa 581/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2009 r. sprawy ze skargi S.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Na podstawie art. 3, art. 4, art. 5, art. 6, art. 7, art. 8, art. 14, art. 17, art. 39, art. 101, art. 106 i art. 110 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. Nr 64 poz. 593) oraz na podstawie art. 104 k.p.a. Prezydent Miasta R. decyzją z dnia [...] lipca 2008 roku, znak: [...] przyznającą zasiłek celowy na dofinansowanie do zakupu żywności w wysokości [...] złotych, środków czystości - w tym fryzjer [...] złotych, bielizny osobistej [...] złotych, odzieży [...] złotych i leków [...] złotych; natomiast odmówił przyznania zasiłku celowego S.W., dalej skarżącemu: na dofinansowanie do opłat za energie elektryczną, wodę i czynsz, drobne naprawy domowe, naprawy obuwia i krawieckie, dojazdy do miasta autobusem, zakupu przyborów biurowych, prasy, książki lub biletu do kina opłaty za radio i telewizję, pocztę, zakup zniczy lub kwiatów oraz inne wydatki. Zgodnie z art. 8 ust 1 ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje m. in. osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł, zwanej dalej kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Dochód skarżącego w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku to jest we wrześniu 2007 roku stanowi kwota [...] złotych – [...] dotacji do czynszu. Jest on osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Skarżący spełnia więc niezbędne warunki do objęcia go pomocą w postaci zasiłków celowych z uwagi na sytuację rodzinną i majątkową. Organ wskazał, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż skarżący mieszka wspólnie z żoną , z którą pozostaje w separacji. Osoby te poprowadzą od 1998 roku osobne gospodarstwa domowe. W sprawie sygnatura akt I C 1489/07 Sądu Okręgowego w R. orzeczono separację związku małżeńskiego skarżącego . Wyrok ten uprawomocnił się [...] kwietnia 2008 roku. Opłaty za czynsz, energię i wodę są systematycznie regulowane przez żonę skarżącego. Skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających wysokość w/w opłat. Ponadto skarżący korzysta z dodatku mieszkaniowego którego wysokość uzależniona jest m. in. od wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania i zdaniem organu potrzeby te zostały zabezpieczone w ramach przyznanego dodatku. Z tych względów odmówiono pomocy na ten cel. Skarżący zwrócił się również o pomoc na dofinansowanie na cele wymienione w piśmie złożonym do protokołu z [...] października 2007 roku to jest naprawy domowe, naprawy obuwia i krawieckie, zakupu przyborów biurowych, prasy, książki lub biletu do kina opłaty za radio i telewizję, pocztę, zakup zniczy lub kwiatów oraz inne wydatki. Wnioskodawca po raz kolejny nie sprecyzował i nie uszczegółowił co rozumie i jakie potrzeby chce zabezpieczyć pod pojęciem drobne naprawy domowe i jaki jest zakres tych napraw. W trakcie wykonywania czynności służbowych pracownik socjalny nie stwierdził potrzeb napraw w mieszkaniu. Pozostałe wymienione enumeratywnie potrzeby nie znalazły uzasadnienia pozwalającego na ich dofinansowanie. I tak potrzeba typu " dojazdy do miasta autobusem" w związku z czym skarżący oczekuje pomocy na zakup biletu autobusowego nie należy do najpilniejszych potrzeb bytowych i jako taka nie może zostać zabezpieczona. Podkreślono, iż zaproponowano skarżącemu wydanie biletu komunikacji miejskiej uprawniającego do bezpłatnych przejazdów celem aktywnego poszukiwania pracy, jednak skarżący odmówił skorzystania z tej formy pomocy. Zgodnie z artykułem 39 ustawy zasiłek celowy może być przyznany na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej. Do takich zaliczono żywność, leki, środki czystości. Natomiast wymieniona pula innych wydatków nie mieści się w katalogu niezbędnych potrzeb i nie stanowi najważniejszych potrzeb bytowych. Ustawa o pomocy społecznej przewiduje udzielenie osobom wsparcia, jednak nie przewiduje zaspokajania wszelkich zgłoszonych oczekiwań. Zdaniem organu, wniosek wykracza poza ramy tzw. wsparcia i ma na celu całkowite i bezpośrednie zaspokojenie potrzeb. Świadczenia z pomocy społecznej mają na celu umożliwienie przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej. Ponadto organ podniósł, że skarżący systematycznie otrzymuje pomoc zgodnie ze swoimi wnioskami, przy uwzględnianiu możliwości finansowych tutejszego ośrodka w formie zasiłków celowych na dofinansowanie do zakupu żywności, odzieży, bielizny osobistej, środków czystości, leków. Organ również dokładnie omówił budżet jakim dysponuje w roku 2008 w kontekście osób i rodzin uprawnionych do korzystania z pomocy. Podniósł w szczególności, iż w okresie od stycznia do września 2007 roku skarżący uzyskał od tut. Ośrodka średnio miesięcznie pomoc rzędu [...] zł , podczas gdy przeciętnie pomoc na rodzinę w tym okresie wynosiła około [...] zł. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie twierdząc, że została ona wydana z naruszeniem art. 67 Konstytucji RP. Decyzją z dnia [...] września 2008 roku, znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., trafnym było przyznanie zasiłku celowego na dofinansowanie do zakupu żywności w wysokości [...] złotych, środków czystości / w tym fryzjer [...] złotych /, bielizny osobistej [...] złotych, odzieży [...] złotych i leków [...] złotych przy jednoczesnej odmowie przyznania zasiłku celowego na dofinansowanie do opłat za energię elektryczną, wodę i czynsz, drobne naprawy domowe, naprawy obuwia i krawieckie, dojazdy do miasta autobusem, zakupu przyborów biurowych, prasy, książki lub biletu do kina opłaty za radio i telewizję, pocztę, zakup zniczy lub kwiatów oraz na inne wydatki. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji podkreślając ponadto, iż skarżący spełnia kryterium dochodowe uprawniające do ubiegania się o świadczenia z pomocy społecznej gdyż jego dochód nie przekroczył kwoty 477zł. Podniesiono, iż w uzasadnieniu organ wskazał wielkość posiadanych środków w skali miesiąca, ilość osób ubiegających się o wsparcie, podano także stanowisko organu co do przyczyn odmowy przyznania zasiłku na inne potrzeby, które to argumenty Kolegium w pełni podziela jako uzasadnione i pozbawione cech dowolności. Organ uznał również za zasadne, iż wskazane przez skarżącego inne wydatki i pozostałe potrzeby nie mieszczą się w kategorii niezbędnych potrzeb bytowych. Podkreślił, że z racji rozpoznawania odwołań skarżącego znany jest Kolegium fakt, iż organ I instancji niemalże w każdym miesiącu udziela skarżącemu wsparcia w postaci zasiłków celowych na dość duży katalog zgłaszanych, ciągle rozszerzanych przez niego potrzeb. Odnosząc się zaś do zawartego zarzutu naruszenia art. 67 Konstytucji RP w ocenie organu jest on bezzasadny. Powołany przepis stanowi, że obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy tylko ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. Normy zabezpieczenia społecznego dzielą się na: ubezpieczenie społeczne, zabezpieczenie społeczne i pomoc społeczną. Pomoc społeczna przyznawana jest w oparciu o przesłanki określone w w/w ustawie o pomocy społecznej. Konsekwencją takiego rozstrzygnięcia było wniesienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi, w której skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja nie rekompensuje mu krzywdy powstałej w wyniku nie przyznania mu odpowiedniej pomocy, co jest niezgodne z art. 67 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów, tak gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i prawną jego ocenę w świetle mających zastosowanie przepisów. Zgodnie z dyspozycją art. 39 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu, co oznacza, że zasiłek celowy jest formą pomocy pieniężnej przyznawanej na podstawie uznania administracyjnego. Natomiast art. 2 ust.1 i art. 3 ust.1 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że jest to instytucja mająca na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale również do możliwości finansowych organu udzielającego pomocy. Kontrola decyzji uznaniowej dokonywanej przez sąd ogranicza się do zbadania zgodności z prawem decyzji uznaniowej, ale nie wnika już w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia w niej zawartego. Kontrola ta ma ustalić, czy dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy wydaniu decyzji nie przekroczył granic uznania i czy właściwie uzasadnił rozstrzygnięcie. Podejmując decyzję uznaniową, organ administracji ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, stosownie do art. 7 k.p.a., jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków finansowych. Organy orzekające w omawianej sprawie poddały ocenie wszystkie okoliczności, od jakich uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego. Należy w tym miejscu podkreślić, iż skarżący otrzymuje wsparcie w formie zasiłków celowych, co oznacza, iż nie pozostał on bez wsparcia finansowego udzielonego ze strony organu do tego uprawnionego, Sąd podziela stanowisko organu, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej, która bez wątpienia jest uwarunkowana posiadanymi przez gminę środkami pieniężnymi. Jak wskazuje organ w uzasadnieniu, Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w R. nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób pozostających w trudnej sytuacji materialnej. Ośrodek zabezpiecza wyłącznie potrzeby podstawowe, w tym również potrzeby podstawowe skarżącego. Sąd uznał, że stanowisko organu odmawiające przyznania wnioskowanych świadczeń jest zasadne i nie narusza prawa w sytuacji gdy bezspornym jest, że opłaty za czynsz, energię i wodę są systematycznie regulowane przez żonę skarżącego, a skarżący korzysta z dodatku mieszkaniowego, który stanowi dodatkową pomoc w regulowaniu bieżących opłat mieszkaniowych, zaś wskazane inne wydatki i pozostałe potrzeby nie uwzględnione przez organ I instancji nie mieszczą się w kategorii niezbędnych potrzeb. Odnosząc się dodatkowo do odmowy przyznania zasiłku celowego na naprawy domowe skarżący nie sprecyzował celu, co uniemożliwia ocenę zasadności tej potrzeby. Sąd oceniając zaskarżoną decyzję nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu. Odnosząc się zaś do zawartego w skardze zarzutu naruszenia art. 67 Konstytucji RP wskazać trzeba, że jest on bezzasadny. Powołany przepis stanowi, że obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. Zakres i formy zabezpieczenia społecznego określa ustawa. Obywatel pozostający bez pracy nie z własnej woli i nie mający innych środków utrzymania ma prawo do zabezpieczenia społecznego, którego zakres i formy określa ustawa. Podkreślić należy, że podniesiony zarzut naruszenia art. 67 Konstytucji RP nie został przez skarżącego w żaden sposób sprecyzowany, ani poparty jakimikolwiek argumentami. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.