VIII SA/Wa 583/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-11-20
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada stały dochód z tytułu wynagrodzenia i renty rodzinnej, może wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego w celu uzyskania prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. W przypadku skarżącej, posiadającej stały dochód z wynagrodzenia i renty rodzinnej, pozostała kwota wolnych środków po odliczeniu kosztów utrzymania domu i wydatków na dzieci jest wystarczająca do ustanowienia fachowego pełnomocnika z wyboru, co wyklucza przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca A. Ż. – P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w związku z zamiarem złożenia skargi kasacyjnej od decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W uzasadnieniu wniosku podała, że samotnie wychowuje dwoje dzieci, a jej dochody z wynagrodzenia i renty rodzinnej wynoszą łącznie około [...] zł brutto miesięcznie, przy czym ponosi znaczne koszty utrzymania domu i dzieci. Sąd uznał, że pomimo wskazanych wydatków, skarżącej pozostaje kwota wolnych środków wystarczająca na ustanowienie pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. Ż. – P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. Ż. – P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przejęcia gospodarstwa rolnego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy
Postanowieniem z dnia 2 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. Ż. – P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przejęcia gospodarstwa rolnego.
W dniu [...] listopada 2009 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w związku z zamiarem złożenia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku podała, że samotnie wychowuje dwoje małoletnich dzieci. Źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie skarżącej oraz renta rodzinna, którą dzieci otrzymują po zmarłym ojcu – łącznie [...] zł brutto. Koszty związane z utrzymaniem domu (opłaty za energię, opał, wodę, wywóz nieczystości, telefon, TV) skarżąca określiła na kwotę [...] zł, przy czym jako dodatkowe koszty wskazała opłaty za przedszkole ok. [...] zł i obiady syna w szkole ok. [...] zł miesięcznie. Do wniosku skarżąca załączyła kserokopię faktur ze energię na kwotę [...] zł za siedmiomiesięczny okres rozliczeniowy oraz zaświadczenie o wysokości renty rodzinnej i wynagrodzenia za pracę.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny.
O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy sformułowanie "wykaże", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy", Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, iż rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
Wniosek skarżącej dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.
Decydujące znaczenie dla oceny wniosku ma okoliczność, że skarżąca posiada stały dochód z tytułu wynagrodzenia i renty rodzinnej tj. ok. [...] zł netto dla trzyosobowego gospodarstwa domowego. Nawet przy założeniu, że faktycznie każdego miesiąca ponosi ona koszty związane z utrzymaniem domu w wysokości [...] zł (brak dowodów potwierdzających taką informację, a nadesłane faktury za energię obejmują 7 – miesięczny okres rozliczeniowy) oraz koszty opłaty za przedszkole i obiady syna to i tak pozostaje skarżącej kwota [...] zł wolnych środków, które są dostatecznie wystarczające do ustanowienia fachowego pełnomocnika z wyboru.
Nie sposób zatem uznać, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z udzieleniem pełnomocnictwa do sporządzenia skargi kasacyjnej dla radcy prawnego lub adwokata w przedmiotowej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych.
W okoliczności przedstawionych we wniosku odmienne uznanie stanowiłoby naruszenie ustawowych zasad przyznawania prawa pomocy, która to instytucja ma charakter wyjątkowy i powinna być stosowana wyłącznie w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem, tj. bezrobotnych, pozbawionych całkowicie środków do życia, bądź uzyskujących dochody pozwalające na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło