VIII SA/Wa 585/13
WyrokWSA w Warszawie2014-03-26
Skład orzekający: Iwona Szymanowicz-Nowak, Sławomir Fularski, Leszek Kobylski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może nakazać zarządcy drogi wykonanie instalacji odbioru wód opadowych z chodnika i ścieżki rowerowej oraz ich odprowadzenie do kanalizacji deszczowej, jeśli modernizacja drogi spowodowała zmianę stosunków wodnych i szkody dla sąsiednich nieruchomości?Ratio decidendi
Tak, organ administracji może nakazać zarządcy drogi wykonanie instalacji odbioru wód opadowych, jeśli modernizacja drogi spowodowała zmianę ukształtowania terenu w pasie drogowym, co zakłóciło stosunki wodne na sąsiednich działkach i wyrządziło im szkodę. Właściciel gruntu (w tym przypadku zarządca drogi jako inwestor modernizacji) ma obowiązek usunąć przeszkody i zmiany w odpływie wody powstałe na jego gruncie, które szkodzą gruntom sąsiednim, a w razie potrzeby wykonać urządzenia zapobiegające szkodom.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej Miejskiemu Zarządowi Dróg i Komunikacji wykonanie instalacji odbioru wód opadowych z chodnika i ścieżki rowerowej oraz ich odprowadzenie do kanalizacji deszczowej. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów postępowania, w szczególności dotyczące niewyjaśnienia stanu faktycznego na działce sąsiedniej oraz niewłaściwą ocenę materiału dowodowego, w tym opinii biegłego. Organy administracji obu instancji uznały, że modernizacja ulicy W. spowodowała zmianę stosunków wodnych i szkodę dla działki sąsiedniej, co uzasadnia nałożenie obowiązku wykonania instalacji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2014 r. sprawy ze skargi Miejskiego Zarządu Dróg i Komunikacji w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie wykonania instalacji odbioru wód opadowych i odprowadzenie ich do kanalizacji deszczowej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "organ odwoławczy" lub "Kolegium") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267; dalej: "k.p.a."), po rozpoznaniu odwołania Miejskiego Zarządu Dróg i Komunikacji w R. (dalej: skarżący") od decyzji Burmistrza Miasta P. (dalej: "organ I instancji" lub "Burmistrz") z dnia [...] stycznia 2013 r. znak: [...] – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia:
Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. organ I instancji działając na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 145; dalej: "Prawo wodne") oraz art. 104 k.p.a. orzekł o wykonaniu przez Miejski Zarząd Dróg i Komunikacji w R. instalacji odbioru wód opadowych z chodnika i ścieżki rowerowej przy ul. W. w R. na wysokości działki nr [...] i odprowadzenie ich do kanalizacji deszczowej.
Decyzja ta jest kolejnym wydanym rozstrzygnięciem w sprawie zainicjowanej wnioskiem A. J. z dnia [...] marca 2010 r. o wszczęcie postępowania
w sprawie niezgodnego z prawem wykonania robót budowlanych przy modernizacji ulicy W. na wysokości działki nr [...], co zakłóciło istniejące stosunki wodne na tym terenie i powoduje zalewanie działki wodami opadowymi, spływającymi z pasa drogowego oraz z działek sąsiednich. Poprzednia decyzja Burmistrza z dnia [...] lipca 2012 r. znak: [...] została uchylona, sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia decyzją Kolegium z dnia [...] września 2012 r. Kolegium wskazało wówczas m.in., iż zabrakło oceny zeznań stron postępowania, jak i nie wyjaśniono, czy przebudowa ulicy W. została dokonana zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją. Według strony skarżącej to brak odwodnienia posesji A. J. jest przyczyną zalewania działki wodami opadowymi, a nie brak instalacji odbioru wód z chodnika i ścieżki rowerowej w ulicy W.
Uzasadniając decyzję z dnia [...] stycznia 2013 r. Burmistrz wskazał, iż zlecono biegłemu opracowanie opinii dotyczącej zmiany stanu wody na działce nr [...] przy ul. W. [...] w R. W sporządzonej opinii biegły dokonał analizy istniejącego stanu na działce i stwierdził, że zmiana ukształtowania terenu w pasie drogowym,
w związku z przebudową ulicy W., wykonaną w latach 2009-2010, zakłóciła stosunki wodne na terenach sąsiednich ze szkodą dla działki nr [...]. Zakłócenie to polegało na uniemożliwieniu, istniejącego od kilkudziesięciu lat, naturalnego spływu nadmiaru wód opadowych z działki nr [...] w kierunku ulicy W. Nadto
w wyniku przebudowy ulicy W. nastąpiła zmiana ukształtowania terenu
i część wód z pasa drogowego została skierowana w stronę działki nr [...]. Zmiana ukształtowania terenu polegała na podwyższeniu chodnika oraz poziomu jezdni na wysokości działki nr [...], o 18 cm względem stanu sprzed przebudowy, co spowodowało zmianę warunków spływu wód opadowych. Położenie omawianej działki w najniższym punkcie na rozpatrywanym odcinku ulicy W. oraz zmiany spadku poprzecznego chodnika spowodowały skierowanie spływu wód opadowych
z działek sąsiednich oraz z części pasa drogowego na działkę A. i A. J. Przed przebudową ulicy W., część wód opadowych z działek sąsiednich spływała w kierunku ulicy. Również nadmiar wód opadowych z działki nr [...] spływał
w kierunku ulicy, gdzie odbierany był przez kanalizację deszczową. Aktualnie w związku z podwyższeniem chodnika powstała przeszkoda, która kieruje większość wód spływających z działek sąsiednich wzdłuż ulicy W. na działkę nr [...]. Również część wód z chodnika znajduje tam ujście, w związku ze zmianą spadku chodnika w stronę zjazdu.
W dalszej części uzasadnienia organ I instancji podał, że w czasie wykonywania zagospodarowania działki nr [...] nie zmieniono ukształtowania jej terenu, a zatem okoliczność ta nie miała wpływu na zmianę kierunku odpływu wód opadowych. Działka ta pomimo jej częściowego utwardzenia posiada znaczną powierzchnię biologicznie czynną, która zapewnia retencjonowanie wód opadowych w gruncie. Nadto Burmistrz podniósł, iż projekt budowlany przebudowy ul. W. nie przewidywał żadnych rozwiązań w zakresie odprowadzania wód opadowych z terenów po wschodniej stronie ulicy, gdzie zostały zakłócone warunki ich odpływu w związku z podwyższeniem niwelety pasa drogowego.
Konkludując Burmistrz wskazał, iż wydając niniejszą decyzję oparł się na opinii sporządzającego, posiadającego stosowne uprawnienia z zakresu hydrologii oraz wiedzę specjalistyczną w tym zakresie.
W wniesionym odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
- art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 68 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych w sprawie, w szczególności przez nieprzeprowadzenie dowodu z oględzin działki [...] w sposób zgodny
z wymaganiami k.p.a., a przez to niewyjaśnienie, jaki stan faktyczny istnieje na działce należącej do A. J.;
- art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe dokonanie oceny materiału dowodowego, w szczególności w zakresie opinii biegłego, która to opinia zawiera wewnętrzne sprzeczności i jest niepełna, z uwagi na fakt nie wykazania na jakiej podstawie biegły uznał za istniejące przyjęte przez siebie założenia oraz nieprzeprowadzenie, przed wydaniem opinii, oględzin z udziałem wszystkich stron postępowania, a także przez niewyjaśnienie, czy utwardzenie na terenie działki nr [...] miało charakter legalny, a co za tym idzie wiązało się z ustaleniem sposobu unormowania stosunków wodnych oraz czy zabudowa działki A. J. odpowiada wymaganiom rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie;
- niewyjaśnienie przez organ I instancji okoliczności mających znaczenie w sprawie,
a wskazanych przez organ odwoławczy jako te, które należy wziąć pod uwagę
w trybie art. 138 § 2 zdanie drugie k.p.a.
Rozpoznając sprawę ponownie, organ odwoławczy wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z dnia [...] maja 2013 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Uzasadniając Kolegium podniosło, iż w dniu [...] kwietnia
2013 r. przeprowadziło rozprawę z udziałem stron postępowania, jak również J. K. – autora opinii w sprawie zmiany stanu wody na działce nr [...] przy ul. W. w R. Wskazało, iż J. K. odnosząc się do zgłaszanych wówczas zarzutów podtrzymał stanowisko zawarte w opinii i podał, że fakt zmiany wysokościowej i podniesienie jezdni stwierdził na podstawie pomiarów, które wykonał osobiście. Zapoznał się ponadto z projektem przebudowy ulicy W. na wysokości działki A. J. i na tej podstawie ustalił, że chodnik i ścieżka rowerowa podniesiona została o 18 cm, tworząc naturalną przeszkodę w spływie wód z działki A. J. Nadto biegły wyjaśnił także, iż dowodem na spływ wód na omawianą działkę jest wyżłobiona przez wodę rynna pod ogrodzeniem działki, świadcząca, że woda przedostawała się z pasa drogowego na działkę. Dodał również, że na terenie nieruchomości przeprowadził trzy wizje lokalne i wykonał fotografie piwnicy i rynny spływowej. Ponadto korzystał ze zdjęć A. J. wykonanych
w 2010 r. przez Straż Miejską podczas interwencji w związku z zalaniem działki.
Organ odwoławczy podniósł, iż zleciło organowi I instancji przeprowadzenie wizji lokalnej, która została przeprowadzona w dniu [...] kwietnia 2013 r. z udziałem wszystkich stron oraz biegłego J. K. W trakcie oględzin ustalono stan faktyczny na terenie omawianej nieruchomości. Z nadesłanego protokółu wynika, że chodnik i ścieżka rowerowa posiadają spadek poprzeczny w kierunku posesji. Ponadto stwierdzono w podmurówce ogrodzenia posesji nr [...] spękanie obustronne na wysokości szafki przyłącza gazowego.
Uwzględniając powyższe, Kolegium stwierdziło, iż zgromadzony
w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż w związku z przebudową ulicy W. w latach 2009-2010 nastąpiła zmiana ukształtowania terenu w pasie drogowym, która zakłóciła stosunki wodne na działkach sąsiednich, w szczególności ze szkodą dla działki nr [...]. Organ odwoławczy zgodził się z opinią biegłego J. K., że poprzez zmiany wysokościowe uniemożliwiony został naturalny spływ powierzchniowy nadmiaru wód opadowych z działki nr [...] w kierunku ulicy W., istniejący od kilkudziesięciu lat. Część wód z pasa drogowego została skierowana w stronę działki nr [...]. Podwyższenie chodnika spowodowało, że spływ wód z działek położonych wzdłuż ulicy W. po jej wschodniej stronie kierowany jest w rejon niżej położonej działki A. J. Nadto Kolegium zauważyło, iż powyższych ustaleń nie kwestionuje w zasadzie skarżący, zwracając głównie uwagę na uchybienia formalne, a w szczególności brak należycie przeprowadzonej wizji lokalnej oraz brak protokółu z oględzin nieruchomości przeprowadzonej przez biegłego. Odnosząc się do powyższego Kolegium wyjaśniło, iż oględziny nieruchomości są czynnością, jaką może przeprowadzić rzeczoznawca, lecz nie są to oględziny w rozumieniu art. 79 § 1 k.p.a., a zatem nie można ich oceniać
w kategoriach dowodu z oględzin i nakładać na organ obowiązku zawiadomienia o ich przeprowadzeniu stosownie do art. 79 k.p.a.
W niniejszej sprawie – w ocenie Kolegium – ma zastosowanie art. 29 Prawa wodnego, gdyż na skutek modernizacji ulicy W. doszło do zmiany ukształtowania terenu, co w efekcie doprowadziło do zmiany stanu wody na tym terenie ze szkodą dla działki nr [...]. Dlatego też spełnione zostały zatem przesłanki określone we wskazanym wyżej przepisie, stąd – zdaniem organu odwoławczego – uzasadnione jest nakazanie Miejskiemu Zarządowi Dróg i Komunikacji zarządzającemu pasem drogowym w imieniu właściciela, do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom tj. do wykonania instalacji odbioru wód opadowych z chodnika i ścieżki rowerowej
i odprowadzenie ich do kanalizacji deszczowej.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie na powyższą decyzję z dnia [...] maja 2013 r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, względnie o uchylenie obu decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 68 § 1, art. 79 § 1 i 2, art. 77 § 1, art. 80, 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych w sprawie,
w szczególności przez nie zobowiązanie organu I instancji do przeprowadzenia dowodu z oględzin działki [...] w sposób zgodny z wymaganiami k.p.a., a przez to niewyjaśnienie, jaki stan faktyczny istnieje na przedmiotowej nieruchomości należącej do A. J.;
- art. 28 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu aktywnego udziału
w postępowaniu poprzez niezawiadomienie go o terminie oględzin nieruchomości A. J. bez udziału skarżącego jako strony postępowania w sytuacji, gdy decyzja organu I instancji dotyczyła bezpośrednio obowiązków skarżącego;
- art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez niewłaściwe dokonanie oceny materiału dowodowego, w szczególności w zakresie opinii biegłego, która to opinia zawiera wewnętrzne sprzeczności i jest niepełna, z uwagi na fakt, iż biegły nie wskazał na jakiej podstawie uznał za istniejące przyjęte przez siebie założenia oraz nieprzeprowadzenie, przed wydaniem opinii, oględzin z udziałem wszystkich stron postępowania, a także przez niewyjaśnienie, czy utwardzenie na terenie działki [...] miało charakter legalny, a co za tym idzie, wiązało się z ustaleniem sposobu unormowania stosunków wodnych oraz czy zabudowa działki A. J. odpowiada wymaganiom rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie;
- niewyjaśnienie przez organy I i II instancji okoliczności mających znaczenie
w sprawie, a wskazanych przez organ odwoławczy jako te, które należy wziąć pod uwagę w trybie art. 138 § 2 zdanie drugie k.p.a.;
- § 28 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.
w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki
i usytuowanie poprzez jego niezastosowanie.
Uzasadniając skarżący wskazał m.in., iż sposób postępowania organów I i II instancji rodzić może obiekcje związane z obiektywizmem działania organów. Nie zawiadomienie skarżącego o terminie oględzin nieruchomości A. J.,
w sytuacji gdy skarżący jest stroną postępowania administracyjnego, a postępowanie dotyczy jego obowiązków, w dodatku związanych z ewentualną koniecznością poniesienia dodatkowych kosztów, może rodzić poważne wątpliwości, czy opisane przez biegłego zdarzania oraz stan faktyczny na gruncie z ogóle zaistniały. Zdaniem skarżącego, organy nie podjęły także żadnych działań żeby zbadać, czy A. J. dokonał utwardzenia swojej nieruchomości zgodnie z prawem, czy posiada stosowne pozwolenia na budowę i czy pozwolenia te przewidują w jaki sposób z przedmiotowej nieruchomości winna być odprowadzana woda, a także czy utwardzenie powierzchni nieruchomości A. J. nie wpłynęło na zaburzenie stosunków wodnych na przedmiotowej nieruchomości. W ocenie skarżącego, w sytuacji gdyby z nieruchomości A. J. wody opadowe miałyby być odprowadzane na własny nieutwardzony teren, a teren nieruchomości zostałby utwardzony w sposób sprzeczny z prawem, powyższe spowodowałoby niewątpliwie zaburzenie stosunków wodnych na nieruchomości i mogłoby prowadzić do zalewania nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymując dotychczasowe stanowisko w przedmiotowej sprawie wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi, Kolegium zauważyło, iż z uwagi na podnoszoną w toku postępowania kwestię, nie przeprowadzenia oględzin nieruchomości zgodnie z wymaganiami k.p.a. i nie sporządzenia prawidłowego protokołu, zleciło organowi I instancji oględziny nieruchomości A. J. z udziałem wszystkich stron, w której uczestniczył przedstawiciel skarżącego. Nadto wskazało, iż oględziny nieruchomości przeprowadzone przez rzeczoznawcę dla potrzeb sporządzania opinii nie są oględzinami w rozumieniu art. 79 § 1 k.p.a., a zatem nie można ich oceniać w kategoriach dowodu z oględzin i nakładać na organ obowiązku zawiadomienia o ich przeprowadzeniu stosownie do art. 79 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swojej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie jest przy tym stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") związany zarzutami i wnioskami skargi. Wreszcie w myśl art. 135 p.p.s.a. sąd orzeka w granicach sprawy, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dacie wydawania tego aktu.
Uwzględniając skargę na decyzję, Sąd uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Rozpoznając wniesioną skargę w ramach powołanych przepisów Sąd uznał, że wbrew zawartym w niej twierdzeniom zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd uznał także, że kontrolowana decyzja pozostaje w zgodzie z przepisem prawa materialnego.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja z dnia [...] maja 2013 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta P. z dnia [...] stycznia 2013 roku, którą nakazano Miejskiemu Zarządowi Dróg i Komunikacji w R. wykonanie instalacji odbioru wód opadowych z chodnika i ścieżki rowerowej przy ul. W. w R., na wysokości działki nr [...]
i odprowadzenie ich do kanalizacji deszczowej.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 145 ze zm.). Zgodnie z brzmieniem niniejszego przepisu właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:
1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł – ze szkodą dla gruntów sąsiednich;
2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.
Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian
w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (art. 29 ust. 2 Prawa wodnego). Natomiast, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (art. 29 ust. 3 Prawa wodnego).
Przez stan wody na gruncie, o jakim mowa w art. 29 ust. 1 Prawo wodne, należy więc rozumieć zarówno naturalny stan wody na gruncie, jak i stan wody na gruncie, który powstał w wyniku legalnego zagospodarowania terenu - np. w wyniku budowy określonych obiektów budowlanych. Jeśli natomiast stan wody na gruncie powstanie
w wyniku zagospodarowania terenu nielegalnie, to stan wody na gruncie osiągnięty
w wyniku takiego działania nie będzie podlegać ochronie z art. 29 ust. 1 Prawa wodnego.
Ponadto, przepis art. 29 ust. 3 Prawa wodnego należy rozumieć w ten sposób, że sam fakt dokonania określonej zmiany na gruncie nie jest wystarczający do jego zastosowania. Konieczne jest ustalenie, że zmiana zmodyfikowała stan wody na gruncie powodując pogorszenie stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Dla przypisania odpowiedzialności za szkodliwą zmianę stosunków wodnych niezbędne jest ustalenie związku przyczynowego między działaniem, a szkodą. W celu wyjaśnienia, czy wykonane na nieruchomości prace doprowadziły do zmiany stanu wód na gruncie zasadne jest dopuszczenie przez organ administracji dowodu z opinii biegłego. Bez wiadomości specjalnych nie sposób bowiem ocenić, czy nastąpiła zmiana stosunków wodnych. Dowód z opinii biegłego podlega ocenie organu – tak jak każdy dowód – z zastosowaniem zasady swobodnej oceny dowodów. Jednocześnie zaznaczyć należy, iż na gruncie powołanego przepisu organy nie są zobligowane do ustalania i poszukiwania wszelkich powodów ujemnego dla danej strony spływu wód, lecz tylko powinny zbadać, czy pomiędzy konkretnym działaniem właściciela jednej nieruchomości istnieje związek przyczynowo – skutkowy wyrażający się w negatywnej zmianie stanu wód na innych gruntach. Tylko w takim przypadku zasadne jest nakazanie takiemu właścicieli wykonania określonych prac.
W ocenie Sądu wbrew zarzutom podniesionym przez skarżącego, orzekające
w sprawie organy, po wielokrotnym rozpoznaniu niniejszej sprawy, dokonały właściwych ustaleń. W toku prowadzonego postępowania odwoławczego, Kolegium przeprowadziło w dniu [...] kwietnia 2013 r. rozprawę z udziałem stron postępowania tj. A. J., K. T. – Dyrektorem Miejskiego Zarządu Dróg i Komunikacji oraz J. K. – autorem opinii dotyczącej zmiany stanu wody na gruncie na działce nr [...] przy ul. W. [...] w R. (por. protokół z rozprawy znak sprawy: [...]). Nadto, na zlecenie Kolegium, organ
I instancji przeprowadził w dniu [...] kwietnia 2013 r. oględziny terenu, w których także uczestniczyły strony postępowania, w tym skarżący, co dokumentuje protokołu z tychże oględzin znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy. W świetle powyższego za niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. polegający na uniemożliwieniu skarżącemu aktywnego udziału w postępowaniu.
Sąd stwierdza także, iż organ I instancji, stosując się do wcześniejszych zaleceń Kolegium, przeprowadził dowód z opinii, zlecając podmiotowi posiadającemu uprawnienia budowlane w zakresie melioracji wodnych oraz uprawnienia do wykonywania dokumentacji hydrologicznej sporządzenie ekspertyzy, celem której było określenie zmian stanu wody na gruncie spowodowanych przebudową ul. W. oraz ustalenie, czy zmiany te mają niekorzystny wpływ na grunty sąsiednie tj. działkę nr [...] położona w R. przy ul. W. [...].
Sąd zauważa, iż bez wątpienia stwierdzenie zmiany stosunków wodnych na gruncie wymaga wiadomości specjalnych i odpowiedniej wiedzy, której ani Burmistrz Miasta P., ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze w tym zakresie nie posiada. Natomiast oględziny nieruchomości, zeznania świadków, czy oświadczenia stron nieposiadających fachowej wiedzy w odnośnym zakresie, nie zawsze mogą być wystarczające dla obiektywnej oceny okoliczności danej sprawy. Dlatego też konieczność powoływania w sprawach z zakresu art. 29 Prawa wodnego biegłego jest zatem niezbędne, zwłaszcza gdy twierdzenia stron są sprzeczne.
Analiza akt sprawy, w tym ustalenia poczynione przez opiniującego pozwoliły – zdaniem Sądu – orzekającym w sprawie organom na przyjęcie, iż w związku
z dokonaną w latach 2009-2010 przebudową ulicy W. nastąpiła zmiana ukształtowania terenu w pasie drogowym, która zakłóciła stosunki wodne na działkach sąsiednich, w tym w szczególności ze szkodą dla działki Nr [...]. Z treści opinii J. K. z kwietnia 2012 r. wynika bowiem, że uniemożliwiony został spływ powierzchniowy nadmiaru wód opadowych z działki nr [...] w kierunku ulicy W., istniejący od kilkudziesięciu lat, część wód z pasa drogowego została skierowana w stronę działki nr [...] oraz, że zmiana ukształtowania terenu spowodowała, iż spływ wód z działek położonych wzdłuż ulicy W. po jej wschodniej stronie kierowany jest w rejon najniższej działki A. i A. J. Podsumowując przedmiotową opinię jej autor stwierdził, iż zostały naruszone przepisy art. 29 ust. 1-2 Prawa wodnego, ponieważ zmieniony został kierunek odpływu wody opadowej z części pasa drogowego ze szkodą dla działki nr [...], a także ograniczony został swobodny odpływ nadmiaru wód opadowych z trenów po wschodniej stronie przebudowanej ulicy W., jaki istniał od kilkudziesięciu lat.
Sąd w składzie orzekającym zauważa także, iż autor wskazanej opinii podczas rozprawy administracyjnej w dniu [...] kwietnia 2013 r., odnosząc się do zarzutów skarżącego, podniósł m.in. dowodem na spływ wód na omawianą działkę jest wyżłobiona przez wodę rynna pod ogrodzeniem działki, świadcząca, że woda przedostawała się z pasa drogowego na działkę. Wskazał także, iż po zapoznaniu się
z projektem przebudowy ulicy W. na wysokości działki A. J., ustalił, że chodnik i ścieżka rowerowa podniesiona została o 18 cm, tworząc naturalną przeszkodę w spływie wód z działki A. J. Natomiast w trakcie oględzin terenu przeprowadzonych w dniu [...] kwietnia 2013 r. dodatkowo stwierdzono w podmurówce ogrodzenia posesji nr [...] spękanie obustronne na wysokości szafki przyłącza gazowego.
Zdaniem Sądu, powyższe ustalenia dowodzą, iż organy orzekające prawidłowo oceniły wskazaną opinię uznając o nałożeniu na skarżącego tj. Miejski Zarząd Dróg
i Komunikacji w R. jako zarządcy drogi ul. W. w R. oraz inwestorze przeprowadzonej modernizacji tejże ulicy, stosownie do regulacji art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, obowiązku wykonania instalacji odbioru wód opadowych z chodnika i ścieżki rowerowej przy ul. W. w R. na wysokości działki nr [...] i odprowadzenie ich do kanalizacji deszczowej.
W ocenie Sądu – w świetle powyższego – na uwzględnienie nie zasługują zatem zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Wskazać należy, iż postępowanie przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej sformułowanej w art. 7 k.p.a. Materiał dowodowy zebrany
i rozpatrzony został zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. w sposób wyczerpujący, a skarżący miał możliwość brania udziału w postępowaniu, organ zaś dokonał oceny powoływanych twierdzeń na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 80 k.p.a. Podkreślić także należy, iż organy orzekające – w ocenie Sądu – wyjaśniły
i rozpatrzyły wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Zaskarżona decyzja została uzasadniona zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 28 ust. 1-2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i usytuowanie, Sąd zauważa, iż w piśmie z dnia [...] maja 2012 r. J. K. (autor sporządzonej w kontrolowanej sprawie opinii) odpowiadając na zarzuty skarżącego zawarte w piśmie z dnia [...] maja 2012 r. wskazał, iż zgodnie z § 28 ust. 1 ww. rozporządzenia, wody opadowe na terenie posesji nr [...] nie są zagospodarowane oraz, że nie ma możliwości podłączenia kanalizacji sanitarnej
z posesji nr [...], ponieważ na tym odcinku ulicy W. nie ma kanału sanitarnego Sąd zgadza się ze stwierdzeniem opiniującego, iż przepis § 28 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. nie jest obligatoryjny, gdyż jego ustęp 2 dopuszcza odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony. Dlatego też zarzut naruszenia § 28 ww. rozporządzenia Sąd uznał za nieuzasadniony.
Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło