VIII SA/Wa 585/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Kosterna po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy z wniosku M. J. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...]kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanowił : odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia. W dniu 24 stycznia 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako: "Sąd") wpłynął wniosek M. J. (dalej: "skarżący") o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia, które zostało odrzucone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w dniu 20 grudnia 2016 r. z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w terminie zakreślonym przez Sąd. Przedmiotowe postanowienie doręczono prawidłowo skarżącemu w dniu 16 stycznia 2017 r. Uzasadniając wniosek skarżący wyjaśnił, że nieuiszczenie wpisu w terminie zostało spowodowane brakiem wymaganej zarządzeniem kwoty. Wskazał, że z uwagi na wielość spraw toczących się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym oraz innymi sądami powszechnymi nie był w stanie poczynić żadnych oszczędności na dokonanie sześciu opłat w jednym terminie. Jednocześnie skarżący dokonał czynności, której nie dokonał w terminie, tj. uiścił wpis sądowy od zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej "p.p.s.a."), sąd może na wniosek przywrócić termin, jeżeli strona bez własnej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Zgodnie z brzmieniem art. 87 § 1 i § 4 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowana terminu do dokonania czynności procesowej można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie czynności stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. Przy ocenie braku winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Nie jest dopuszczalne przywrócenie terminu, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zdaniem Sądu skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi, bowiem z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż wezwanie z dnia 14 listopada 2016 r. do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia odebrał osobiście skarżący, potwierdzając na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (k. 205 akt sprawy) odbiór korespondencji własnoręcznym podpisem i czytelnie opatrzoną datą, tj, dzień 1 grudnia 2016 r. W ocenie skarżącego jego wniosek jest zasadny, ponieważ nie dysponował kwotą wymaganą do zapłaty wpisu w terminie siedmiu dni od otrzymania wezwania do jego uiszczenia. Rozpoznając wniosek stwierdzić należy, że nie zawiera on okoliczności, które uprawdopodabniają brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do opłacenia w terminie wpisu od zażalenia. Brak środków finansowych na opłacenie kosztów sądowych sam w sobie nie może przesądzać o braku winy w uchybieniu terminowi do uiszczenia wpisu od zażalenia. W postępowaniu sądowoadministracyjnym strona ma możliwość prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w przypadku spełnienia określonych ustawą p.p.s.a. warunków. Zwrócić należy uwagę, że w piśmie z dnia 14 listopada 2016 r., przy którym doręczono skarżącemu zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia, pouczono skarżącego o możliwości wystąpienia z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych (pkt 5 pouczenia). Skarżący nie skorzystał z tego prawa w terminie otwartym dla uiszczenia wpisu sądowego, pomimo, iż został pouczony, że nieuiszczenie wpisu w zakreślonym terminie spowoduje odrzucenie zażalenia. Zgodnie z poglądem wyrażonym w orzecznictwie, trudna sytuacja majątkowa nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Podkreśla się, że brak środków finansowych nie usprawiedliwia opóźnienia w uiszczeniu należnej opłaty. Wskazano, że skoro ustawodawca przewidział możliwość ubiegania się przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, to nie może podlegać wątpliwości, iż brak środków finansowych będący przyczyną uchybienia terminu przewidzianego do wykonania obowiązku uiszczenia stosownej opłaty, może stanowić jedynie podstawę do zwolnienia od kosztów sądowych (por. postanowienia NSA: z dnia 25 listopada 2010r., I OZ 886/10; z dnia 6 grudnia 2006r., II FZ 752/06; z dnia 8 listopada 2013r., II GZ 614/13; z dnia 3 września 2015r., II OZ 812/15 oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 lipca 2011r., I SA/Gl 990/10). Brak środków na uiszczenie wpisu nie jest przeszkodą, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie WSA w Poznaniu z 22 lutego 2011 r., sygn.. akt III SA/Po 828/09 z oraz cytowane tam postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02, opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Brak środków na uiszczenie kosztów sądowych jest przesłanką przyznania prawa pomocy i nie może skutecznie usprawiedliwiać wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od zażalenia. Podkreślić również należy, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie został prawomocnie oddalony postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2016 roku (k.141-144 akt sądowych). Z powyższych względów, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.