VIII SA/Wa 587/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R.N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R.N. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy R.N. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i utrzymuje się jedynie z zasiłku z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w kwocie 170 zł. Jego sytuacja materialna nie pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Wskazał również, że ma orzeczony lekki stopień niepełnosprawności w związku z wypadkiem i doznanymi obrażeniami, dlatego też zmuszony jest do częstych wizyt lekarskich i zakupu leków ( w załączeniu kserokopia orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, kata informacyjna leczenia szpitalnego w 2005 r. oraz historia bezrobotnego za okres od stycznia 2006 do września 2007 r.). Jako osobę prowadzącą wspólne gospodarstwo domowe skarżący wskazał żonę. Pismem z dnia 23 listopada 2007 r. na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako p.p.s.a, skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie siedmiu dni, poprzez nadesłanie informacji o dochodach osób wspólnie zamieszkujących, wskazania wysokości wydatków na bieżące utrzymanie oraz nadesłanie informacji z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o sytuacji rodzinnej. Pismo to, dwukrotnie awizowane w dniu 26 listopada i 4 grudnia 2007 r. zostało zwrócone do Sądu w dniu 12 grudnia 2007 r. z adnotacją "nie podjęto w terminie". Uznając zatem doręczenie pisma wzywającego do uzupełnienia wniosku za skuteczne z upływem siedmiu dni od powtórnego awizowania przesyłki tj. z dniem 11 grudnia 2007 r., przyjąć należy, że siedmiodniowy termin upłynął w dniu 18 grudnia 2007 r. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Celem występującej w postępowaniu sadowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Instytucja ta stanowi zatem odstępstwo od zasady, że to strona ponosi koszty postępowania sądowego. W konsekwencji przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z § 1 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 2 p.p.s.a prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a). Stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia jest zobowiązana na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Natomiast ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14.02.2005 r. Sygn. akt FZ 760/04 nie publ.). Podane przez skarżącego we wniosku informacje uzasadniające jego zdaniem przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny sytuacji materialnej i rodzinnej wnioskodawcy, dlatego też został on wezwany do ich uzupełnienia w szczególności poprzez nadesłanie informacji z właściwej jednostki opieki społecznej, czy istotnie, jak twierdzi skarżący jedynym źródłem jego utrzymania są zasiłki wypłacane przez MOPS, a także wyjaśnienia, co do dochodów uzyskiwanych przez żonę skarżącego. W zakreślonym terminie R.N. nie zadośćuczynił wezwaniu Sądu. Wobec nieudzielenia wymaganych informacji, do których skarżący został zobowiązany, w sprawie nie zostały przedstawione w sposób przekonywujący dowody wskazujące na istnienie przesłanek uzasadniających przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W świetle konstrukcji instytucji prawa pomocy, opisane działanie pozostawało w dobrze pojętym interesie strony skarżącej, ponieważ udokumentowanie sytuacji materialnej - nie tylko własnej, ale również pozostałych członków rodziny, zwłaszcza wspólnie zamieszkującego małżonka - uzasadniającej zwolnienie od kosztów sadowych nie spoczywa na Sądzie, ale na podmiocie z takim wnioskiem występującym. Mając powyższe na względzie, na podstawie wymienionych przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji. Radom, dn. 21 grudnia 2007 r. Zarządzenie: Odpis postanowienia z uzasadnieniem doręczyć wnioskodawcy z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia sprzeciwu.