VIII SA/Wa 588/11
WyrokWSA w Warszawie2011-12-01
Skład orzekający: Leszek Kobylski, Iwona Szymanowicz-Nowak, Włodzimierz Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie samowolnej budowy wiaty, jeśli obiekt ten został rozebrany przed wydaniem decyzji?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie samowolnej budowy wiaty, ponieważ obiekt ten został dobrowolnie rozebrany przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji. Skoro przedmiot sporu przestał istnieć, postępowanie stało się bezprzedmiotowe, co zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. obliguje organ do jego umorzenia. Sąd uznał, że wskazane w skardze uchybienia nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący R. J. wystąpił o nakazanie rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty stalowej na działce sąsiada. Organ pierwszej instancji wszczął postępowanie, stwierdził samowolną budowę, jednak następnie umorzył postępowanie, gdyż wiata została rozebrana. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję o umorzeniu. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów Prawa budowlanego i określenie przedmiotu postępowania niezgodnie z jego żądaniem.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak /sprawozdawca/, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi R. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowoli budowlanej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 dalej: "Prawo budowlane") [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] stycznia 2011 r. Nr [...], umarzającą postępowanie administracyjnej w sprawie dotyczącej samowolnej budowy wiaty o konstrukcji stalowej na terenie działki o nr ew. [...], położonej przy ul. K. [...] w R..
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:
Pismem z dnia [...] października 2010 r. R. J. (dalej: "skarżący") wystąpił do organu I instancji z wnioskiem o wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego wzniesionego w granicy między jego działką, a działką nr [...] przy ul. K. [...], stanowiącej własność sąsiada. W związku z powyższym, organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne z zakresu nadzoru budowlanego w sprawie budowy prowadzonej na działce o nr ew. [...] przy ul. K. w R.. W wyniku przeprowadzonych na wskazanej nieruchomości w dniu [...] listopada 2010 r. czynności kontrolnych stwierdzono m.in. usytuowanie w odległości [...] m. od istniejącego ogrodzenia z bloczków betonowych stalowej wiaty o wymiarach: [...]m x [...]m. Spadek dachu wiaty skierowany był na teren działki sąsiedniej. Inwestor nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających legalność usytuowania przedmiotowego obiektu. Jednocześnie ustalono, że w budynku garażowo-gospodarczym, objętym pozwoleniem na użytkowanie (decyzja z dnia [...] grudnia 2007 r.), prowadzone są roboty budowlane kanałów naprawczych oraz wymiana pokrycia dachowego i ocieplenie budynku.
Pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. H. K. (bratanek właściciela działki N. K.) poinformował organ I instancji, iż rozebrał wiatę stalową wykonaną na posesji przy ulicy K. [...] bez pozwolenia. Powyższa okoliczność została potwierdzona w protokole czynności kontrolnych z dnia [...] stycznia 2011 r. Ustalenia te stały się podstawą do umorzenia przez organ I instancji na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. postępowania w przedmiocie samowolnej budowy wiaty o konstrukcji stalowej.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył R. J., w którym wnosił o uchylenie decyzji i przekazanie do ponownego rozpoznania, bowiem w jego ocenie decyzja narusza art. 156 § 1 punkt 2 k.p.a. przez określenie przedmiotu postępowania w sposób sprzeczny z żądaniem strony, pozbawienie strony możliwości obrony i błędną wykładnię przepisów Prawa budowlanego, tj. art. 3 punkt 2 i art. 29 ustęp 1 punkt 2.
Rozpoznając niniejszą sprawę na skutek odwołania organ odwoławczy stwierdził, iż z materiału dowodowego wynika, iż stalowa wiata usytuowana na nieruchomości przy ul. K. [...] w R. została usunięta. Powyższe potwierdza również sporządzona dokumentacja fotograficzna znajdująca się w aktach sprawy. A zatem skoro przedmiot sporu nie istnieje, to brak jest przesłanek do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy uznał zatem, iż zaistniała sytuacja obligowała organ I instancji do wydania decyzji umarzającej przedmiotowe postępowanie na podstawie art. 105 k.p.a.
Jednocześnie organ odwoławczy podniósł, iż zaskarżona decyzja dotyczy tylko wiaty stalowej, natomiast kwestia robót budowlanych, tj. wykonania dwóch kanałów naprawczych, ocieplenia oraz wymiany pokrycia dachu, prowadzonych w budynku gospodarczo-garażowym, usytuowanym na przedmiotowej działce, zostanie zakończona przez wydanie odrębnej decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty.
Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący, który pismem z [...] maja 2011 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję organu odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2011 r. Wystąpił o stwierdzenie nieważności wydanych w niniejszej sprawie decyzji jako naruszających prawo, bądź o ich uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Autor skargi postawił zarzuty naruszenia:
1) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wobec wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa poprzez błędną wykładnię art. 3 pkt 2 i art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego;
2) art. 104 § 2 k.p.a. poprzez określenie przedmiotu postępowania w sposób sprzeczny z żądaniem strony;
3) art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez brak zawiadomienia skarżącego o toczącym się postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę;
4) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie lakonicznego ustalenia stanu faktycznego;
5) art. 10 w zw. z art. 79 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia o zamiarze dokonania oględzin po rozebraniu wiaty.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł m.in., iż jego celem było skierowanie postępowania "do budynku", a nie rzekomo istniejącej na sąsiednim terenie wiaty. W przypadku, gdyby przedstawiona przez niego argumentacja okazała się nieprzekonywująca, wniósł o powołanie biegłego w celu wyjaśnienia wątpliwości co do kwalifikacji obiektu budowlanego. Podniósł, iż organ I instancji, pomimo wyraźnego określenia przedmiotu postępowania, ograniczył się do orzeczenia o wiacie nie zauważając, pomimo przeprowadzenia oględzin, budynku murowanego wybudowanego w granicy z jego nieruchomością. W ocenie skarżącego, organ I instancji dokonał błędnej wykładni przepisów Prawa budowlanego poprzez konsekwentne nazywanie obiektu budowlanego o powierzchni zabudowy większej niż 25 m2 mianem wiaty.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym
w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem
o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym, a nie według kryteriów celowościowych.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.").
Skarga R. J., stosownie do wymienionych założeń kontroli sądowej decyzji administracyjnych, nie zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja umarzająca postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej samowolnej budowy wiaty o konstrukcji stalowej na terenie działki o nr ew. [...], położonej przy ul. K. [...] w R..
Materialnoprawną podstawą wydanego rozstrzygnięcia był art. 105 k.p.a., zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o jego umorzeniu. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia, gdy brak jest któregoś
z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. CH Beck, Warszawa 2004, s. 478).
Sąd zgadza się z ustaleniami organów obu instancji, poczynionymi na podstawie akt sprawy i za prawidłowe uznaje ich stanowisko, że w niniejszej sprawie postępowanie było bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu.
Okolicznością obligującą organy do wydania takiego rozstrzygnięcia było ustalenie, iż wiata o konstrukcji stalowej, zlokalizowana na terenie działki o nr ew. [...], postawiona przed 2007 r., została dobrowolnie rozebrana przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, co czyniło postępowanie bezprzedmiotowym. Powyższe potwierdza protokół z czynności kontrolnych z dnia [...] stycznia 2011r., jak i dokumentacja fotograficzna znajdująca się w aktach sprawy.
Ponadto z akt spawy wynika, że decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku garażowo-gospodarczego na działce numer ewidencyjny [...] przy ulicy K. [...] w R. dla inwestora H. K.. W czasie oględzin w dniu [...] listopada 2010 r. ujawniono także, iż w tym budynku trwają prace przy realizacji dwóch kanałów naprawczych i ociepleniu oraz wymianie pokrycia dachu. Inwestor nie posiada pozwolenia na wykonanie w/w prac. W tym zakresie prowadzone jest oddzielne postępowanie administracyjne i zostanie wydana przez organy orzekające odrębna decyzja, rozstrzygająca sprawę co do istoty.
Sąd stwierdza, że zarówno zaskarżona decyzja z dnia [...] kwietnia 2011 r., jak i decyzja ją poprzedzająca są prawidłowe, a wskazane w skardze uchybienia nie stanowią naruszenia prawa materialnego ani naruszenia przepisów postępowania, a już z pewnością nie miały, ani nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy - w rozumieniu art. 145 § 1 punkt 1 p.p.s.a. Nie zachodzą, też kodeksowe przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji ( art. 145 § 1 punkt 2 p.p.s.a.), ani też kodeksowe lub wynikające z innych przepisów przesłanki do stwierdzenia naruszenia prawa ( art. 145 § 1 punkt 3 p.p.s.a.). Skarżący wnosił o nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego usytuowanego na działce numer [...] przy ulicy K. w R.. Zgodnie z art. 3 punkt 1 Prawa budowlanego przez obiekt budowlany należy rozumieć nie tylko budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, ale i budowlę, stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami oraz obiekt małej architektury. Z pewnością wiatę stalową, dobudowaną do istniejącego budynku garażowo-gospodarczego, należy zaliczyć do budowli w ramach pojęcia obiektu budowlanego. W tym zakresie organ nadzoru budowlanego stwierdził brak pozwolenia na budowę i ten obiekt budowlany został usunięty z gruntu. Co do innych uchybień prawa budowlanego, stwierdzonych w czasie oględzin na skutek zawiadomienia R. J., organ prowadzi odrębne postępowanie administracyjne. Natomiast co do budynku garażowo-gospodarczego usytuowanego na przedmiotowej działce organ ustalił, że jest on objęty decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. numer [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., udzielającą pozwolenia na użytkowanie i ewentualne podważenie tej decyzji może nastąpić, ale nie w tym postępowaniu, tylko w trybie postępowania nadzwyczajnego (np. o wznowienie postępowania, czy stwierdzenie nieważności decyzji).
Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził więc naruszenia prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogłoby ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wprawdzie
w aktach administracyjnych brak jest potwierdzenia, aby skarżący był zawiadomiony o terminie czynności kontrolnych na gruncie po rozebraniu wiaty w dniu [...] stycznia
2011 r. (art.10 § 1 i art. 79 k.p.a.), jednak w ocenie Sądu to uchybienie procesowe nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło