VIII SA/Wa 592/15
WyrokWSA w Warszawie2016-05-05
Skład orzekający: Artur Kot, Justyna Mazur, Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca transportowy ponosi odpowiedzialność za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, nawet jeśli kierowca samowolnie ingerował w dane tachografu, a firma twierdzi, że stosuje odpowiednie procedury zapobiegawcze?Ratio decidendi
Przedsiębiorca transportowy ponosi odpowiedzialność za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, nawet jeśli kierowca samowolnie ingerował w dane tachografu. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny, a przedsiębiorca nie może uwolnić się od niej, twierdząc jedynie, że stosuje odpowiednie procedury, jeśli nie wykaże, że podjął wszystkie niezbędne środki w celu zapobieżenia naruszeniu lub że naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń, których nie mógł przewidzieć. Samowolna ingerencja kierowcy w dane tachografu, mająca na celu ukrycie wykonywania przewozu bez wymaganej przerwy, stanowi rażące naruszenie zagrażające bezpieczeństwu ruchu drogowego.Stan faktyczny
Spółka jawna z siedzibą w M. została ukarana karą pieniężną za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy oraz za używanie tej samej karty kierowcy przez kilku kierowców. Kierowca W. B. w dniu kontroli używał karty innego kierowcy, M. Z., aby ukryć przekroczenie dopuszczalnego czasu jazdy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz niewyjaśnienie okoliczności wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi Transport Spedycja [...] spółka jawna z siedzibą w M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga [...] spółka jawna na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego Nr [...] z [...] maja 2015 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:
W dniu 30 czerwca 2014 r. na drodze krajowej nr [...] w R. poddano kontroli drogowej pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Pojazdem kierował W. B. (zwany także: kierowca), który w czasie kontroli wykonywał międzynarodowy transport drogowy rzeczy w imieniu przedsiębiorcy [...] - Spółka Jawna z siedzibą w Z. (zwany dalej: skarżący, spółka). W toku kontroli kierowca okazał licencję nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy ważną do dnia [...] lutego 2019 r.
Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół kontroli nr [...].
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (zwany dalej: WITD, organ I instancji) decyzją nr [...] z [...] lipca 2014 r. nałożył na spółkę karę pieniężną
w wysokości [...] zł za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, oraz za używanie tej samej wykresówki lub karty kierowcy przez kilku kierowców. W wyniku wniesionego odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego (zwany dalej: GITD, organ odwoławczy) decyzją nr [...] z [...] grudnia 2014 r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ wskazał, iż organ I instancji nie ustalił czy
w niniejszej sprawie zastosowanie powinny mieć przepisy z art. 92b oraz art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r. poz.1414, zwana dalej: u.t.d.).
Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją znak [...] z [...] marca 2015 r. WITD, działając na podstawie art. 93 ust. 1 u.t.d. orzekł o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej w wysokości [...] zł. Podstawę orzeczenia stanowiło ustalenie, iż nastąpiło przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy oraz używanie tej samej wykresówki lub karty kierowcy przez kilku kierowców.
Organ I instancji wskazał w tym zakresie, iż na podstawie analizy danych cyfrowych zapisanych na karcie kierowcy oraz w pamięci tachografu stwierdzono, iż
w dniu [...] czerwca 2014 r. W. B. swoją kartę do tachografu w pojeździe nr rejestracyjny [...] włożył o godzinie 04:29 i następnie rozpoczął jazdę. Karta ta została wyjęta w tym dniu z tachografu o godzinie 13:59. Następnie pojazdem tym kontynuowano jazdę od godziny 14:01, z tym że do tachografu włożono kartę M. Z.. Karta ta została wyjęta z tachografu [...] czerwca 2014 r. o godzinie 15:51. Jak ustalono, to W. B. w dniu [...] czerwca 2014 r. od godziny 14:01 do godziny 15:51 używał karty M. Z.. Stwierdzono również, że [...] czerwca 2014 r. W. B. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 1 godzinę i 24 minuty. Kierowca ten rozpoczynając jazdę w dniu [...] czerwca 2014 r., po zrealizowaniu 46 minutowej przerwy,-o godzinie 09:44 kontynuował ją bez wymaganych przerw do godziny 15:51 tego samego dnia, z tym że od godziny 14:01 odbywało się to z włożoną do tachografu kartą M. Z.. Całkowity czas jazdy ciągłej W. B. w dniu [...] czerwca 2014 r. od godziny 09:44 do godziny 15:51 wyniósł 5 godzin i 54 minuty.
W odwołaniu złożonym na powołaną decyzję spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, zwracając uwagę na zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów art. 92b oraz 92c u.t.d.
Podniesiono także, że spółce uniemożliwiono zapoznanie się z aktami sprawy,
w związku z czym nie mogła się ona w pełni wypowiedzieć do stwierdzonych nieprawidłowości.
Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie decyzją znak [...] z [...] maja 2015 r. nr GITD, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., zwana dalej: k.p.a.) oraz art. 4 pkt 22, art. 92 a ust. 1 - 6, art. 92 b, art. 92 c u.t.d., lp. 5.2, lp. 6.3.4 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 7, art. 10, art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), art. 14 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z dnia 31 grudnia 1985 r. ze zm., zwane dalej: rozporządzeniem 561/2006), art. 23a ustawy o systemie tachografów cyfrowych z dnia 29 lipca 2005 r. (Dz. U. Nr 180, poz. 1494 ze zm., zwana dalej: u.s.t.), lit. t załącznika IB do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985, zwane dalej: rozporządzeniem 3821/85), art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (tj. Dz. U. UE L 2014 60.1 ze zm., zwane dalej: rozporządzeniem 165/2014), orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 7 rozporządzenia 561/2006, po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje przerwa trwająca co najmniej 45 minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwą długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut rozłożone
w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego. Regulacja lp. 5.2 załącznika do u.t.d. sankcjonuje przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy karą pieniężną w wysokości [...] złotych o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz karą pieniężną w wysokości 200 złotych za każde następne rozpoczęte 30 minut. Odnosząc powyższe do stanu faktycznego sprawy organ odwoławczy wskazał, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci danych cyfrowych pojazdu oraz wyjaśnień W. B., że kierowca ten w dniu [...] czerwca 2014 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 1 godzinę i 24 minuty. Kierowca ten rozpoczął jazdę po zrealizowaniu 46 minutowej przerwy, o godzinie 09:44 w dniu [...] czerwca 2014 r. kontynuował ją bez wymaganych przerw do godziny 15:51 tego samego dnia, z tym że od godziny 14:01 odbywało się to z włożoną do tachografu kartą M. Z.. Całkowity czas jazdy ciągłej W. B. w dniu [...] czerwca 2014 r. od godziny 09:44 do godziny 15.51 wyniósł 5 godzin i 54 minuty, oznacza to, że kierowca przekroczył czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 1 godzinę i 24 minuty. Podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. W oparciu o powyższe GITD uznał, iż kara pieniężna za opisane naruszenie w łącznej wysokości [...] zł została nałożona słusznie
i zgodnie z przepisami prawa.
Wskazał, że zgodnie z lit.t załącznika IB do rozporządzenia 3821/85, karta kierowcy oznacza: kartę do tachografów wydaną konkretnemu kierowcy przez organy państwa członkowskiego, karta kierowcy identyfikuje kierowcę i umożliwia gromadzenie danych dotyczących czynności kierowcy. Zgodnie z art. 14 rozporządzenia 3821/85 właściwe władze państwa członkowskiego dokonają personalizacji karty kierowcy zgodnie z zasadami określonymi w załączniku IB. Do celów administracyjnych okres ważności wydanej karty kierowcy nie może przekraczać pięciu lat. Kierowca może posiadać tylko jedną ważną kartę kierowcy. Kierowca uprawniony jest do posługiwania się jedynie jego własną imienną kartą kierowcy. Kierowca nie będzie posługiwał się kartą uszkodzoną lub kartą, której okres ważności upłynął.
Karta kierowcy jest imienna. Jak wynika z treści art. 34 ust. 1-3 rozporządzenia 165/2014, kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Kierowcy odpowiednio chronią wykresówki lub karty kierowcy i nie używają zabrudzonych lub uszkodzonych wykresówek lub kart kierowcy.
Konsekwencją ww. regulacji jest treść lp. 6. 3. 4 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje używanie tej samej wykresówki lub karty kierowcy przez kilku kierowców kara pieniężną w wysokości [...] zł.
Odnosząc powyższe go stanu faktycznego sprawy niniejszej GITD podał, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci danych cyfrowych pojazdu oraz z karty kierowcy, że [...] czerwca 2014 r. W. B. włożył swoją kartę do tachografu w pojeździe o nr rej. [...] o godzinie 04:29 i następnie rozpoczął jazdę. Karta W. B. z tachografu ww. pojazdu
w tym dniu została wyjęta o godzinie 13:59. Następnie kierowca ten kontynuował jazdę tym pojazdem od godziny 14:01, z włożoną do tachografu kartą M. Z.. Karta ta została wyjęta w dniu [...] czerwca 2014 r. o godzinie 15:51. Z zeznań kierowcy złożonych [...] czerwca 2014 r. wynika, że w dniu [...] czerwca 2014 r. jazda na jego karcie zarejestrowana jest tylko do godz. 13:56, bo w tym dniu od godziny 14:01 do godziny 15:51 używał karty M. Z.. Swoją kartę wyjął z tachografu i włożył doń kartę M. Z. w W.. Powodem kontynuowania przez kierowcę jazdy na cudzej karcie była konieczność dostarczenia towaru na czas, w sytuacji, gdy kończył mu się dopuszczalny czas jazdy dziennej. Jazdę na karcie M. Z. w dniu [...] czerwca 2014 r. kierowca zakończył w W. na T.. W oparciu o powyższe GITD uznał, iż kara pieniężna za opisane naruszenie w łącznej wysokości [...] zł została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy stwierdził ich niezasadność. Wyjaśnił w tym zakresie, że WITD w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny w postaci posługiwania się przez kierowcę W. B. w dniu [...] czerwca 2014 r. kartą kierowcy M. Z.. Sam kierowca podczas przesłuchania
w roli świadka przyznał się do zarzucanego mu wykroczenia. Konsekwencją posługiwania się przez ww. kierowcę nie swoją kartą było przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o 1 godzinę i 24 minuty. Przy zaistniałych wykroczeniach organ I instancji dokonał prawidłowej subsumcji w postaci przypisania do zaistniałych wykroczeń właściwych przepisów. Podał, iż wydanie decyzji zostało poprzedzone oceną kompletnego stanu fatycznego sprawy. Przedsiębiorca w dniu 7 lipca 2014 r. został prawidłowo powiadomiony o wszczęciu postępowania w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami oraz możliwością zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy.
Odnosząc się do zarzutu spółki, iż za zaistniałe nieprawidłowości winę ponosi kierowca ponieważ sam przedsiębiorca nie akceptuje takich zachowań w swojej firmie GITD podał, iż przedstawione wraz z odwołaniem dowody nie potwierdzają spełnienia przesłanek określonych w art. 92b i art. 92c u.t.d. warunkujących zwolnienie przedsiębiorcy od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia. Ocenił, że spółka nie przedstawiła w postępowaniu dokumentów (zlecenia przewozowe, listy przewozowe),
z których wynikałoby jednoznacznie, że podejmowała się wykonywania takich zadań przewozowych, których realizacja nie pociągała za sobą naruszenia przez kierowcę przepisów rozporządzenia 561/2006. Ponadto w sprawie brak jest podstaw do oceny, że do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia wobec okoliczności dysponowania przez stronę wszelką dokumentacją czasu pracy kierowców. W niniejszej sprawie spółka nie wskazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. Wskazał, że przedsiębiorca tak powinien organizować pracę kierowcy, aby otrzymywał on takie zadania przewozowe, które mógłby zrealizować zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi czasu pracy kierowców, a nie musiał kierować się innymi priorytetami.
Organ odwoławczy nie uznał także argumentu o pozbawieniu skarżącego możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy wywodząc, że stronie dwukrotnie umożliwiono zapoznanie się z aktami sprawy.
W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego skarżący, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ja decyzji w całości oraz zwrot kosztów postępowania. Wydanej decyzji zarzucił naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz prawa materialnego, tj.:
1. art. 10 k.p.a., poprzez uniemożliwienie spółce zapoznanie się w aktami sprawy, przez co uniemożliwiono jej czynny udział w każdym stadium postępowania, w szczególności wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;
2. art. 73 w związku z art. 10 k.p.a., poprzez uniemożliwienie stronie wglądu do akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów;
3. art. 8 k.p.a., w szczególności poprzez uniemożliwienie zapoznania się z aktami sprawy, który burzy zasadę zaufania uczestników do władzy publicznej;
4. art. 78 § 1 k.p.a., poprzez nie przeprowadzenie na żądanie spółki dowodów, których przedmiotem były okoliczności mające znaczenie dla spawy, a w szczególności przesłuchania w charakterze świadka kierowcy W. B., co doprowadziło z kolei do naruszenia zasady nakazującej zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;
5. art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych w sprawie w szczególności faktu, iż w spółce funkcjonowały regulaminy i regulacje określające warunki przewozu, w tym maksymalny czas pracy kierowcy, jak również faktu, iż organizacja i dyscyplina pracy stosowana w spółce umożliwiała przestrzeganie przez kierowców przepisów rozporządzenia 561/2006, co w konsekwencji doprowadziło do niezastosowania przepisów art. 92 b ust. 1 - 2 oraz art. 92 c u.t.d.;
6. art. 92b ust. 1 - 2 u.t.d., poprzez nieuwzględnienie okoliczności faktycznych wyłączających możliwość nałożenia kary pieniężnej na podmiot wykonujący przewóz drogowy;
7. art. 92 c u.t.d., przez nieuwzględnienie okoliczności faktycznych wyłączających możliwość nałożenia kary pieniężnej na podmiot wykonujący przewóz drogowy.
Uzasadniając skargę podniósł, że organ prowadzący postępowanie
w przedmiotowej sprawie naruszył zasadę wszechstronnego rozpatrzenia zebranego
w sprawie materiału dowodowego, a to przez niedostrzeżenie uchybień organu I instancji w kontekście czynnego udziału strony w postępowaniu. Uważa, iż limitowanie dostępu do akt poprzez wyznaczanie konkretnych godzin, w których skarżący może zapoznać się ze zgromadzonymi dokumentami jest naruszeniem zasady wskazanej
w przepisie art. 10 § 1 k.p.a.
Skarżący zarzuca również organowi, iż nie uwzględnił wniosku o przesłuchanie
w charakterze świadka kierowcy W. B., czym naruszył przepis art. 78 k.p.a. Organ winien ustosunkowywać się do wniosków dowodowych spółki i okoliczności faktycznych, wskazywanych przez stronę dla wyjaśnienia swojego postępowania, czego w sposób wyczerpujący nie uczynił. Był to bowiem dowód z zeznań świadka dotyczący przesłanek ekskulpacyjnych przedsiębiorcy prowadzącego działalność transportową. To źródło dowodowe, jak również dowody z dokumentów służyć miały ustaleniu okoliczności wskazanych w przepisach art. 92 b ust. 1-2 oraz art. 92 c u.t.d. Zatem uniemożliwienie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania W. B.
w zakresie okoliczności dotyczących przesłanek określonych w przepisach art. 92 b ust. 1 - 2 oraz art. 92 c u.t.d. jest uchybieniem uniemożliwiającym tak zarówno aktywne uczestniczenie przez stronę w sprawie, jak i zebranie całościowego materiału dowodowego.
Wskazane naruszenia doprowadziły również do naruszenie innych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Organ wydający decyzję nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych w szczególności faktu, iż w skarżącej spółce funkcjonowały regulaminy i regulacje określające warunki przewozu, w tym maksymalny czas pracy kierowcy, jak również faktu, iż organizacja
i dyscyplina pracy stosowana w skarżącej spółce umożliwiała przestrzeganie przez kierowców przepisów rozporządzenia 561/2006.
Skarżący zarzuca, iż nie zostało w żaden sposób wyjaśnione czy kierowca sam podjął decyzję o kontynuowaniu jazdy oraz czy działania kierowcy zwalniają
z odpowiedzialności przedsiębiorcę, w związku z treścią przepisu art. 92 c u.t.d.
Odnosząc się do naruszeń prawa materialnego wskazał, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi przesłanka zastosowania zarówno przepisu art. 92 b ust. 1 - 2 jak
i art. 92 c u.t.d., które wskazują okoliczności wyłączające możliwość nałożenia kary administracyjnej na przedsiębiorcę. W spółce każdy kierowca zapoznaje się
i obowiązany jest przestrzegać regulamin, wskazujący na dozwolony, maksymalny czas pracy. Spółka dokłada wszelkich starań, aby powyższe zasady były przestrzegane. Nie można jednak nie uwzględnić sytuacji, w których pomimo dołożenia wszelkich starań przez pracodawcę kierowca samowolnie przekracza dozwolone normy pracy. Powyższe okoliczności nie zostały jednak zbadane ani uwzględnione przez organ wydający decyzję w przedmiotowej sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej; p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodne z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego, na których zostały oparte, ani też nie zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 92 a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 10 000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 10 000 złotych (art. 92 a ust. 2). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92 a ust. 6).
Jak wynika z protokołu kontroli nr [...] z [...] czerwca 2014 r. i jego załącznika (k. [...]-[...] akt administracyjnych) na drodze krajowej nr [...]
w R. poddano kontroli drogowej pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Pojazdem kierował W. B., który w czasie kontroli wykonywał międzynarodowy transport drogowy rzeczy w imieniu skarżącego. Kierowca okazał licencję nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy ważną do dnia [...] lutego 2019 r. Na podstawie analizy danych cyfrowych zapisanych na karcie kierowcy oraz w pamięci tachografu stwierdzono, iż w dniu [...] czerwca 2014 r. W. B. swoją kartę do tachografu w pojeździe nr rejestracyjny [...] włożył o godzinie 04:29 i następnie rozpoczął jazdę. Karta ta została wyjęta w tym dniu z tachografu o godzinie 13:59. Następnie pojazdem tym kontynuowano jazdę od godziny 14:01, z tym że do tachografu włożono kartę M. Z.. Karta ta została wyjęta w z tachografu [...] czerwca 2014 r. o godzinie 15:51. Jak ustalono, to W. B. w dniu [...] czerwca 2014 r. od godziny 14:01 do godziny 15:51 używał karty M. Z.. Stwierdzono również, że [...] czerwca 2014 r. W. B. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 1 godzinę i 24 minuty. Kierowca ten rozpoczynając jazdę w dniu 26 czerwca 2014 r., po zrealizowaniu 46 minutowej przerwy, o godzinie 09:44 kontynuował ją bez wymaganych przerw do godziny 15:51 tego samego dnia, z tym że od godziny 14:01 odbywało się to z włożoną do tachografu kartą M. Z.. Całkowity czas jazdy ciągłej W. B. w dniu [...] czerwca 2014 r. od godziny 09:44 do godziny 15:51 wyniósł 5 godzin i 54 minuty. Ww. okoliczności kierowca potwierdził w złożonych [...] czerwca 2014 r. zeznaniach (k. [...] akt administracyjnych).
Zdaniem Sądu stan faktyczny w niniejszej sprawie ustalony został prawidłowo, organy uwzględniły zarówno dane wynikające z urządzeń cyfrowych – kart kierowców W. B. i M. Z. i tachografu jak i z dowodu ze źródeł osobowych (zeznanie kierowcy). Stwierdzone naruszenia w zakresie przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy oraz używania tej samej wykresówki lub karty kierowcy przez kilku kierowców wyczerpywały regulację odpowiednio art. 7 rozporządzenia 561/2006 i lp. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d. (sankcja 350 zł) oraz art. 14 rozporządzenia 3821/85, 34 rozporządzenia 165/2014 i 6.3.4. załącznika nr 3 u.t.d. (sankcja 3.000 zł) i stanowiły podstawę do orzeczenia określonych w ww. załączniku kar pieniężnych w łącznej kwocie 3.350 zł.
Właściwie także uznały organy, iż brak jest podstaw prawnych do zwolnienia spółki z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia. Zgodnie z treścią art. 92 b ust. 1 - 2 u.t.d., nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił: 1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: rozporządzenia (WE) nr 561/2006, rozporządzenia 3821/85, umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087); 2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. Za naruszenie przepisów, o których mowa w ust. 1, karze grzywny, na zasadach określonych w art. 92, podlega kierowca lub inna osoba odpowiedzialna za powstanie tych naruszeń. Art. 92 c ust. 1 u.t.d. stanowi z kolei, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Norma prawna wyrażona w art. 92c u.t.d. odnosi się do wyjątkowych sytuacji, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć.
W orzecznictwie sądów administracyjnych niejednokrotnie podkreślano, iż brak wiedzy o samowolnej ingerencji kierowcy w pracę urządzenia rejestrującego, o którym mowa
w rozporządzeniu Rady (EWG) Nr 3821/85, nie można kwalifikować ani w kategoriach tzw. braku wpływu przedsiębiorcy, jak i okoliczności których nie można przewidzieć. Przedsiębiorca ma obowiązek nadzorowania kierowców w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń w powyższym zakresie. Brak stosowania przez przedsiębiorcę właściwych rozwiązań obciąża pracodawcę, który powinien wykazać się dbałością
o osiągnięcie zamierzonego celu prowadzonej działalności. Obowiązkiem przedsiębiorcy jest takie zorganizowanie pracy kierowców, aby transport drogowy wykonywany był zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Profesjonalny przewoźnik nie może skutecznie bronić się argumentem, że tego typu zdarzeń czy okoliczności nie mógł przewidzieć. Dlatego w przepisie art. 92a ust. 1 oraz 92c ust. 1 u.t.d. chodzi tylko i wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane, nie dające się przewidzieć,
a nie związane z doborem pracowników. Przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. wyraźnie statuuje odpowiedzialność obiektywną. Nie wystarczy zatem wykazanie braku winy, lecz wymagane jest pozytywnie udowodnione podjęcie wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa.
Powyższa, argumentacja znajduje także oparcie w poglądach orzecznictwa,
w tym Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z 31 marca 2008 r. sygn. akt SK 75/06 (30/2/A/2008) wypowiadał się w przedmiocie obowiązków przewoźnika określonych w art. 5 u.t.d., podkreślając, iż regulacje te zmierzają do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, ażeby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i obmyślenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem, czy to na zasadzie stosunku pracy, czy nawet na zasadzie samozatrudnienia. W powyższym wyroku Trybunał wskazał także, że "sankcje administracyjne - stosowane automatycznie, z mocy ustawy - mają przede wszystkim znaczenie prewencyjne (vide: wyrok z 24 stycznia 2006 r., sygn. SK 52/04, OTK ZU Nr 1/A/2006, poz. 6). Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Proces wymierzania kar pieniężnych należy zatem postrzegać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. Kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej" (sygn. akt [...]).
Mając powyższe na względzie, w ocenie Sądu, niedopuszczalne jest przyjęcie stanowiska skarżącego, który uważa, że nie odpowiada za naruszenia przepisów, o których mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d. z tego wyłącznie powodu, że to kierowca dopuścił się naruszeń, na powstanie których nie miała wpływu, bo firma dokłada wszelkich starań, aby wyeliminować wszelkie nieprawidłowości w pracy kierowców. Skarżący jest bowiem odpowiedzialny za działania tej osoby i ponosi z tego tytułu ryzyko w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Jak już wyżej wskazano powinnością przedsiębiorcy jest przede wszystkim zorganizowanie pracy kierowców w taki sposób, aby mogli przestrzegać obowiązujących przepisów prawa. Niedopuszczalnym jest, aby w celu pozyskania dodatkowego czasu na realizację zadań przewozowych objętych opracowanym przez spółkę rozkładem, kierujący pojazdem podejmował działania niezgodne z prawem, mające na celu zafałszowanie danych o rzeczywistym czasie pracy kierowcy, a takie działanie kierującego miało miejsce w niniejszej sprawie.
Rejestrowanie rzeczywistej aktywności kierowcy jest podstawowym
i zamierzonym celem regulacji prawnych dotyczących czasu pracy kierowców. Dlatego jakiekolwiek ingerowanie w ww. dane ma rażący charakter i zagraża bezpieczeństwu ruchu, gdyż czas pracy kierowcy i okresy przerw w kierowaniu pojazdem mają bardzo istotne znaczenie dla pozostałych uczestników ruchu drogowego. Samowolna ingerencja w dane zapisane w cyfrowym urządzeniu rejestrującym, w następstwie której dopuszczono się fałszowania czasu pracy kierowcy, którego celem było ukrycie wykonywania przewozu bez wymaganej przepisami przerwy, mogła mieć bezpośredni wpływ na zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że organ zasadnie w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym nałożył na skarżącą karę pieniężną za stwierdzone naruszenia. W sprawie nie zostały wykazane żadne okoliczności wskazujące na możliwość uwolnienia jej od ww. odpowiedzialności. Organy obu instancji wyczerpująco zbadały istotne okoliczności faktyczne sprawy oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), dając wyraz swej ocenie w uzasadnieniu decyzji w sposób odpowiadający wymogom art. 107 § 3 k.p.a. W kontekście powyższych rozważań Sąd za nieuprawnione uznał podniesione w skardze zarzuty.
W przekonaniu Sądu organy rozstrzygające sprawę miały pełne prawo nie uwzględnić żądania strony dotyczącego ponownego przeprowadzenia dowodu
z przesłuchania świadka (kierowcy), gdyż przedmiotowy wniosek dowodowy strony dotyczył okoliczności dostatecznie wyjaśnionych w toku postępowania administracyjnego. Końcowo wskazać należy, że strona skarżąca podnosiła także naruszenie art. 10 k.pa., niemniej o ile Sąd podziela argument skarżącej, co do kwestii, iż limitowanie dostępu do akt w konkretnych godzinach, w których skarżący może zapoznać się ze zgromadzonymi dokumentami może naruszać art. 10 k.p.a., ale jednocześnie na uwadze mieć należy brak wykazania przez skarżącego, że faktycznie brak skorzystania z dostępu akt uniemożliwił mu dokonanie stosownych działań, które miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło