VIII SA/Wa 595/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-05-09
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, mimo posiadania znacznego majątku i ponoszenia wysokich kosztów związanych z tą działalnością oraz obowiązku alimentacyjnego, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że sytuacja finansowa wnioskodawcy nie uzasadnia zwolnienia od kosztów sądowych. Prowadzenie działalności gospodarczej, nawet generującej straty, oraz ponoszenie związanych z nią kosztów, a także obowiązek alimentacyjny, nie stanowią wystarczających podstaw do przerzucenia kosztów sądowych na Skarb Państwa, zwłaszcza przy posiadaniu znacznego majątku.Stan faktyczny
Skarżący R. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w związku ze skargą kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na postanowienie WINB w przedmiocie kary pieniężnej za nielegalne użytkowanie stacji paliw. Skarżący powołał się na trudną sytuację finansową, wysokie kredyty, straty firmy, obowiązek alimentacyjny oraz posiadany majątek. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku R. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania stacji paliw postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy-
Wyrokiem z dnia 19 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania stacji paliw. Wraz ze skargą kasacyjną od tego wyroku skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wyjaśnił, że jest w trudnej sytuacji finansowej, posiada kredyty w wysokości ponad [...] zł, a jego firma w dalszym ciągu generuje straty. Ponadto ciąży na nim wobec małoletniego syna obowiązek alimentacyjny w wysokości [...] zł miesięcznie. W części wniosku obejmującej posiadany majątek wymienił mieszkanie o wartości [...] zł oraz dwie nieruchomości o wartości [...] zł. Jako stałe zobowiązania i wydatki wskazał kredyty – [...] zł, raty leasingowe - [...] zł, czynsz – [...] zł, media – [...] zł, alimenty – [...] zł, leki – [...] zł. Do wniosku załączył wyroku Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] marca 2017 r. o zasądzeniu alimentów, zaświadczenie o stanie zdrowie oraz wyciągi z rachunku bankowego.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, dla których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Instytucja przyznania prawa pomocy została przewidziana w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom ubogim, znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej i finansowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.
Sytuacja taka nie zachodzi w przypadku wnioskodawcy, który prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów (K. 30 -PIT – 36L), jest posiadaczem mieszkania i dwóch nieruchomości o łącznej deklarowanej wartości [...] zł. Natomiast fakt ponoszenia kosztów działalności gospodarczej np. spłaty rat zaciągniętych kredytów obrotowych, czy rat leasingowych jest związany z istotą aktywności gospodarczej nastawionej na zysk, nie ma zatem podstaw do przerzucania konieczności ponoszenia kosztów sądowych na Skarb Państwa tylko z tego powodu, że koszty działalności są wysokie. Również wysokości alimentów do jakich skarżący został zobowiązany ([...] zł) świadczy o jego możliwościach finansowych, które potwierdza dodatkowo analiza operacji na rachunku bankowym np. w dniu 12 kwietnia 2017 r. wpłata na rachunek w wysokości [...] zł
Zaznaczyć w tym miejscu należy, że opłaty sądowe są rodzajem daniny publicznej i dlatego zasadą jest obowiązek ich ponoszenia. Przyznanie prawa pomocy jest zatem rodzajem szczególnej formy dofinansowania ze strony budżetu państwa, które winno mieć wyjątkowe zastosowanie w sytuacjach, w których strona nie obiektywnie możliwości uzyskanie środków finansowych w postępowaniu sądowym. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie zachodzi.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło