VIII SA/Wa 595/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-09-20
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, mimo ponoszenia wysokich kosztów związanych z tą działalnością, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący, mimo deklarowania trudności finansowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, posiada wystarczające środki finansowe do poniesienia kosztów sądowych. Ocena sytuacji finansowej powinna uwzględniać przychody z działalności gospodarczej, a nie tylko dochód po odliczeniu kosztów, a także analizować wyciągi bankowe, które wykazały znaczące wpływy i możliwość dokonywania inwestycji.Stan faktyczny
Skarżący R. W. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej kary pieniężnej za nielegalne użytkowanie stacji paliw. Wskazał na prowadzenie działalności gospodarczej bez dochodu, zadłużenie firmy, zobowiązania kredytowe, czynsz, opłaty za media i raty leasingowe, a także posiadanie nieruchomości. Sąd analizując złożone dokumenty, w tym zeznanie podatkowe i wyciągi bankowe, uznał, że skarżący posiada wystarczające środki finansowe do poniesienia kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 20 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku R. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania stacji paliw postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy-
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi R. W. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wyjaśnił, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, na utrzymaniu ma małoletniego syna, który zamieszkuje z matką. Oświadczył, że prowadzi działalność gospodarczą, która od stycznia 2016 r. nie przynosi dochodu. Zadłużenie firmy z tytułu kredytu zaciągniętego na budowę stacji paliw wynosi [...] zł. Stałe zobowiązania i wydatki stanowią kredyty – [...] zł, czynsz – [...] zł, opłaty za media – [...] zł, raty leasingowe – [...] zł. W części wniosku obejmującej majątek skarżący wymienił mieszkanie o wartości [...] zł oraz dwie nieruchomości o wartości [...] zł.
Odpowiadając na wezwanie do uzupełnienia wniosku złożył zeznanie podatkowe za 2015 r. z ujawnionym przychodem na poziomie [...] zł i dochodem brutto w wysokości [...] zł oraz wyciągi z rachunku bankowego za ostatnie dziesięć miesięcy.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej jako: p.p.s.a., wynika, że osobie fizycznej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy winno wynikać ze zrównoważonej i wzajemnej oceny dwóch elementów: wysokości kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet postępowania sądowego oraz sytuacji finansowej, w tym zwłaszcza aktualnych możliwości płatniczych skarżącego (por. m.in. postanowienie NSA z 15 stycznia 2014 r. II FZ 1526/13 LEX nr 1417309). Należy też podkreślić, że dokonując oceny przedstawionych przesłanek trzeba brać pod uwagę aktualną sytuację materialną strony.
Ze złożonych wyjaśnień i dokumentów wynika, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą dużych rozmiarów uzyskując w 2015 r. przychód na poziomie ponad [...] zł i dochód brutto - [...] zł. Podkreślić należy, że o potencjale do gromadzenia środków finansowych osób prowadzących działalność gospodarczą, a tym samym o dostępności środków finansowych pozwalających na pokrycie kosztów sądowych, decydują przede wszystkim uzyskiwane przychody z tytułu świadczonych usług bądź sprzedawanych towarów, a nie dochody (bądź strata) będące wynikiem różnicy pomiędzy przychodami, a kosztami działalności, która z kolei jest skutkiem decyzji gospodarczych podejmowanych przez prowadzącego działalność gospodarczą. Fakt ponoszenia kosztów działalności gospodarczej np. spłaty rat zaciągniętych kredytów obrotowych jest związany z istotą aktywności gospodarczej nastawionej na zysk, nie ma zatem podstaw do przerzucania konieczności ponoszenia kosztów sądowych na Skarb Państwa tylko z tego powodu, że koszty działalności są wysokie, generowane aktualną postawą przedsiębiorcy. Trudno w tej sytuacji uznać, że zobowiązania z tytułu rat leasingowych i kredytów miałyby mieć pierwszeństwo przed obowiązkiem ponoszenia kosztów sądowych, świadczą bowiem jedynie o zdolności kredytowej skarżącego ocenianej przez profesjonalne instytucje finansowe.
Niekorzystnej sytuacji finansowej skarżącego nie potwierdzają również wyciągi z rachunku bankowego zarówno osobistego jak i związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą. Ten pierwszy skarżący w samym miesiącu maju 2016 r. zasilił wpłatami własnymi w wysokości ponad [...] zł. Również w maju 2016 r. dokonał przelewu w wysokości [...] zł na rachunek biura podróży. Natomiast na drugim z wymienionych rachunków saldo końcowe w okresie ostatnich dziesięciu miesięcy kształtowało się na poziomie od kilku do kilkudziesięciu tysięcy złotych, przy realizacji bez trudu bieżących zobowiązań z tytułu nie tylko faktur, ale również czynionych inwestycji (np. przelew w wysokości [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. tytułem "częściowej opłaty za zakup nieruchomości w [...] ul. P.").
Nie sposób zatem w powyższej sytuacji uznać, że poniesienie wydatku w wysokości [...] zł tytułem wpisu od skargi przekracza możliwości finansowe skarżącego i mogłoby spowodować uszczerbek w jego utrzymaniu koniecznym.
Mając na uwadze powyższe na art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło