VIII SA/Wa 599/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 5 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku E. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2009 r. [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej postanawia : zwolnić E. G. od kosztów sądowych We wniosku o przyznanie prawa pomocy E. G. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej. W uzasadnieniu wniosku podała, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z nią mąż i syn - student IV roku [...] w L. Wyjaśniła, że oboje z mężem utrzymują się z wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] zł brutto każde z nich, natomiast syn od maja 2009 r. ma przyznane przez Powiatowy Urząd Pracy w R. stypendium w wysokości [...] zł w związku ze skierowaniem na staż. Wskazała, że stypendium to nie zabezpiecza kosztów wykształcenia i utrzymania syna w związku z czym oboje z mężem pokrywają koszty jego dojazdu i pobytu na uczelni tj. ok. [...] zł miesięcznie. Ponadto z uwagi na przewlekłe schorzenia ponoszą oboje koszty leczenia ok. [...] zł miesięcznie, zaś pozostałe opłaty wynoszą ok. [...] zł. Wyjaśniła jednocześnie, że posiadane mieszkanie oraz nieruchomość o powierzchni [...] m² są zajęte przez komornika. Pismem z dnia [...] września 2009 r. zobowiązano skarżącą do złożenia dodatkowych informacji dotyczących sytuacji materialnej poprzez złożenie wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące. Z nadesłanych wyciągów wynika, że na rachunku E. G. na dzień [...] lipca 2009 r. saldo wynosiło [...] zł, natomiast J. G. na dzień [...] sierpnia 2009 r. posiadał środki w wysokości [...] zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 powołanej ustawy, czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Celem instytucji prawa pomocy jest więc zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, iż przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych (podkreślenie własne) kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając sprawę należy zatem odnieść się do argumentacji przedstawionej we wniosku i dokonać analizy sytuacji majątkowej skarżącej oraz jej zdolności płatniczych, w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych. W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż na skarżącej i jej mężu aktualnie ciąży obowiązek uiszczenia wpisów sądowych w trzech sprawach zawisłych przed tutejszym sądem (sygn. akt VIII SA/Wa 599 – 601/09) na łączną kwotę [...] zł. W związku z powyższym oceniając zdolności płatnicze należy brać pod uwagę nie tylko koszty ciążące w przedmiotowej sprawie, ale generalną kwotę, którą obowiązani są małżonkowie uiścić. Mając na uwadze wyjaśnienia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłane dokumenty stwierdzić należy, że skarżąca nie jest w stanie partycypować w kosztach sądowych. Posiada ona wprawdzie stałe źródło dochodu z tytułu wynagrodzenia za pracę (łącznie z mężem uzyskuje miesięcznie [...] zł netto) jednakże w zestawieniu z wysokością wpisu w trzech sprawach ([...] zł) jego uiszczenie mogłoby spowodować uszczerbek w utrzymaniu koniecznym skarżącej i jej rodziny. Podkreślić należy również, że na rachunek bankowy skarżącej i jej męża poza wynagrodzeniem za pracę nie wpływają inne środki. Dodatkowo z powodu przewlekłych chorób małżonkowie wymagają stałego przyjmowania leków. Z tych też względów uznano wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym za zasadny. W oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.