VIII SA/Wa 599/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-12-05

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać uwzględniony, gdy strona jest zwolniona z mocy prawa z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać uwzględniony, nawet jeśli strona jest zwolniona z mocy prawa z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sąd ocenia sytuację majątkową strony pod kątem możliwości poniesienia kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, niezależnie od zwolnienia z opłat sądowych.
Stan faktyczny
J. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na trudną sytuację materialną wynikającą z niskich dochodów z gospodarstwa rolnego, klęsk żywiołowych, przewlekłej choroby i niepełnosprawności dzieci. Skarga dotyczyła decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata Wnioskiem z dnia [...] listopada 2012 r. J. B. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W jego uzasadnieniu podał, że jest rolnikiem i utrzymuje się z niewielkiego gospodarstwa rolnego – [...] ha o niskich dochodach, dotkniętego klęskami żywiołowymi. Oświadczył, że przewlekle choruje (w załączeniu kserokopie zaświadczeń lekarskich), co stanowi dodatkowe obciążenie finansowe. Zamieszkuje wspólnie z [...] pełnoletnich, niepełnosprawnych dzieci. Rozpoznając wniosek na wstępie należy zauważyć, że stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wtedy obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 p.p.s.a.). Nadmienić również należy, że stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. e ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie organu w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem skarga dotyczy decyzji wydanej w przedmiocie umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne. Skoro więc skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, nie rozpoznawano w tej części wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dokonując natomiast oceny sytuacji majątkowej pod kątem spełnienia przesłanek w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika uznano, że uzasadnia ona uwzględnienie wniosku. Z akt sprawy i wyjaśnień skarżącego wynika, że osiąga on niewielki dochód z gospodarstwa rolnego, nie ma możliwości dodatkowego zatrudnienia z uwagi na stan zdrowia. Nie może liczyć na wsparcie finansowe dzieci bowiem według złożonego oświadczenia są one niepełnosprawne. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący w ramach posiadanych środków nie jest w stanie ustanowić adwokata. Z tych też względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło