VIII SA/Wa 6/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi R. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] października 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia postanawia: 1. przyznać R. S. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić 3. zwrócić się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata dla R. S. zam. [...], ul. [...] Wnioskiem z dnia 27 stycznia 2009 r. R. S. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia. W uzasadnieniu wniosku wskazał na trudną sytuację materialną swojej rodziny. Podał, że łączny dochód z tytułu renty skarżącego ([...] zł) i wynagrodzenia za pracę jego żony ([...] zł) wynosi około 2000 zł. Poza tym na utrzymaniu pozostaje studiujący syn. Wnioskodawca wyjaśnił, że stałe miesięczne opłaty wynikające z ogrzewania mieszkania, rachunków za gaz, energię, wodę wynoszą około 700 zł, zaś pozostała kwota z trudem wystarcza na prowadzenie gospodarstwa domowego, dlatego nie jest on w stanie pokryć kosztów sądowych. W piśmie uzupełniającym wniosek skarżący oświadczył, że nie jest w stanie udokumentować wydatków na zakup opału ponieważ nie posiada żadnych rachunków, oświadczył również, że nie osiąga żadnych innych dochodów poza rentą, nie korzysta także z ze świadczeń pomocy społecznej. Do pisma załączył dowód opłaty za mieszkanie – [...] zł, TV (VECTRA i Cyfrowy Polsat) – [...] zł, podatku rolnego – [...] zł, wodę na działce rekreacyjnej – [...] zł, energię za dwumiesięczny okres rozliczeniowy – [...] zł, gaz – [...] zł, zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia żony, oświadczenie syna P., że nie osiąga żadnych dochodów i jest osobą bezrobotną. Jako jedyny majątek skarżący wymienił mieszkanie o powierzchni [...] m², "budynek działkowy" o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolną – [...] ha. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana przede wszystkim wobec osób bez źródeł stałego dochodu i bez majątku tj. takich, które pozbawione są zupełnie środków do życia lub posiadają środki tak niewielkie, że nie starczają one na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącego stwierdzić należy, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący wraz żoną utrzymuje się ze stałego miesięcznego dochodu wynoszącego około 2.000 zł, ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada nieruchomość rolną oraz tzw. "budynek działkowy". Nie jest zatem osobą ubogą, pozbawioną środków do życia. Również konieczne wydatki na bieżące utrzymanie (opłaty za mieszkanie, energię, gaz) kształtują się na poziomie znacznie niższym niż wskazany we wniosku, poza tym do niezbędnych wydatków z pewnością nie nalezą wydatki na TV VECTRA i Cyfrowy Polsat ([...] zł miesięcznie). Skarżący nie wskazał jednocześnie, czy jego dorosły syn (25 lat) kontynuuje naukę w systemie dziennym, a jeśli nie, to jakie obiektywne przyczyny (choroba itp.) stoją na przeszkodzie w podjęciu przez niego zatrudnienia. Zestawiając wysokość uzyskiwanego dochodu przez rodzinę skarżącego i ponoszone miesięczne wydatki z wysokością ustalonego w sprawie wpisu od skargi 100 zł (jest to najniższy wpis pobierany w postępowaniu przez sądami administracyjnymi) uznano, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść koszty postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym siebie i rodziny. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego w zakresie ustanowienia adwokata uznano, że wobec konieczności poniesienia kosztów postępowania nie będzie on w stanie wygospodarować dodatkowych środków na ustanowienie w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Z tych też względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.