VIII SA/Wa 600/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur Sędzia WSA Cezary Kosterna (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 3 lutego 2017 r. sprawy ze skargi E. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów egzekucyjnych wraz z odsetkami oddala skargę. Pismem z [...]kwietnia 2015 r. Pani E.O. reprezentowana przez doradcę podatkowego wniosła o zwrot nieprawidłowo wyegzekwowanych kwot określonych w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]z dnia [...]kwietnia 2014 r. [...] wraz z odsetkami od dnia egzekucji oraz o zwrot pobranych kosztów egzekucyjnych, w związku z postanowieniami Dyrektora Izby Skarbowej w [...]z [...]lutego 2015 r. o numerach [...]do [...]. Tymi postanowieniami Dyrektor Izby Skarbowej w [...]orzekł o umorzeniu postępowań egzekucyjnych dotyczących podatku od towarów i usług za okresy: [...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...], podatku dochodowego od osób fizycznych za lata: 1999 r., 2000 r., 2001 r., w części dotyczącej nienależnie naliczonych odsetek, odmawiając umorzenia postępowań egzekucyjnych w pozostałej części W odpowiedzi na wezwanie Naczelnika US do wyjaśnienia jaka jest intencja powyższego pisma, gdyż pismo identycznej treści było już przedmiotem procedowania, pełnomocnik skarżącej pismem z [...]czerwca 2015 r. poinformował, że wniosek z [...]kwietnia 2015 r. jest wnioskiem skierowanym do organu egzekucyjnego o zwrot wyegzekwowanych kwot pieniężnych wraz z odsetkami od daty egzekucji po wymorzeniu postępowania egzekucyjnego, w wyniku czego zgodnie z art. 60 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji następuje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych o obowiązek przywrócenia stanu sprzed wszczęcia egzekucji. Wniosek z dnia [...]kwietnia 2015 r. został określony w sposób jednoznaczny i został skierowany do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]– organu egzekucyjnego. Postanowieniem z [...]lipca 2015 r. Naczelnik US w [...]na podstawie art. 61a K.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie zwrotu wyegzekwowanych kwot pieniężnych wraz z odsetkami. Postanowienie to na skutek zażalenia podatnika zostało uchylone przez Dyrektora Izby Skarbowej w [...]postanowieniem z [...]września 2015 r. Postanowieniem z [...]lutego 2016 r. nr [...]Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] (dalej: organ I instancji lub Naczelnik US) postanowił zwrócić Pani E. O.(dalej: skarżąca lub podatnik) pobrane koszty egzekucyjne wraz z odsetkami. Były to koszty egzekucyjne w egzekucji 13 tytułów egzekucyjnych pobrane w zawyżonej kwocie ze względu na wyegzekwowanie odsetek w wysokości wyższej niż należna, to jest za okresy, za które powinny być uwzględnione przerwy w naliczaniu odsetek. Łącznie wyliczono kwotę do zwrotu w wysokości [...]zł. Skarżąca reprezentowana przez doradcę podatkowego pismem z 8 lutego 2016 r. wniosła zażalenie na to postanowienie jako wydane z naruszeniem art. 6 K.p.a w związku z art. 60 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postepowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zmianami, dalej: u.p.e.a.). Podniosła, że zgodnie z art. 60 § 1 u.p.e.a umorzenie postepowania egzekucyjnego z przyczyny, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 1-8 i 10 u.p.e.a. powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, skutkiem czego jest przywrócenie stanu sprzed wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a więc zwrot kwot, w stosunku do których egzekucja została umorzona. Postanowieniem z [...]maja 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] (dalej: Dyrektor IS lub organ odwoławczy) utrzymał w mocy zaskarżone zażaleniem postanowienie organu I instancji. Zauważył na wstępie, że we wniosku z [...]kwietnia 2015 r. skarżąca zawarła dwa żądania: a) zwrotu wyegzekwowanych należności wraz z odsetkami, b) zwrotu kosztów egzekucyjnych pobranych za dokonane czynności. Zakres tych żądań i ich podstawa prawna są odmienne. Postanowieniem z [...]lutego 2016 r. Naczelnik US orzekł tylko o zwrocie kosztów egzekucyjnych wraz z odsetkami od tych kosztów Postanowienie to nie dotyczyło jednak zwrotu wyegzekwowanych należności. Natomiast kwestia zwrotu wyegzekwowanych należności wraz z odsetkami będzie mogła zostać rozpatrzona przez Dyrektora IS w przypadku złożenia przez stronę środka zaskarżenia po wydaniu przez organ I instancji rozstrzygnięcia w tej sprawie. W zakresie orzeczenia merytorycznego o zwrocie kosztów egzekucji wraz z odsetkami, Dyrektor IS uznał zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na omówione postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...]z [...]maja 2016 r. Zaskarżonemu postanowieniu autor skargi zarzucił naruszenie; art. 6 k.p.a. oraz art. 19 k.p.a. i art. 110 k.p.a., w związku z art. 126 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., oraz art. 60 § 1 u.p.e.a. i art. 64c § 3 u.p.e.a. poprzez: - przekroczenie przez organy egzekucyjne właściwości rzeczowej i naruszenie kompetencji wierzyciela w zakresie określenia treści tytułu wykonawczego, - poprzez nie podporządkowanie się organów egzekucyjnych prawomocnym postanowieniom co do zakresu umorzenia postępowania egzekucyjnego, - poprzez niedokonania zwrotu nienależnie wyegzekwowanych kwot wraz z kosztami egzekucyjnymi. Podnosząc te zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego postanowienia organu I instancji, oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi jej autor powoływał się na prawomocne postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w [...]umarzające postępowania egzekucyjne w części dotyczącej nienależnie naliczonych odsetek. Podniósł, że Dyrektor IS nietrafnie uznał, że w postępowaniu o zwrot nienależnie wyegzekwowanych kwot, organ egzekucyjny uprawniony jest do określania prawidłowej kwoty egzekwowanego obowiązku. W jego ocenie wyłącznie wierzyciel jest uprawniony do określania ustawowych elementów tytułu wykonawczego. Z mocy art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie jest uprawniony do określania prawidłowej wielkości egzekwowanego zobowiązania pieniężnego. W ocenie autora skargi zgodnie z art. 60 § 1 u.pe.a. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...]zobowiązany był do zwrotu wyegzekwowanych odsetek określonych w polu 38 tytułów egzekucyjnych wraz z kosztami egzekucyjnymi i obowiązku tego nie wykonał. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w [...]wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał dotychczasową argumentację. Zauważył, że wniosek skarżącego z [...]kwietnia 2015 r. dotyczył dwóch kwestii: zwrotu wyegzekwowanych należności wraz z odsetkami oraz zwrotu kosztów egzekucyjnych pobranych za dokonane czynności. Tylko drugie z tych żądań było przedmiotem rozpoznania w sprawie niniejszej. Natomiast sprawa żądania zwrotu odsetek nie była jeszcze rozpoznana, co stało się przedmiotem wniesionego przez skarżącego w trybie art. 37 K.p.a. zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie. Dyrektor IS zauważył, że wobec tego, iż kwota kosztów egzekucyjnych nienależnie pobranych wiązała się z wyliczeniem co do jakiej części wyegzekwowanych kwot egzekucja była kierowana bezpodstawnie (to jest do jakich kwot odsetek bezpodstawnie naliczonych), koniecznym było określenie prawidłowej wysokości należnych odsetek. W tym celu odsetki te wyliczył organ podatkowy na wniosek organu egzekucyjnego, a nie organ egzekucyjny, jak zarzuca skarżący. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Dodać należy, że w świetle art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej: "p.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie należy wskazać, jakie są granice przedmiotowej sprawy. Ze względu na treść postanowień objętych skargą należy zauważyć, że spośród dwóch żądań zgłoszonych przez skarżącego pismem z [...]kwietnia 2015 r., sprawa niniejsza dotyczy tylko żądania zwrotu kosztów egzekucyjnych pobranych za dokonane czynności, to jest kosztów egzekucyjnych pobranych od zawyżonej części egzekwowanych odsetek od zobowiązań podatkowych. Wyliczenie niesłusznie pobranych kosztów egzekucyjnych w przedmiotowej sprawie oparte jest na kwotach nienależnie wyegzekwowanych odsetek za okresy, za które odsetki nie powinny być naliczane. Organ egzekucyjny musi tego wyliczenia dokonać, a więc musi w ramach ustalania okoliczności faktycznych niezbędnych do wydania orzeczenia ustalić wysokość tych nienależnych odsetek w oparciu o odpowiednie dowody. Rację ma skarżący, że to wierzyciel decyduje o treści tytułu wykonawczego, a więc i o wysokości odsetek z uwzględnieniem okresów, za które nie mogą być naliczane. Nie sposób jednak pominąć w realiach tej sprawy, że zarówno wierzycielem, jak i organem egzekucyjnym był Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...]. Jednostka przygotowująca przedmiotowe rozstrzygnięcie Naczelnika US (egzekucja administracyjna) opierała się na dowodach, które na jej wnioski z [...]grudnia 2015 r. i [...]grudnia 2015 r. (k.706- 707 akt administracyjnych) dostarczył Dział rachunkowości podatkowej urzędu skarbowego. W ocenie Sądu były to adekwatne dowody do wyliczenia, jakie były nienależnie pobrane kwoty kosztów egzekucyjnych. Sąd nie dopatrzył się też wadliwości tych wyliczeń uwzględniając treść postanowień Dyrektora Izby Skarbowej orzekających o umorzeniu przedmiotowych postępowań egzekucyjnych w części nienależnie naliczonych odsetek. Nie są zatem trafne zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 6 oraz art. 19 i art. 110 w związku z art. 126 K.p.a. sprowadzające się do zarzutu przekroczenia przez organy egzekucyjne właściwości rzeczowej. Nietrafne są też zarzuty naruszenia art. 60 § 1 i art. 64 c § 3 u.p.e.a. Ponieważ zgodnie ze wspomnianymi postanowieniami Dyrektora Izby Skarbowej w W. orzekających o umorzeniu przedmiotowych postępowań egzekucyjnych, ale tylko w części nienależnie naliczonych odsetek, to co do tej części organy uznały egzekucję za niezgodną z prawem i stosownie do art. 64c § 3 u.p.e.a. orzeczono o zwrocie nienależnie pobranych kosztów egzekucyjnych wraz z odsetkami. Jak wyżej wspomniano, przedmiotem rozpoznania w tej sprawie nie jest kwestia niedokonania skarżącej zwrotu nienależnie wyegzekwowanych odsetek, dlatego też zbędne jest ustosunkowanie się do zarzutów skargi dotyczących tej kwestii. Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się też innych naruszeń prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie stwierdził też naruszeń prawa dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, ani okoliczności powodujących stwierdzenie nieważności objętych kontrola decyzji. Biorąc to wszystko pod uwagę, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r, poz. 270 ze zm.), był zobowiązany orzec jak w sentencji .