VIII SA/Wa 602/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak, Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...]; 2) zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją – nr [...] z dnia [...] maja 2016 roku Główny Inspektor Transportu Drogowego( dalej jako organ odwoławczy) biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U z 2016 roku, poz. 23 dalej jako k.p.a.), art. 4 pkt 22 lit.h) i s), art. 87 ust.1 pkt 1, art. 92a ust.1,2, 6 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym( DZ.U z 2013 roku, poz. 1414 ze zm., dalej jako ustawa o transporcie drogowym), art. 23a ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o systemie tachografów cyfrowych( DZ.U nr 180, poz. 1494 ze zm.), art. 10 ust.5 rozporządzenia(WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 roku w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady(EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady(EWG) nr 3820/85 ( DZ.U.UE.L.2006.102.1 ze zm.), § 3 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 roku w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych( Dz.U z 2007 roku, nr 159, poz. 1128 ze zm. dalej jako rozporządzenie) oraz lp.6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym – po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez stronę od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2016 roku nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzję organ odwoławczy wydał w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i dokonaną ocenę prawną. W dniu [...] lutego 2016 roku w punkcie kontroli na autostradzie A-[...]– PPO T. przeprowadzono kontrolę drogową pojazdu składającego się z ciągnika siodłowego i naczepy, którym kierował R. R.. Kontrolowanym pojazdem wykonywał transport międzynarodowy z Polski do Niemiec([...]) w imieniu przedsiębiorcy [...] sp. z o.o. w W. Podczas kontroli ustalono, że ostatni odczyt danych z tachografu zainstalowanego w pojeździe był dokonany [...] października 2015 roku. Przebieg kontroli został potwierdzony protokołem kontroli z dnia [...] lutego 2016 roku. W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego w piśmie z dnia [...] lutego 2016 roku strona wyjaśniała, że od ostatniego odczytu do dnia odczytu z tachografu upłynęło [...] dni zarejestrowanej działalności kierowcy, a tym samym termin odczytu nie został przekroczony. Postępowanie zakończyło się wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2016 roku nr [...] decyzji nakładającej na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł. W dniu [...] kwietnia 2016 roku strona złożyła odwołanie od decyzji organu I Instancji. Strona podnosiła, że za to samo wykroczenie została dwukrotnie ukarana. Organ odwoławczy powołując się na materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazał, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2016 roku ustalono, że spółka nie dokonuje terminowego wczytywania danych z urządzenia rejestrującego. Analiza danych tachografu zamontowanego w kontrolowanym pojeździe marki [...] o nr rejestracyjnym [...] wykazała, że ostatniego odczytu danych z tachografu S. E., o nr seryjnym [...] dokonano w dniu [...] października 2015 roku, o godz. [...], czyli [...] dni przed przedmiotową kontrolą drogową. Organ odwoławczy podniósł, że przepis § 3 rozporządzenia wyraźnie wskazuje kiedy i w jakich sytuacjach należy pobierać dane z tachografu cyfrowego. Dane według wskazanego przepisu muszą być pobierane co najmniej raz na [...] dni, a więc częściej niż wynikałoby z rozporządzenia nr 581/2010 Komisji(WE). Organ odwoławczy wskazał, że obowiązek ten wynika wprost z obowiązujących przepisów – rozporządzenia wydanego na podstawie art. 23a ustawy o systemie tachografów cyfrowych. Konsekwencją niezastosowania się do tego obowiązku jest nałożona na przedsiębiorcę kara pieniężna w wysokości [...] zł stosownie do treści art. 92a ust.1,2 i 6 ustawy o transporcie drogowym oraz lp.6.3.12 załącznika nr 3 do tej ustawy. Organ nie zgodził się z zarzutem naruszenia art. 92c ust.1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, który wyklucza możliwość nałożenia kary za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy, jeżeli za to naruszenie została już nałożona kara przez inny uprawniony podmiot. Przepis ten nie może mieć zastosowania w tej sprawie ponieważ ukaranie mandatem w wysokości [...] zł dotyczy innej kontroli, która również wykazała przekroczenie terminu szczytywania danych z tachografu. Dane z tachografu cyfrowego przedsiębiorca wykonujący przewozy drogowe jest zobowiązany pobierać co najmniej raz na [...] dni. Wczytania danych dokonuje się za wszystkie dni kalendarzowe, bowiem jest to termin prawa materialnego. Natomiast zgodnie z przyjętymi regułami wykładni, ilekroć przepisy prawa materialnego wskazują termin oznaczony w dniach, przyjmuje się, że ten termin nadejdzie z upływem określonej w tym przepisie liczby dni kalendarzowych. W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie organ I Instancji wypełnił obowiązki wynikające z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz uzasadnił swoje stanowisko w sposób wymagany przez normę prawną zawartą w przepisie art. 107 k.p.a. Również w ocenie organu zgromadzony materiał nie daje podstaw do zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym według którego to przepisu – nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust.1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z przewozem, a postępowanie wszczęte się umarza, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewóz lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. W niniejszej sprawie do naruszenia przepisów doszło na skutek zaniedbań samej strony, gdyż wczytywanie danych należy do obowiązków przedsiębiorcy. Z tego względu brak jest podstaw do zmiany decyzji i umorzenia postępowania. Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła – [...] sp. z o.o. Zaskarżonej decyzji zarzucała naruszenie art. 10 ust.5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 roku; § 3 rozporządzenia oraz art. 80 k.p.a. W ocenie skarżącego z odczytu danych cyfrowego tachografu przeprowadzonego w dniu [...] lutego 2016 roku wynika, że od dnia [...] października 2015 roku do dnia kontroli upłynęło [...] dni zarejestrowanej działalności kierowcy. W tym zakresie skarżący powołał się na stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2015 roku, syg. akt I GSK 2396/14. Według skarżącego organ nie odniósł się do złożonego materiału dowodowego, a poprzestał jedynie na prostym wyliczeniu dni kalendarzowych od daty poprzedniego odczytu do dnia kontroli. Jest oczywistym, że kierowca nie prowadzi pojazdu każdego dnia kalendarzowego, a według harmonogramu uwzględniającego normy czasu pracy kierowców w dni robocze oraz dni świąteczne i wolne soboty. Kierowca w badanym okresie miał [...] dni robocze. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 dalej jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji przeprowadza ocenę zgodności decyzji z prawem. W szczególności istotne jest ustalenie, czy w postępowaniu przed organami administracyjnymi zostały dostatecznie i w sposób prawidłowy wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenie, iż okoliczności te nie zostały w sposób prawidłowy wyjaśnione uniemożliwia dokonanie oceny, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, w szczególności, czy nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy( por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1981 roku, syg. akt S.A. 910/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 7). Istotą problemu w niniejszej sprawie jest kwestia czy organy powołując się na § 3 ust.1 pkt 1 rozporządzenia według którego dane z tachografu pobiera się ,, co najmniej raz na 90 dni ‘’ prawidłowo uznały, iż liczą się dni kalendarzowe. W ocenie organów w tym przypadku chodzi o upływ [...] dni ,, kalendarzowych’’. Skarżąca zaś wskazuje, iż winny być liczone tylko dni ,, zarejestrowanej ‘’ działalności kierowcy, a liczba tych dni w tym przypadku nie przekroczyła [...] dni. W ocenie Sądu należy zauważyć, iż zgodnie z rozporządzeniem Komisji(WE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 roku w sprawie maksymalnych okresów na wczytywanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców ( Dz.Urz. UE.L 168/16 z dnia 2 lipca 2010 roku) okresy wczytywania danych z karty kierowcy, jak i z urządzenia rejestrującego należy liczyć w ten sposób, iż uwzględnia się tylko dni faktycznej działalności( dokonywania przewozów). Zdaniem Sądu organ stosując art. 92a ust.1 ustawy o transporcie drogowym pominął przepis pkt 3 preambuły do rozporządzenia nr 581/2010, który stanowi, że ,, Określając maksymalne okresy na wczytywanie danych, należy uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności’’. Rozporządzenie i jego zapis z pkt 3 nie mogło zostać pominięte przez organy administracji publicznej przy ustalaniu okresu, w jakim skarżąca miała obowiązek dokonywania odczytu danych z kart tachografu. O obowiązku stosowania się organu do przepisów rozporządzenia decydowała treść art. 91 ust.3 Konstytucji RP oraz związana z nim zasada zobowiązująca organy administracji publicznej do przestrzegania zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego wobec prawa krajowego i odmowy stosowania prawa krajowego niezgodnego z prawem wspólnotowym. Należy zauważyć, iż zgodnie z art. 2 wyżej powołanego rozporządzenia w myśl którego rozporządzenie to wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane w państwach członkowskich zgodnie z podpisanymi traktatami( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2015 roku, syg. akt II GSK 2396/14). Naruszając zasadę prymatu prawa unijnego nad prawem krajowym organy pominęły to, że dniami zarejestrowanej działalności, których mowa w pkt 3 preambuły rozporządzenia nr 581/2006 są dni, w których działalność kierowcy powinna być rejestrowana dla potrzeb skutecznej kontroli przez kierowcę i przedsiębiorstwo przepisów dotyczących czasu pracy kierowcy i okresów odpoczynku ustanowionych tym rozporządzeniem. Okresami składającymi się z dni niezarejestrowanej działalności są z kolei te okresy, gdzie nie można przedsiębiorstwu przypisać ustawowego obowiązku rejestrowania działalności kierowcy, czyli dni w których kierowca nie prowadzi pojazdu i jednocześnie nie podlega obowiązkowi odpoczynku. Nie są to więc wszystkie dni kalendarzowe jak przyjęły organy kierując się wyłącznie przepisami rozporządzenia. Skoro nie można powiązać wymogu rejestracji czasu pracy kierowcy z okresem jego zatrudnienia u przedsiębiorcy, nie można karać za brak rejestracji danych, gdy kierowca nie wykonuje przewozu lub nie jest obowiązany odpocząć od wykonywania przewozu ( por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 stycznia 2016 roku, syg. akt III SA/Po 653/15, wyrok WSA w Gliwicach z 22 stycznia 2016 roku, syg.akt II SA/Gl 1028/15). Organy ponownie rozpoznając sprawę winny uwzględnić jedynie dni rejestrowanej działalności w zakresie obowiązku dokonywania odczytu danych rejestrowych z tachografu zamontowanego w danym pojeździe. Uwzględniając tylko dni kalendarzowe organy naruszyły art. 1 ust.3 lit.a) rozporządzenia Komisji(UE) nr 581/2010 i art. 10 ust. 5 lit.a) rozporządzenia (WE) 561/2006 w związku z § 3 ust.1 pkt 1 rozporządzenia poprzez błędne ich zastosowanie spowodowane pominięciem treści pkt 3 preambuły rozporządzenia(UE) nr 581/2010. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.