VIII SA/Wa 605/08

PostanowienieWSA w Warszawie2009-03-16

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie, którego członkowie są w trudnej sytuacji materialnej, może zostać częściowo zwolnione z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Stowarzyszenie, jako jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, może uzyskać częściowe zwolnienie z kosztów sądowych, jeśli wykaże brak dostatecznych środków na ich pokrycie. Samo stwierdzenie, że członkowie stowarzyszenia są w trudnej sytuacji materialnej, nie jest wystarczające do uwzględnienia wniosku, zwłaszcza gdy statut przewiduje regularne opłacanie składek członkowskich, a sąd nie ma możliwości badania indywidualnej sytuacji każdego członka.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Geodety Kraju dotyczącą odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania w przedmiocie wpisu do ewidencji gruntów i budynków. Stowarzyszenie argumentowało, że nie prowadzi działalności gospodarczej, nie ma charakteru zarobkowego, a jego członkowie są często bezrobotni i wielodzietni. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku o statut, informacje o źródłach finansowania, majątku, liczbie członków i wysokości składek. Stowarzyszenie przedstawiło statut, postanowienie o zwolnieniu od opłaty sądowej w innej sprawie oraz postanowienie o zwolnieniu prezesa od wpisu od skargi w innej sprawie.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić Stowarzyszeniu przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia "[...]" o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" i Spółki [...] w O. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania w przedmiocie wpisu do ewidencji gruntów i budynków postanawia odmówić Stowarzyszeniu "[...]" przyznania prawa pomocy Stowarzyszenie "[...]" wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Geodety Kraju w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania w przedmiocie wpisu do ewidencji gruntów i budynków W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w wysokości [...] zł, skarżące Stowarzyszenie złożyło na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku oraz pismach z dnia [...] lutego i [...] marca 2009 r. podniesiono, że Stowarzyszenie "[...]" powstało w wyniku zapotrzebowania mieszkańców, celem ochrony ich praw przed nadużyciami i despotyzmem miejscowych władz. W związku z tym nie prowadzi ono żadnej działalności gospodarczej i nie posiada charakteru zarobkowego. W skład Stowarzyszenia wchodzą osoby często bezrobotne i wielodzietne. Pismem z dnia [...] marca 2009 r. zobowiązano skarżące Stowarzyszenie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie statutu, udzielenie informacji w jaki sposób uzyskuje ono środki finansowe na realizację działalności, czy posiada majątek oraz ilu liczy członków i w jakiej wysokości ustanowione są składki członkowskie. W odpowiedzi działający w imieniu Stowarzyszenia Prezes S.G. oświadczył, że aktualnie Stowarzyszenie liczy 19 członków, do pisma załączono statut Stowarzyszenia, kserokopię postanowienia sądu powszechnego z dnia [...] maja 2006 r. o zwolnieniu Stowarzyszenia od opłaty sądowej od pozwu, oraz kserokopię postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] lipca 2006 r. o zwolnieniu S.G. od wpisu od skargi. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej ppsa, przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej może nastąpić w zakresie całkowitym, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Regulacja ta stanowi odstępstwo od generalnej zasady zawartej w art. 199 ppsa, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym strony same ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Rzeczą zatem strony wnioskującej o przyznanie prawa pomocy jest wykazanie, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe potraktowanie. Ze statutu Stowarzyszenia wynika, że jednym ze środków realizacji jego celów jest uczestniczenie jako strona w rozumieniu przepisów Kpa w postępowaniach administracyjnych, karnych, cywilnych oraz występowanie z wnioskami i postulatami pod adresem organów państwowych, samorządowych (...) wymiaru sprawiedliwości oraz innych instytucji w imieniu swoich członków (§ 9 pkt 1 a) Statutu). Chcąc zatem realizować swą regulaminową działalność na drodze postępowania sądowoadministracyjnego Stowarzyszenie powinno liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów tego postępowania. Innymi słowy oznacza to, że w procedurze planowania wydatków związanych z prowadzoną działalnością, podmioty prowadzące tę działalność, przewidując realizację swych praw przed sądem, powinny uwzględniać także konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego. W przypadku stowarzyszenia, którego członkowie mają wynikający ze statutu (§ 13 pkt 2 c) obowiązek regularnego opłacania składek, konieczność ponoszenia kosztów sądowych powinna również być brana pod uwagę przy ustalaniu wysokości tychże składek. Samo stwierdzenie, że członkowie Stowarzyszenia – 19 osób, to ludzie wielodzietni i często bezrobotni, w sytuacji gdy Sąd nie ma możliwości badania w niniejszym postępowaniu, indywidualnej sytuacji finansowej i rodzinnej członków, jest niewystarczające dla wykazania, że wnioskodawca istotnie nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania nawet w zakresie częściowym. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 254 §1 i art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło