VIII SA/Wa 608/14

WyrokWSA w Warszawie2014-12-08

Skład orzekający: Justyna Mazur, Leszek Kobylski, Renata Nawrot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, który częściowo przekracza granice działki, jest zgodna z prawem, gdy inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla działek sąsiednich i nie przedstawił decyzji o warunkach zabudowy?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały art. 48 Prawa budowlanego, nakazując rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Budynek ten został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, częściowo przekracza granice działki inwestora, a inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomościami sąsiednimi na cele budowlane ani nie przedstawił decyzji o warunkach zabudowy. W tych okolicznościach legalizacja obiektu była niemożliwa, a nakaz rozbiórki uzasadniony.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Organ I instancji odmówił zatwierdzenia inwentaryzacji i zalegalizowania budynku, nakazując rozbiórkę. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i nakazał rozbiórkę, uznając budynek za samowolnie wybudowany i naruszający przepisy techniczno-budowlane, w tym przekraczający granice działki. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym niewykonanie wskazań sądu z poprzedniego wyroku oraz brak przeprowadzenia dowodów z opinii biegłych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2014 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej także: "MWINB", "organ odwoławczy") decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013r., poz. 1409; dalej: "Prawo budowlane") po rozpatrzeniu odwołania M. L. (dalej także: "skarżąca") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. (dalej także: "PINB", "organ I instancji") Nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. znak: [...], odmawiającej zatwierdzenia inwentaryzacji powykonawczej budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości M. [...] g. P. oraz zalegalizowania budynku i dopuszczenia go do użytkowania oraz nakazującej M. L. dokonanie rozbiórki ww. obiektu budowlanego - uchylił w całości zaskarżone rozstrzygnięcie i na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nakazał M. L. rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach 4,87 m x 12,16 m i wysokości 3,50 m - 4,51 m usytuowanego na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości M. [...] g. P. Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Organ I instancji decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. odmówił zatwierdzenia inwentaryzacji powykonawczej budynku gospodarczego wybudowanego samowolnie przez M. L. na dz. nr ew. ([...]) w miejscowości M. gm. P. oraz zalegalizowania budynku i dopuszczenia go do użytkowania. Jednocześnie nakazał M. L. dokonanie rozbiórki budynku gospodarczego zlokalizowanego na powyższej działce. W uzasadnieniu tej decyzji PINB wskazał, iż M. L. wskazany w decyzji budynek gospodarczy wybudowała z naruszeniem § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r., Nr.75, poz. 690 ze zm.; dalej: "Rozporządzenie z dnia 12 kwietnia 2002 r.") Wskazano, iż budynek gospodarczy został wybudowany bez pozwolenia po dacie [...] lutego 2010 r., z naruszeniem własności działek T. W. (dz. nr ew. [...]) oraz E. i M. małżonków T. (dz. nr ew. [...]), które to działki bezpośrednio sąsiadują z działką M. L. (dz. nr ew. [...]). Organ I instancji wskazał, iż do [...] lutego 2010 r. zinwentaryzowany geodezyjnie budynek gospodarczy usytuowany w miejscu wzniesionego w 2010 r. posiada inne wymiary i usytuowanie. Powołując się na mapę inwentaryzacyjną z dnia [...] grudnia 2009 r. PINB wskazał, iż zgodnie z tą mapą budynek gospodarczy usytuowany jest tuż przy granicy z działką nr ew. [...] będącą własnością pani T. W. i w oddaleniu ok. 3,5 m – 4,5m od dz. nr [...] będącej własnością E. i M. małżonków T. Według załącznika graficznego do decyzji nr [...] Wójta Gminy P. o ustaleniu warunków zabudowy z dnia [...] lutego 2010 r., budynek gospodarczy usytuowany na dz. nr ew. [...] w 1992 r. posiadał wymiary ok.3,80 m x 7,80 m. Budynek wzniesiony po [...] lutego 2010 r. posiada wymiary 4,90 m x 12,24 m, wchodząc na działkę, nr ew. [...] ścianą południową i zachodnią 77 cm od granicy działki [...] oraz 16 cm ścianą północną i zachodnią na całej długości tj. 12,47 m ściany zachodniej budynku. Budynek M. L. ścianą północną budynku gospodarczego wzniesionego w 2010 r. na działkę [...] E. i M. T. wchodzi na odległość 146,5 cm od granicy działek [...] i [...]. Organ I instancji wskazał, iż budynek gospodarczy wybudowany przez M. L. w 2010 r. jest usytuowany na trzech działkach i posiada wymiary 4,99 m x 12,24 m. Odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. Nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. złożyła M. L. M. L. wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu odwołania skarżąca podniosła, iż organ I instancji nie przeprowadził rzetelnej oceny materiału dowodowego w odniesieniu do daty wybudowania budynku gospodarczego i nie zastosował się do wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 stycznia 2012 r. w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 804/11. Podniosła, że szkic sytuacyjny do inwentaryzacji powykonawczej nie może być podstawą do ustalania, że budynek przekracza granice. Dodała, iż nawet gdyby uznać, że budynek faktycznie przekracza granice, to jedynie nieznaczne jego części są położone poza granicami działki i nie wiadomo czy rozbiórka tych części byłaby wystarczająca. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., wskazaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie uchylił w całości decyzję organu I instancji i na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nakazał M. L. rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach 4,87 m x 12,16 m i wysokości 3,50 m - 4,51 m usytuowanego na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości M. [...] g. P. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podniósł między innymi, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. wszczął w dniu [...] stycznia 2010 r. postępowanie administracyjne w sprawie budynku gospodarczego na działce nr ew. [...] w M. [...] gm. P. Podczas przeprowadzonych w dniu [...] grudnia 2009 r. oględzin nieruchomości stwierdzono, iż znajduje się na niej budynek murowany, parterowy z dachem jednospadowym o wymiarach 4,90 m x 12,20 m. Jak oświadczył inwestor, obiekt został wybudowany w 1992 roku bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Na podstawie oświadczeń świadków T. W., M. B., J. B. i R. D. oraz analizy wyrysów z map ewidencyjnych organ I instancji ustalił, iż budynek powstał w 2008 roku, zaś w oparciu o inwentaryzację powykonawczą budynku ustalono, że nie zagraża on bezpieczeństwu przebywających w nim ludzi oraz jest przygotowany do dokonania odbioru technicznego i jego użytkowania. Wskazano jednocześnie, iż z załączonego planu sytuacyjnego inwentaryzacji wynika, że budynek wychodzi poza granice działki nr ew. [...]. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. PINB nakazał M. L. wniesienie opłaty legalizacyjnej w wysokości [...] zł za samowolną rozbudowę budynku. Postanowienie to zostało przez MWINB uchylone i sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Po powtórnym rozpoznaniu sprawy organ I instancji, w dniu [...] kwietnia 2011 r. wydał decyzję Nr [...], którą nakazał M. L. rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach 4,87 m x 12,16 m i wysokości 3,50 m - 4,51 m usytuowanego na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości M. [...] gm. P. Po rozpatrzeniu odwołania M. L. MWINB decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Wydział VIII Zamiejscowy w Radomiu wyrokiem z dnia 26 stycznia 2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 804/11, uchylił decyzję organu wojewódzkiego Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu powiatowego Nr [...]. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. organ powiatowy ustalił dla M. L. opłatę legalizacyjną w wysokości [...] tys. zł za samowolne wybudowanie budynku gospodarczego o wymiarach 4,87 mx 12,16 m i wysokości 3,50 m - 4,51 m usytuowanego na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości M. [...] g. P., które w postępowaniu zażaleniowym zostało uchylone i sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] września 2013 r. organ I instancji nakazał M. L. przedstawienie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej nieruchomości oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wskazano, iż z zaświadczenia Wójta Gminy P. z dnia [...] listopada 2013 r. wynika, iż dla przedmiotowej nieruchomości brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego działka ta widnieje jako tereny mieszkaniowe, zaś w nieaktualnym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy P. zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Narodowej Miasta i Gminy w P. z dnia [...] sierpnia 1981 r. oraz uchwałą Nr [...] Rady Gminy P. z dnia [...] maja 1994 r. przeznaczenie działki położonej w miejscowości M. [...] gm. P., to istniejąca zabudowa zagrodowa do adaptacji i uzupełnienia w enklawach. Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy przywołał art. 28 Prawa budowlanego i podniósł, iż zdaniem organów przedmiotowy budynek został wybudowany po 1995 r. Na potwierdzenie tego wniosku organ odwoławczy przywołał oświadczenia: T. W. z dnia [...] lipca 2010 r., M. B. z dnia [...] lipca 2010 r., J. B. z dnia [...] lipca 2010r., R. D. z dnia [...] lipca 2010r. oraz P. W. z dnia [...] lipca 2010 r., złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z tymi oświadczeniami budowa przedmiotowego budynku gospodarczego miała miejsce w 2008 r., na skutek wykonanych prac powstał nowy obiekt - budynek murowany o większych rozmiarach - w miejsce poprzednio istniejącego budynku drewnianego. Wskazano także, iż analiza wyrysów z map ewidencyjnych sporządzonych na rok 1992 oraz na rok 2009 wskazuje, iż budynek gospodarczy w aktualnym kształcie nie odpowiada obiektowi istniejącemu na danej nieruchomości w 1992r. Sporny budynek gospodarczy o wymiarach 4,87 m x 12,16 m i wysokości 3,50 m - 4,51 m usytuowany na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości M. [...] g. P. nie znajduje się w katalogu robót budowlanych, czy obiektów, na których realizację wystarczające jest dokonanie zgłoszenia, co sprawia, że zamierzenie inwestycyjne, o którym mowa powinno być realizowane dopiero po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Wobec tego, iż obowiązek ten nie został przez inwestora spełniony organ I instancji prawidłowo stwierdził, iż budynek gospodarczy został wykonany w warunkach samowoli budowlanej. Powyższe wypełnia przesłankę zastosowania art. 48 Prawa budowlanego z 1994r., którego dyspozycja odnosi się do samowolnej budowy (tj. bez pozwolenia na budowę) obiektu budowlanego lub jego części. Wskazano, iż przepisy Prawa budowlanego zgodnie z dyspozycją art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego pozwalają na legalizację samowoli budowalnej w sytuacji, gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Organ I instancji skorzystał z tej możliwości, jednak z protokołu wyznaczenia punktów granicznych ujawnionych poprzednio w ewidencji gruntów i budynków, sporządzonego przez geodetę uprawnionego, który został przyjęty do ewidencji zasobu powiatowego Starostwa Powiatowego w R. w dniu [...] lipca 2012 r. wynika, iż obiekt nie tylko usytuowany jest na działce T. W., ale również częściowo na działce E. i M. T. W tych okolicznościach organ odwoławczy podniósł, iż sporny obiekt budowlany nie spełnia warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Odnosząc się do wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartych w wyroku z dnia 26 stycznia 2012r. sygn. akt VIII SA/Wa 804/11, z których wynika, iż: "Organy nie rozważyły, czy rozbiórka części budynku mogłaby doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Nie rozważyły również, czy przekroczenie granicy rzeczywiście musi skutkować nakazem rozbiórki, zwłaszcza gdy skarżącej przysługiwałoby roszczenie o wykupienie ziemi zajętej pod budowę przy nieumyślnym przekroczeniu granicy (art. 231 kodeksu cywilnego)", MWINB podniósł, że T. W. w toku całego postępowania wskazywała, że nie wyraża zgody na pobudowanie budynku w granicy swojej nieruchomości, nie wspominając o fakcie przekroczenia granicy. Tym samym organ odwoławczy wskazał, iż nie można zalegalizować obiektu w takim stanie, jaki jest obecnie. Wskazuje na to treść art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, określającego dokumenty, których organ nadzoru budowlanego powinien żądać w celu zalegalizowania samowolnej budowy. Przepis ten jasno precyzuje, w oparciu o jakie przesłanki możliwe jest przeprowadzenie procedury legalizacyjnej samowolnie wybudowanego obiektu, jedną z nich jest obowiązek dostarczenia przez inwestora, w określonym przez organ terminie, odpowiednich dokumentów, w tym oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z akt sprawy zaś nie wynika, aby M. L. przedstawiła oświadczenie, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zarówno dla działki o nr ew. [...], ani działek o nr ew. [...] oraz [...] położonych w miejscowości P., nie wskazała również, aby było prowadzone postępowanie sądowe w sprawie roszczenia o wykupienie ziemi zajętej pod budowę przy nieumyślnym przekroczeniu granicy, na podstawie art. 231 kodeksu cywilnego. Wskazano także, iż nie jest możliwa analiza sprawy w świetle § 12 ust. 2 Rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., ponieważ w miejscowości M. nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W konkluzji organ odwoławczy wskazał, iż powyższe uzasadniało orzeczenie nakazu rozbiórki w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego w związku z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego. Dodał także, iż z uwagi na wadliwe sformułowanie sentencji decyzji organu I instancji, organ odwoławczy podniósł, iż usunął powyższe naruszenie prawa uchylając tą decyzję i orzekając co do istoty sprawy. Pismem z dnia [...] maja 2014 r. M. L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. Nr [...]. M. L. zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: - art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 9 ustawy Prawo budowlane poprzez nie wykonanie przez organ nadzoru budowlanego w toku ponownego postępowania administracyjnego wskazań sądu administracyjnego zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 styczna 2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 804/11 co do możliwości zastosowania w sprawie niniejszej odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych, - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez nie dopuszczenie w toku postępowania administracyjnego dowodu w postaci opinii biegłego geodety, w sytuacji gdy istniejące w sprawie rozbieżności w zakresie lokalizacji przedmiotowego budynku, wynikające z różnych map sporządzonych w różnych datach, nie pozwalają na jednoznaczne ustalenie na jakiej długości i jak szeroko skarżąca przekroczyła granice sąsiadujących działek, - art. 84 § 1 k.p.a. poprzez niedopuszczenie w toku postępowania administracyjnego dowodu w postaci opinii z zakresu budownictwa, celem ustalenia czy częściowa rozbiórka budynku spowodowałaby jego zniszczenie, - art. 80 k.p.a. poprzez swobodną i wybiórczą ocenę materiału dowodowego poprzez nie ustosunkowanie się do treści oświadczeń świadków E. T., D. S. i M. S. i nie przesłuchanie ich w charakterze świadków, pomimo wniosku skarżącej i nie przedstawienie w uzasadnieniu skarżonej decyzji stanowiska w zakresie ich wiarygodności, co skutkowało dowolnym i niekonsekwentnym ustaleniem, że budowa budynku gospodarczego na działce skarżącej miała miejsce w 2008 r., - art. 80 k.p.a. poprzez dowolne, niejednoznaczne i niekategoryczne ustalenie daty wybudowania budynku gospodarczego na działce skarżącej, - art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie wskazanie w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji dowodów, na których oparł się organ oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowe. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 p.p.s.a. Dodać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wobec uprzedniego rozpoznawania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie VIII SA/Wa 804/11 zarówno organ, jaki Sąd zgodnie z art. 153 p.p.s.a. są związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w tym orzeczeniu. Dokonywana w tak określonych ramach kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia prawa w sposób uzasadniający uchylenie decyzji. Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest nakazanie rozbiórki budynku gospodarczego o wymiarach 4,87 m x 12,16 m i wysokości 3,5 m – 4,51 m usytuowanego na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości M. [...], przy przyjęciu za podstawę rozstrzygnięcia art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Z niekwestionowanych ustaleń organów w niniejszej sprawie wynika, iż ww. budynek gospodarczy został wybudowany bez pozwolenia na budowę. Do obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę zastosowanie ma art. 48 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 103 ust. 1 ustawy Prawo budowlane do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2, zgodnie z którym przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane). Ustawa Prawo budowlane weszła w życie z dniem 1 stycznia 1995 r. Tym samym kluczowe dla oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia jest ustalenie daty zakończenia budowy spornego obiektu, która wyznacza prawidłowość zastosowanego przepisu prawa. Data zakończenia budowy wskazanego w zaskarżonej decyzji budynku gospodarczego w prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego postępowaniu była sporna. Z twierdzeń skarżącej, wynika bowiem, iż sporny budynek gospodarczy został wybudowany przed 1995 rokiem, przy czym w twierdzeniach tych zachodzą rozbieżności, albowiem skarżąca w piśmie z dnia [...] lipca 2012 r. (karta [...] akt administracyjnych) wskazuje, iż budynek został postawiony na działce przed 1992 rokiem, a w 1993 r. został rozbudowany, zaś w protokole z rozprawy administracyjnej z dnia [...] stycznia 2013 r. skarżąca oświadczyła, że budynek ten został zrealizowany w 1992 r., a rozbudowany w roku 1993 (karta [...] akt administracyjnych). Ze wskazywanych przez organ odwoławczy zeznań świadków T. W., M. B., J. B., R. D. i P. W. wynika, iż budynek, o którym mowa w decyzji został wybudowany w 2008 r., przy czym P. W., R. D. i T. W. wskazali, iż miało to miejsce latem 2008 r. Z zeznań T. W., M. W., M. B. i J. B. złożonych podczas rozprawy administracyjnej w dniu [...] stycznia 2013 r. wynika także, iż sporny budynek powstał w 2008 r., przy czym M. B. i J. B. podali, iż wcześniej w miejscu, w którym znajduje się będący przedmiotem niniejszego postępowania budynek, istniał na działce skarżącej mniejszy budynek drewniany. Analiza treści powyższych zeznań i oświadczeń w kontekście wyrysów map ewidencyjnych doprowadziła organ odwoławczy do trafnych wniosków, iż budynek w aktualnym kształcie nie odpowiada budynkowi przedstawianemu na mapach z 1992 r. Porównanie kopii map zgodnych z oryginałem przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w 1992 r. i zaewidencjonowanych pod numerem [...] oraz mapy, na której przedstawione obiekty budowlane zostały zinwentaryzowane, a dokumenty powstałe w wyniku inwentaryzacji przyjęto do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] marca 2010 r. i zaewidencjonowano pod nr [...], jak również kopii mapy dołączonej do protokołu wyznaczenia punktów granicznych wpisanego do ewidencji zasobu powiatowego w dniu [...] lipca 2012 r. nr ewidencyjny [...] wynika, iż budynek przedstawiany na mapach przyjętych do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w 1992 r. jest innym budynkiem niż przedstawiony na kopii mapy przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] marca 2010 r., a który jest przedmiotem zaskarżonej decyzji. Wprawdzie przedstawienie budynku, na który organ wskazuje jako na wcześniejszy budynek drewniany na mapach przyjętych do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w 1992 r., których kopie znajdują się w aktach administracyjnych nie jest jednakowe, to wszystkie one przedstawiają ten budynek jako mniejszy niż istniejący obecnie i w całości położony w granicach działki skarżącej, to jest nr ew. [...]. Wskazywana przez organ dokumentacja geodezyjno - kartograficzna i ocena w jej świetle zeznań wymienionych w zaskarżonej decyzji świadków stanowi o dokonaniu oceny zgodnej z treścią art. 80 k.p.a. i oceny tej nie można uznać dowolną i pozbawioną logiki. Doprowadziła ona do ustalenia daty powstania spornego budynku w sposób pozwalający na ustalenie przepisów prawa mających zastosowanie w niniejszej sprawie i prawidłowe jej rozstrzygnięcie. Trafność ustaleń organu odwoławczego, iż istniejący obecnie budynek powstał w 2008 r., w miejsce wcześniej istniejącego mniejszego budynku drewnianego potwierdza także treść aktu notarialnego z dnia [...] maja 1995 r. Rep. A Nr [...] (karta [...] i nast. akt administracyjnych), z którego wynika, iż w dacie sporządzenia aktu na działce istniał jedynie budynek mieszkalny. Brak jest tam bowiem informacji o jakimkolwiek budynku gospodarczym. Według oświadczenia skarżącej złożonego podczas rozprawy administracyjnej z dnia [...] stycznia 2013 r., sporny budynek gospodarczy został zrealizowany w 1992 r., rozbudowany w 1993 r. Z uwagi na to, iż z map przyjętych do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w 1992 r. wynika, iż budynek na działce nr [...] został naniesiony, aczkolwiek innej wielkości i inaczej usytuowany niż na późniejszych ww. mapach wiarygodne są twierdzenia wskazywanych przez organ odwoławczy świadków, co do istnienia przed obecnie istniejącym budynkiem mniejszego budynku drewnianego, który nie stanowił wartości istotnej do rozliczenia wartości nieruchomości między stronami ww. aktu notarialnego, tak jak to miało miejsce w odniesieniu do budynku mieszkalnego. Z opisu technicznego inwentaryzacji powykonawczej budynku gospodarczego oraz opinii technicznej z dnia [...] maja 2010 r. mgr inż. K. K. także nie wynika, aby budynek nosił cechy rozbudowy. Zaskarżona decyzja istotnie nie zawiera odniesienia się do oświadczeń świadków E. T., D. S. i M. S., osoby te nie brały udziału w rozprawie administracyjnej w dniu [...] stycznia 2013 r. Złożone pisemne oświadczenia tych osób zostały dołączone do akt administracyjnych i wobec tego nie ulega wątpliwości, iż są znane organom obu instancji. Potwierdzają one twierdzenia skarżącej co do daty powstania budynku składane w niniejszej sprawie. Tym samym mimo, iż organ odwoławczy nie odniósł się wyraźnie do tych twierdzeń, a zakwestionował stanowisko skarżącej jest to równoznaczne z tym, że odmówił wiarygodności ich treści, tak jak nie podzielił stanowiska skarżącej. Wobec tego, iż wskazał na podstawie jakich dowodów ustalił stan faktyczny, a ustalenia te nie budzą wątpliwości i stanowią wynik swobodnej (nie dowolnej) i logicznej oceny dowodów, brak wyraźnego odniesienia się do oświadczeń powyższych osób stanowiący naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, a tym samym nie stanowi podstawy do uchylenia kontrolowanej decyzji. Odnosząc się do nie przesłuchania powyższych osób na rozprawie wskazać należy, iż w zawiadomieniu o rozprawie wskazano, iż strony mogą przybyć na rozprawę ze świadkami. Jak wynika z protokołu rozprawy skarżąca z tej możliwości nie skorzystała. W tych okolicznościach wobec braku podstaw do zakwestionowania ustaleń organu odwoławczego co do daty realizacji wskazanego w zaskarżonej decyzji budynku podnieść należy, iż organy prawidłowo zastosowały w sprawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, po uprzednim ustaleniu, iż zgodnie z art. 28 tej ustawy na realizację spornego budynku inwestor powinien uzyskać pozwolenie na budowę. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowalne roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Z powyższych przepisów wynika, iż realizacja budynku o wymiarach, jakie ustalono w decyzji i jakie nie są kwestionowane wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Tym samym w przypadku braku pozwolenia na budowę budynku gospodarczego zastosowanie w niniejszej sprawie znajduje art. 48 Prawa budowalnego. Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W myśl ustępu 2 tego art., jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Spełnienie powyższych przesłanek warunkuje podjęcie przez organ nadzoru budowlanego czynności zmierzających do legalizacji obiektu. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, iż dla działki nr [...] brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Mimo wezwania organu I instancji skarżąca nie przestawiła też decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki inwestycyjnej (działek inwestycyjnych). Trafne są bowiem także ustalenia organu co do naruszenia przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W ustaleniach tych organy oparły się na wynikach pomiarów przedstawionych w protokole wyznaczenia punktów granicznych wpisanego do ewidencji zasobu Starostwa Powiatowego w R. w dniu [...] lipca 2012 r. Z wchodzącego w skład tego protokołu szkicu wznowienia punktów granicznych wynika, iż sporny budynek został usytuowany oprócz działki nr ew. [...] także na działkach nr ew. [...] – należącej do T. W. i nr ew. [...] należącej do E. i M. małżonków T. Przy czym budynek na działce nr [...] został usytuowany ścianą zachodnią na całej długości oraz ścianą południową na długości 0,77 m i ścianą północną na długości 0,16 m. Ściana północna weszła w działkę nr ew. [...] na odległość 146,5 cm. Wartości te zostały w sposób precyzyjny przywołane w decyzji organu I instancji. W tych okolicznościach wobec przekroczenia przez budynek granic działki nr ew. [...], należącej do skarżącej trafne są twierdzenia organów co do naruszenia warunków technicznych dotyczących sytuowania budynku w odniesieniu do granic działki sąsiedniej określonych w § 12 Rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. W tych okolicznościach organy trafnie oceniły, iż wybudowanie budynku w sposób ustalony w postępowaniu, częściowo na działkach sąsiednich, także wobec nie wykazania przez skarżącą prawa do dysponowania wszystkimi trzema nieruchomościami na cele budowalne czyni zasadnym orzeczenie nakazu rozbiórki. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazujących na naruszenie przepisów postępowania poprzez nie przeprowadzenie w toku postępowania dowodów z opinii biegłego geodety i opinii z zakresu budownictwa wskazać należy, iż z art. 84 § 1 k.p.a. wynika, iż organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. Brzmienie tego przepisu wskazuje na możliwość, a nie na obowiązek organu korzystania z opinii biegłych. Przepisy k.p.a. nie wyłączają inicjatywy dowodowej strony, a przeciwnie w art. 78 § 1 k.p.a. wskazano, iż żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Tym samym o ile w ocenie skarżącej dowody, na które skarżąca wskazuje w skardze były potrzebne dla prawidłowego rozstrzygnięcia i powinny zostać przeprowadzone, nie było przeszkód aby zostały przez skarżącą, jako stronę postępowania przedstawione. Z przywoływanego wyżej protokołu wyznaczenia punktów granicznych wynika, iż skarżąca w czynnościach wyznaczania punktów granicznych brała udział, miała zatem możliwość zapoznania się z treścią protokołu, w tym szkicem z wznowienia punktów granicznych, który w sposób nie budzący wątpliwości wskazuje usytuowanie spornego budynku. Czynności te miały miejsce w dniu [...] maja 2012 r., to jest ponad osiem miesięcy przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Z adnotacji w miejscu na podpisy stron, o odmowie podpisania protokołu przez skarżącą można wnioskować, iż M. L. nie zgadzała się z jego ustaleniami. Mimo takiego stanowiska żadnych czynności w tej mierze skarżąca nie podjęła. Stanowisko takie może oznaczać także istnienie u skarżącej przekonania o braku potrzeby przeprowadzenia tego rodzaju dowodów wobec dokonanych przez organ ustaleń. Zarzuty skargi stanowią zaś polemikę z prawidłowymi ustaleniami organu i oceną zgromadzonych w sprawie dowodów. Organy bowiem oparły się przy ustalaniu położenia budynku względem działek sąsiednich na obiektywnym dowodzie z dokumentu, który innym dowodem nie zastał podważony. Dowód ten pozwolił także na dokonanie oceny dopuszczalności orzekania o częściowej rozbiórce, dał bowiem wiedzę co do wielkości przekroczeń granic działki i wpływu rozebrania części znajdujących się poza działką nr ew. [...] na całość budynku. Wskazując, iż częściowe rozebranie budynku w okolicznościach niniejszej sprawy wiązałoby się z całkowitym wyburzeniem budynku, organ nie naruszył zasad logicznego rozumowania. Na marginesie wskazać należy, iż w ustalonym stanie faktycznym, w przypadku braku decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania nieruchomości zajętych pod budowę spornego budynku i wybudowania budynku częściowo na działkach sąsiednich, należących do innych osób, co do których to działek skarżąca nie wykazała posiadania uprawnienia do ich zabudowy, to jest z naruszeniem § 12 Rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sposób uniemożliwiający doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, rozważania te pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie. Wbrew zarzutom skargi organy nie naruszyły postanowień art. 153 p.p.s.a. i wytyczne Sądu zawarte w wyroku z dnia 26 stycznia 2012 r. w sprawie VIII SA/Wa 804/11 wykonały. Z uzasadnienia Sądu wynika bowiem, iż organy zostały zobligowane do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, w szczególności co do daty budowy i wielkości przekroczenia granicy działki. Sąd dostrzegł też potrzebę rozważenia zasadności orzekania rozbiórki w przypadku, gdyby skarżącej przysługiwało roszczenie o wykupienie ziemi przewidziane w art. 231 k.c. oraz dopuszczalność orzekania częściowej rozbiórki i legalizację części budynku. Sąd wskazał również na brak stosownych rozważań co do możliwości doprowadzenia samowolnie zrealizowanego budynku do stanu zgodnego z prawem, także przy uwzględnieniu odstępstw od przepisów techniczno - budowlanych. Orzekające w sprawie organy wykonały powyższe wskazania Sądu. Jak wskazano wyżej ustalony został stan faktyczny w sprawie zarówno w odniesieniu do daty powstania budynku, jego usytuowania i wielkości przekroczenia granic działki należącej do skarżącej, w tym też kontekście rozważyły możliwości doprowadzenia zabudowy do stanu zgodnego z prawem w odniesieniu do warunków techniczno - budowalnych. Organy rozważyły także okoliczności warunkujące dopuszczalność legalizacji, jak również rozbiórkę części budynku, zwróciły także uwagę na brak wykazania przez skarżącą, iż toczy się postępowanie, którego podstawą byłby art. 231 k.c. Z tych względów wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił zgodnie z treścią wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło