VIII SA/Wa 615/07
PostanowienieWSA w Warszawie2008-01-21
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który osiąga miesięczny dochód netto w wysokości 3.750 zł w dwuosobowym gospodarstwie domowym i ponosi wydatki na leki, rehabilitację, czynsz, media oraz spłatę kredytu, spełnia przesłanki do częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że skarżący, mimo ponoszenia określonych wydatków, dysponuje dochodem netto w wysokości 3.750 zł miesięcznie w dwuosobowym gospodarstwie domowym, który pozwala mu na poniesienie kosztów postępowania (500 zł wpisu od skargi) bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Skarżący nie uprawdopodobnił sytuacji materialnej uzasadniającej przerzucenie kosztów na Skarb Państwa.Stan faktyczny
Skarżący S.W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze swojej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. dotyczącą umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie ustalenia warunków zabudowy. W uzasadnieniu wskazał na miesięczny dochód netto w wysokości 3.750 zł w dwuosobowym gospodarstwie domowym, wydatki na leki i rehabilitację żony (700 zł), czynsz i media (700 zł) oraz ratę kredytu (200 zł). Jako majątek wykazał dom i mieszkanie. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie ustalenia warunków zabudowy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy
Wnioskiem z dnia 4 stycznia 2008 r. uzupełnionym w dniu 18 stycznia 2008 r. S.W. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie ustalenia warunków zabudowy.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną. Źródłem utrzymania małżonków jest dochód z emerytury w łącznej wysokości 4.590 zł brutto ( 3.750 zł netto). Wskazał również, że leczy się na nadciśnienie, natomiast żona na zwyrodnienie stawów biodrowych i chorobę wieńcową. W związku z tym wydatki na leki i rehabilitację żony stanowią kwotę 700 zł miesięcznie. Opłaty związane z czynszem i mediami to kolejne 700 zł. Poza tym małżonkowie spłacają kredyt, którego miesięczna rata wynosi 200 zł.
Jako jedyny majątek wymieniono we wniosku dom o powierzchni 183 m² i mieszkanie o powierzchni 53 m².
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie jest w stanie ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Instytucja ta stanowi zatem odstępstwo od zasady, że to strona ponosi koszty postępowania sądowego. W konsekwencji przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach kiedy to zostaną spełnione przesłanki określone w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej jako ppsa. Zgodnie z § 1 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 2 ppsa prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ppsa).
Stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia jest zobowiązana na danym etapie postępowania. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, stan faktyczny sprawy oraz sytuację majątkową i rodzinną skarżącego, stwierdzić należy, że w sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Decydujące znaczenie dla oceny wniosku S.W. ma okoliczność, że w dwuosobowym gospodarstwie domowym skarżącego stały miesięczny dochód kształtuje się na poziomie 3.750 zł netto. Zestawiając wysokość tego dochodu z koniecznością ponoszenia wymienionych przez skarżącego wydatków na bieżące utrzymanie, leki, rehabilitację żony (1.400 zł), a nawet spłatę zaciągniętego kredytu (200 zł) z wysokością kosztów (500 zł wpisu od skargi), jakie strona winna uiścić na poczet prowadzonego postępowania uznano, że skarżący dysponuje środkami pozwalającymi na poniesienie tychże kosztów bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym siebie i rodziny.
Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż mimo osiągania stosunkowo wysokiego dochodu, znajduje się w takiej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przerzucenie kosztów związanych z jego udziałem w postępowaniu na Skarb Państwa tj. na wszystkich podatników.
Z tych też względów w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło