VIII SA/Wa 616/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2009 r. sprawy ze skargi R.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] września 2008 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. uchyliło w całości decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy P. z dnia [...] sierpnia 2008 roku, Nr [...] o przyznaniu R. J., zwanemu dalej skarżącym, pomoc w formie zasiłku celowego na zakup żywności w kwocie [...] zł oraz leków w wysokości [...] zł i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji wskazano, że w oparciu o aktualizację wywiadu środowiskowego ustalono, iż skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe , utrzymuje się z renty [...] w kwocie [...] złote brutto, [...] złotych netto, jego majątek stanowi dom o pow. [...] m. kw. i działka o pow. [...] m. kw. Następnie organ przytoczył przepisy ustawy o pomocy społecznej, w szczególności art. 8 ust.1 pkt 2, art. 39 ust.1 – podkreślając tu uznaniowy charakter decyzji. Podniesiono także, iż GOPS w P. dysponuje kwotą [...] złotych na zasiłki celowe i zasiłki w naturze. Od stycznia do końca lipca 2008 roku o pomoc w tej formie ubiegało się [...] osób. Średnia wysokość zasiłku wynosi [...]złotych. Stwierdzono, iż każdy wniosek skarżącego jest załatwiany pozytywnie. Jako podstawę prawną wskazano przepisy art. 104, 108 kodeksu postępowania administracyjnego, art. 39 ust. 1 i 2 w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 3, ust. 3, art. 7 pkt 1,4,8, art. 3,4,17, ust 1 pkt 5, art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r.,Nr 64, poz. 593 ze zm.) . W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] września 2008 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że nie może ocenić poprawności wysokości przyznanej pomocy celowej, bowiem z załączonych akt nie wynika czy skarżący leczy się, jakie leki winien przyjmować i ile te leki kosztują. Bez tych informacji nie można ocenić czy przyznana kwota na zakup leków jest wystarczająca. Nie wyjaśniono też dlaczego uznano, iz pomoc w kwocie [...] złotych dla skarżącego jest wystarczająca, skoro średnia kwota zasiłku celowego w GOPS w P. wynosi [...] złote. Organ I instancji nie wskazał również, czy kwota jaką wymienił jest do jego dyspozycji na rok czy na miesiąc. Jednocześnie organ odwoławczy podniósł, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy zgromadzić niezbędny materiał dowodowy pozwalający na merytoryczne rozstrzygnięcie, np. kopie recept na przyjmowane stale bądź okresowo leki; uzupełnić wywiad środowiskowy poprzez określenie żądań wnioskodawcy, ustalenie jego sytuacji rodzinnej i zdrowotnej; wskazanie na okres dłuższy aniżeli jeden miesiąc wstecz danych o poprzednio przyznanych świadczeniach. Należy ustalić także istnienie bądź nie, osób zobowiązanych do alimentacji. W aktach nie na kopii orzeczenia o ustaleniu stopnia niepełnosprawności. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. złożył R.J.. Zarzucił zaniżenie przyznanej mu pomocy, ponieważ skarży ich o korupcję i o popełnianie przestępstw od przeszło 12 lat. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego są zasada praworządności określona w art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz zasada dochodzenia prawdy obiektywnej określona w art. 7 kpa, która nakłada na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy, tak pod względem faktycznym, jak i prawnym w celu ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. Organ, ustalając stan faktyczny, winien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, bowiem ich nieuwzględnienie prowadziłoby do sprzeczności decyzji z zasadą prawdy materialnej. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, iż organ I instancji rozpoznając sprawę niniejszą, tak jak to słusznie przyjął organ II instancji uchybił powyższym wymogom. Poza sporem pozostaje, iż decyzja w zakresie przyznania zasiłku celowego leży w sferze uznania administracyjnego. Jednakże organ ma obowiązek uzasadnić swoją decyzję w sposób wyczerpujący i przekonujący biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy. Brak wyczerpującego uzasadnienia może rodzić wątpliwości i wskazywać na dowolność w przyznawanej wysokości pomocy. Organ I instancji nie ustalił w jakiej wysokości wnioskodawca oczekuje pomocy na zaspokojenie swoich potrzeb na żywność i leki, jakie są jego potrzeby w tym zakresie, w szczególności czy skarżący leczy się , jeśli tak to jakie leki przyjmuje, jaki jest koszt realizacji recept w okresie jednego miesiąca, czy przyjmuje leki stale czy okresowo. Brak powyższych ustaleń uniemożliwił podjęcie prawidłowej decyzji oraz uniemożliwił w sporządzenie uzasadnienia decyzji zgodnego z wymogami art. 107 § 3 kpa. . Organ ma obowiązek zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. Obowiązek ten odnosi się zarówno do kryterium jakie według przepisów ustawy o pomocy społecznej powinna spełniać osoba ubiegająca się o przyznanie świadczenia, jak również do okoliczności które decydują o jego przyznaniu w ograniczonym zakresie. W przedmiotowej sprawie organ I instancji tego obowiązku nie wykonał, w żaden sposób bowiem nie odniósł się do faktu przyznania skarżącemu pomocy w mniejszym zakresie aniżeli średnia pomoc przyznawana na te same cele, w tym okresie. Z art. 7, 77 i art. 80 k.p.a. wynika obowiązek wyczerpującej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, zaś ta ocena winna znaleźć w świetle art. 107 § 3 k.p.a. pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie jest bowiem źródłem informacji dotyczącej sposobu rozumowania organu podejmującego decyzję, jak również przyjętych przez niego założeń stanowiących podstawę rozstrzygnięcia. Jego zadaniem jest zatem wszechstronne wyjaśnienie rozstrzygnięcia objętego częścią dyspozytywną decyzji. Sporządzając uzasadnienie decyzji organ administracji publicznej winien mieć na uwadze szczególną funkcję jaką przepisy kodeksu postępowania administracyjnego wyznaczają tej części decyzji i wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Zawarte w uzasadnieniu motywy rozstrzygnięcia są bowiem istotne dla strony, która korzystając z przysługującego jej prawa zaskarżenia decyzji będzie mogła ocenić i ustosunkować się do argumentów organu wydającego decyzję. Uzasadnienie decyzji stosownie do art. 107 § 1 k.p.a. stanowi jej integralną część i kontroli sądu podlega decyzja jako całość, a więc łącznie z uzasadnieniem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt I SA/Gd 668/98). Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, przyczyn dla których odmówił dowodom wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. Dopiero po spełnieniu tych wymogów uzasadnienie w dostatecznym stopniu motywuje rozstrzygnięcie i pozwala na poznanie i ocenę rozumowania organu poprzedzającego konkluzję znajdującą swój wyraz w rozstrzygnięciu. Kontrola decyzji uznaniowej ogranicza się do zbadania zgodności z prawem decyzji uznaniowej, bez wnikania w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia w niej zawartego. Kontrola ta ma ustalić, czy dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy wydaniu decyzji nie przekroczył granic uznania i czy właściwie uzasadnił rozstrzygnięcie. Podejmując decyzję uznaniową, organ administracji ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, stosownie do art. 7 kpa, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków finansowych. Brak precyzyjnego podania przez organ orzekający w pierwszej instancji jaką pulą środków dysponuje na realizację świadczeń wnioskowanych przez skarżącego, która bez wątpienia jest warunkowana posiadanymi przez gminę środkami pieniężnymi narusza prawo i uniemożliwia kontrolę zaskarżonej decyzji, co prawidłowo podniosło Kolegium uchylając decyzję i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Z uwagi na dostrzeżone uchybienia procesowe rozstrzygnięcie organu II instancji oraz wytyczne zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji są prawidłowe i Sąd je podziela z przyczyn wskazanych wyżej . W tym stanie rzeczy Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) orzekł, jak w sentencji wyroku. ----------------------- 1