VIII SA/Wa 617/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ewa Pecelt po rozpoznaniu w dniu 5 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku J. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia: 1. zwolnić od wpisu od skargi, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych J. G. (dalej: skarżąca) podała, że nie posiada żadnego majątku, oszczędności. Utrzymuje się jedynie z wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] zł. Z mężem pozostaje jedynie w formalnym związku. Mąż prowadzi własna działalność gospodarczą, która przynosi bardzo niewielki dochód. Do wniosku skarżąca załączyła spis wierzytelności na kwotę ponad [...] zł. W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 – dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym (o takie wnosi skarżący) następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana przede wszystkim wobec osób bez źródeł stałego dochodu i bez majątku tj. takich, które pozbawione są zupełnie środków do życia lub posiadają środki tak niewielkie, że nie starczają one na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Mając na uwadze złożone wyjaśnienia stwierdzić należy, że w sprawie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy jedynie w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi. Skarżąca utrzymuje się z niewielkiego dochodu i obowiązek uiszczenia wpisu w wysokości [...] zł mógłby stanowić ograniczenie prawa do sądu. W pozostałym zakresie wniosek podlegał oddaleniu bowiem nie może ujść uwadze, że skarżąca nie jest osobą pozbawioną zupełnie źródeł dochodu i trudno przesądzać, że nie będzie w stanie partycypować w ewentualnych przyszłych kosztach postępowania. Takie rozstrzygnięcie zabezpieczy skarżącej dostęp do Sądu i nie spowoduje równocześnie przerzucenia na Skarb Państwa całości kosztów zainicjowanego przez nią postępowania sądowego. Jednocześnie skarżąca musi mieć świadomość, że niniejsze rozstrzygnięcie nie oznacza, iż na dalszym etapie postępowania zostanie ono automatycznie powielone. Przeciwnie strona występująca na drogę postępowania sądowego powinna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów z tym związanych i czynić oszczędności na ten cel. Zwłaszcza jeśli – tak jak skarżąca - nie jest pozbawiona jakichkolwiek środków finansowych. W związku z powyższym w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.