VIII SA/Wa 618/08
WyrokWSA w Warszawie2009-03-18
Skład orzekający: Iwona Owsińska-Gwiazda, Sławomir Fularski, Marek Wroczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego na pokrycie wszystkich zgłoszonych przez skarżącego potrzeb, w tym opłat za media, drobnych napraw, zakupu odzieży i innych, jest zgodna z prawem, w szczególności z art. 39 ustawy o pomocy społecznej i art. 67 Konstytucji RP?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przyznania zasiłku celowego na wszystkie zgłoszone przez skarżącego potrzeby była zasadna i nie naruszała prawa. Zgodnie z art. 39 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek celowy może być przyznany na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych, takich jak żywność, leki czy opał. Pozostałe wydatki, jak opłaty za media, drobne naprawy czy zakup odzieży, nie zawsze mieszczą się w katalogu niezbędnych potrzeb, a ustawa nie przewiduje zaspokajania wszelkich oczekiwań. Ponadto, sąd stwierdził, że skarżący otrzymuje już pomoc w postaci zasiłku celowego na podstawowe potrzeby, a opłaty za media są regulowane przez jego żonę, co uzasadnia odmowę przyznania dodatkowych środków na te cele. Zarzut naruszenia art. 67 Konstytucji RP uznano za bezzasadny, gdyż przepis ten dotyczy zabezpieczenia społecznego w przypadku niezdolności do pracy z powodu choroby, inwalidztwa lub wieku emerytalnego, a zakres i formy tego zabezpieczenia określa ustawa.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego na wiele potrzeb, w tym żywność, leki, środki czystości, opłaty za media, drobne naprawy, zakup odzieży i inne. Organ I instancji przyznał zasiłek na żywność, leki i środki czystości, odmawiając pozostałych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc naruszenie art. 67 Konstytucji RP. Sąd oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2009 r. sprawy ze skargi S.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.
Na podstawie art. 3, art. 4, art. 5, art. 6, art. 7, art. 8, art. 14, art. 17, art. 39,
art. 101, art. 106 i art. 110 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. Nr 64 poz. 593) oraz na podstawie art. 104 k.p.a. Prezydent Miasta R. decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 roku, znak: [...] przyznał S. W., dalej skarżącemu zasiłek celowy na :
- na dofinansowanie zakupu żywności w kwocie [...] zł;
- na dofinansowanie zakupu leków w kwocie [...] zł;
- na dofinansowanie zakupu środków czystości /w tym fryzjer/ w kwocie [...] zł;
Jednocześnie odmówiono przyznania zasiłku celowego na dofinansowanie części zgłoszonych potrzeb do protokołu z dnia [...] stycznia 2008 roku to jest opłat za energię elektryczną, wodę i czynsz, drobnych napraw domowych, napraw obuwia i krawieckich, dojazdów do miasta autobusem, zakupu odzieży, bielizny osobistej, pościeli, przyborów biurowych, prasy, książki lub biletu do kina, opłaty za radio i telewizję, pocztę, zakupu zniczy lub kwiatów .
Organ wskazał, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż skarżący mieszka wspólnie z żoną, z którą jest w separacji – prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w R. z dnia [...] marca 2008 roku , sygnatura akt [...]. Osoby te prowadzą osobne gospodarstwa domowe. Rodzina skarżącego korzysta z dodatku mieszkaniowego w kwocie [...] zł, który stanowi dodatkową pomoc w regulowaniu bieżących opłat mieszkaniowych. Dochód skarżącego w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku to jest w grudniu 2007 roku wynosił [...] złotych - ½ dotacji do czynszu. Jest on osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, spełnia niezbędne warunki do objęcia go pomocą w postaci zasiłków celowych z uwagi na sytuację rodzinną i materialną. W trakcie postępowania administracyjnego stwierdzono istnienie niezbędnej potrzeby bytowej w postaci dofinansowania zakupu żywności, środków czystości i leków. Pomoc na te cele została przyznana przez udzielenie zasiłków celowych. Wysokość przyznanej pomocy na zakup leków wynika z okazanych recept i faktu częściowej ich realizacji za pożyczone środki.
Skarżący zwrócił się również o pomoc na dofinansowanie opłat za energię elektryczną, wodę i czynsz, drobnych napraw domowych, napraw obuwia i krawieckich, dojazdów do miasta autobusem, zakupu odzieży, bielizny osobistej, pościeli, przyborów biurowych, prasy, książki lub biletu do kina, opłaty za radio i telewizję, pocztę, zakupu zniczy lub kwiatów . Odmawiając udzielenia pomocy na te potrzeby ustalono, że opłaty za czynsz, energię i wodę są systematycznie regulowane przez żonę skarżącego, nadto wydatki te nie mieszczą się w katalogu potrzeb pomocy społecznej. W trakcie wykonywania czynności służbowych pracownik socjalny nie stwierdził braków w wyposażeniu mieszkania, czy też innych potrzeb. Pozostałe wymienione enumeratywnie potrzeby nie znalazły uzasadnienia pozwalającego na ich dofinansowanie, bowiem nie stanowią niezbędnej potrzeby bytowej.
Zgodnie z artykułem 39 ustawy zasiłek celowy może być przyznany na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej. Do takich zaliczono żywność, leki, środki czystości. Natomiast wymieniona pula innych wydatków nie mieści się w katalogu niezbędnych potrzeb i nie stanowi najważniejszych potrzeb bytowych. Ustawa o pomocy społecznej przewiduje udzielenie osobom wsparcia, jednak nie przewiduje zaspokajania wszelkich zgłoszonych oczekiwań.
Zdaniem organu, wniosek wykracza poza ramy tzw. wsparcia i ma na celu całkowite i bezpośrednie zaspokojenie potrzeb. Świadczenia z pomocy społecznej
mają na celu umożliwienie przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej. Ponadto organ podniósł, że skarżący systematycznie otrzymuje pomoc zgodnie
ze swoimi wnioskami, przy uwzględnianiu możliwości finansowych tutejszego ośrodka w formie zasiłków celowych, a także objęty jest pomocą w formie zasiłku okresowego oraz pomocą w formie zasiłku celowego na zakup gorącego posiłku.
Organ również dokładnie omówił budżet jakim dysponuje w roku 2008
w kontekście osób i rodzin uprawnionych do korzystania z pomocy.
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie twierdząc, że została ona wydana z naruszeniem art. 67 Konstytucji RP.
Decyzją z dnia [...] września 2008 roku, znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., trafnym było rozstrzygnięcie organu I instancji.Odnosząc się zaś do zawartego zarzutu naruszenia art. 67 Konstytucji RP w ocenie organu jest on bezzasadny. Powołany przepis stanowi, że obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy tylko ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. Skarżący nie jest inwalidą, nie osiągnął wieku emerytalnego, nie wykazuje woli podjęcia pracy i uznaje, że środki utrzymania winien otrzymać z pomocy społecznej. Składane nieprzerwanie wnioski o pomoc dowodzą, ze jest to sposób na życie. Brak jest jakiejkolwiek informacji, by skarżący zamierzał poszukiwać pracy. [..].08.2008 roku MOPS wydał trzy decyzje opatrzone rygorem natychmiastowej wykonalności, z czego dwie dotyczą świadczeń na kwotę [...] złotych, tak więc konstytucyjne prawa skarżącego są stale zabezpieczane. Jego roszczenia nie mogą być jednak zaspakajane w zakresie przez niego oczekiwanym bez szkody dla innych bezrobotnych, niekiedy chorych , starych mieszkańców miasta.
Konsekwencją takiego rozstrzygnięcia było wniesienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi, w której skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja nie rekompensuje mu krzywdy powstałej w wyniku nie przyznania mu odpowiedniej pomocy, co jest niezgodne z art. 67 Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga S. W. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów, tak gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i prawną jego ocenę w świetle mających zastosowanie przepisów.
Zgodnie z dyspozycją art. 39 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu, co oznacza, że zasiłek celowy jest formą pomocy pieniężnej przyznawanej na podstawie uznania administracyjnego.
Natomiast art. 2 ust.1 i art. 3 ust.1 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że jest to instytucja mająca na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.
Osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale również do możliwości finansowych organu udzielającego pomocy.
Kontrola decyzji uznaniowej dokonywanej przez sąd ogranicza się do zbadania zgodności z prawem decyzji uznaniowej, ale nie wnika już w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia w niej zawartego. Kontrola ta ma ustalić, czy dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy wydaniu decyzji nie przekroczył granic uznania i czy właściwie uzasadnił rozstrzygnięcie. Podejmując decyzję uznaniową, organ administracji ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, stosownie do art. 7 k.p.a., jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków finansowych.
Organy orzekające w omawianej sprawie poddały ocenie wszystkie okoliczności, od jakich uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego. Należy w tym miejscu podkreślić, iż skarżący otrzymuje wsparcie w formie zasiłku celowego, co oznacza, iż nie pozostał on bez wsparcia finansowego udzielonego ze strony organu do tego uprawnionego,
Sąd podziela stanowisko organu, że potrzeby osób i rodzin korzystających
z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom
i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej, która bez wątpienia jest uwarunkowana posiadanymi przez gminę środkami pieniężnymi.
Jak wskazuje organ w uzasadnieniu, Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej
w R. nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób pozostających
w trudnej sytuacji materialnej. Ośrodek zabezpiecza wyłącznie potrzeby podstawowe, w tym również potrzeby podstawowe skarżącego.
Sąd uznał, że stanowisko organu odmawiające przyznania wnioskowanych świadczeń jest zasadne i nie narusza prawa w sytuacji gdy bezspornym jest, że opłaty za czynsz, energię i wodę są systematycznie regulowane przez żonę skarżącego, a rodzina korzysta z dodatku mieszkaniowego w kwocie [...] zł, który stanowi dodatkową pomoc w regulowaniu bieżących opłat mieszkaniowych,
Sąd oceniając zaskarżoną decyzję nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu. Odnosząc się zaś do zawartego w skardze zarzutu naruszenia art. 67 Konstytucji RP wskazać trzeba, że jest on bezzasadny. Powołany przepis stanowi, że obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. Zakres i formy zabezpieczenia społecznego określa ustawa. Obywatel pozostający bez pracy nie z własnej woli i nie mający innych środków utrzymania ma prawo do zabezpieczenia społecznego, którego zakres i formy określa ustawa. Podkreślić należy, że podniesiony zarzut naruszenia art. 67 Konstytucji RP nie został przez skarżącego w żaden sposób sprecyzowany, ani poparty jakimikolwiek argumentami.
Mając powyższe na uwadze, Sąd stosownie do art. 151 p.p.s.a. orzekł jak
w sentencji wyroku.
-----------------------
5
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło