VIII SA/Wa 618/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-11-17
Skład orzekający: Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego jest uzasadnione, gdy jej wykonanie może spowodować znaczne szkody finansowe dla rodziny skarżącej i utrudnić leczenie chorego dziecka?Ratio decidendi
Wykonanie decyzji nakładającej obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego, w sytuacji gdy wszczęto postępowanie egzekucyjne, a skarżąca wykazuje brak środków finansowych i trudną sytuację życiową (chore dziecko wymagające kosztownego leczenia), może spowodować znaczne szkody finansowe i trudne do odwrócenia skutki. W takich okolicznościach, na podstawie art. 61 § 3 PPSA, sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego nakazującą zwrot nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego. Następnie wniosła o wstrzymanie wykonania tej decyzji, wskazując, że organ egzekucyjny wszczął postępowanie w celu ściągnięcia należności. Podniosła, że egzekucja pozbawi ją i jej niepełnosprawną córkę środków do życia, uniemożliwi dalsze leczenie dziecka i pogorszy jej stan zdrowia. Skarżąca wskazała na niskie dochody rodziny i konieczność ponoszenia wysokich kosztów leczenia córki.Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy z wniosku K. K.-S. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi K. K.-S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. znak [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji
Pismem z 5 lipca 2016 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) K. K.-S. (dalej: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie za pośrednictwem organu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: Kolegium) z dnia [...] czerwca 2016 r. znak [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego.
W kolejnym piśmie z 2 listopada 2016 r. (data złożenia na biurze podawczym Sądu) skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając ww. wniosek podała, że pomimo zaskarżenia decyzji Kolegium, a także decyzji odmawiającej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, organ I instancji wszczął wobec niej postępowanie egzekucyjne, żądając zapłaty kwoty [...] zł (kwota należności głównej wraz z kosztami egzekucji) w terminie 7 dni (pismo z biura windykacji Urzędu Miejskiego w [...] z [...] października 2016 r. stanowi załącznik do wniosku). Podniosła, że prowadzenie egzekucji pozbawi ją i jej niepełnosprawną córkę środków do życia oraz skutkować będzie niemożliwością kontynuacji leczenia córki, które w żadnym wypadku nie może być przerwane, gdyż skutkowałoby to nieodwracalnymi zmianami w jej rozwoju. Podała, że jej 4,5 letnia córka od 2012 r. leczona jest na epilepsję, charakteryzującą się bardzo silnymi napadami drgawkowymi, w znacznej mierze spowalniającymi jej rozwój. Od 2014 r. przebywa pod opieką prywatnej poradni neurologicznej w [...], gdyż leczenie w [...] w przychodni państwowej nie dało zadowalających rezultatów. Dziewczynka rozwijała się coraz gorzej, więc skorzysta z pomocy [...] specjalisty, co wiąże się z dodatkowymi kosztami, lecz w jej przypadku jest to konieczne.
Podała dalej, że choroba córki uniemożliwia jej podjęcie jakiejkolwiek pracy. Jedyne źródło dochodów, z jakiego utrzymuje się jej rodzina, to wynagrodzenie jej męża w wysokości ok. [...] zł netto (dowód przy wniosku) oraz pomoc państwa w ramach programu 500+ i zasiłki rodzinne. Wskazała, że ma na utrzymaniu trójkę dzieci, zatem łączna miesięczna kwota dochodu wynosi: [...] zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, zwana dalej: p.p.s.a), wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zaistnieją szczególne okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.).
Uwzględnienie wniosku o udzielenie tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, co stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., jest zatem uwarunkowane uprzednim stwierdzeniem, że spełniona została jedna z określonych powyżej przesłanek (okoliczności faktycznych o charakterze nadzwyczajnym). Jak wynika z brzmienia przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a., ustawodawca co prawda nie nałożył na stronę skarżącą obowiązku wykazania, że zachodzą przewidziane nim przesłanki wstrzymania zaskarżonego aktu, to jednakże uprawdopodobnienie przez stronę skarżącą podstaw złożonego wniosku powinno być rozpatrywane w kategoriach podejmowania działań we własnym procesowym interesie, przy czym w razie złożenia wniosku o wstrzymanie rzeczą Sądu jest zbadać okoliczności decydujące o wstrzymaniu, bądź odmowie wstrzymania wykonania aktu lub czynności.
W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że przedmiotem ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny
z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Wprawdzie decyzja o ustaleniu nienależnie pobranego świadczenia nie nadaje się do wykonania i takiego wykonania nie wymaga, jednak w przypadku skarżącej rozstrzygnięciem tym orzeczono jednocześnie obowiązek zwrotu nienależnie pobranych świadczeń i wdrożono postępowanie egzekucyjne.
Oceniając zasadność złożonego wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej Sąd stwierdza, iż jest on uzasadniony. Skarżąca wykazała bowiem, iż z uwagi na wdrożoną egzekucję administracyjną zobowiązania nałożonego nań z mocy zaskarżonej decyzji, dotyczącej zwrotu kwoty [...] zł przy jednoczesnym braku środków na wskazany cel oraz fakt, że uiszczenie kary destabilizowałoby sytuację finansową jej rodziny, wykonanie zaskarżonej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania znacznej szkody, a powstałych skutków nie wynagrodziłby późniejszy zwrot spełnionego
i wyegzekwowanego świadczenia.
Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3
i § 5 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło