VIII SA/Wa 619/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Katarzyna Filipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi Syndyka R. Z. G. S.A. w upadłości na zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wykonania inwentaryzacji kanalizacji sanitarnej i deszczowej 1) uchyla zaskarżone zarządzenie pokontrolne; 2) stwierdza, że zaskarżone zarządzenie nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego kwotę 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Inspektor Ochrony Środowiska w zarządzeniu pokontrolnym z dnia [...] października 2007 roku na podstawie art. 12 ust. 1 pkt1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 roku o Inspekcji Ochrony Środowiska ( Dz. U. Nr 44 z 2007 roku, poz. 287) zarządził wykonanie inwentaryzacji kanalizacji sanitarnej i deszczowej znajdującej się na terenie byłych R. S.A. oraz poza jego terenem na odcinku do którego Syndyk Masy Upadłości posiada tytuł prawny, w terminie bezzwłocznym po otrzymaniu zarządzenia. Jednocześnie, jak wynika z zarządzenia, o jego wykonaniu należy poinformować Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w W. – Delegatura w R. w terminie do dnia 15 listopada 2007 roku. Zarządzenie powyższe zostało skierowane do Syndyka R. S.A. w upadłości – M. P. i doręczone mu w dniu 23 października 2007 roku. W uzasadnieniu zarządzenia podniesiono, iż przeprowadzona kontrola wykazała, że wylotem kolektora deszczowego przy ulicy E. odprowadzane są do przydrożnego rowu ścieki przemysłowe. Sytuacja taka trwa od wielu lat i jest przyczyną licznych interwencji mieszkańców miasta. W związku z tym, należy dokonać inwentaryzacji tych kanałów w celu ustalenia wszelkich istniejących przyłączy i wyeliminowania nielegalnych podłączeń. Ze skargą na powyższe zarządzenie wystąpił, w dniu 2 listopada 2007 roku, .R. S.A. w upadłości – M. P. - dalej skarżący - wraz z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa zaskarżając w całości zarządzenie pokontrolne, wnosząc o jego uchylenie i zwolnienie go z nałożonego obowiązku. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż przedmiotowe zarządzenie wydano w końcowym etapie procesu upadłościowego, kiedy syndyk nie posiadał już tytułu prawnego do nieruchomości, które stanowiły niegdyś własność R. S.A. w upadłości. Grunty te zostały bowiem sprzedane w toku postępowania upadłościowego różnym osobom i spółkom prawa handlowego. O fakcie tym [...] Inspektor Ochrony Środowiska powinien wiedzieć, gdyż podczas każdej kontroli był informowany o transakcjach sprzedaży poszczególnych działek, co znajduje odzwierciedlenie w protokołach kontroli. Ponadto podniósł, iż zarządzenie pokontrolne nie podaje podstawy prawnej nałożenia na podmiot kontrolowany obowiązku wykonania inwentaryzacji kanalizacji sanitarnej i deszczowej, bowiem przepis art. 12 ust. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska upoważnia jedynie do wydania określonych zarządzeń pokontrolnych, jednakże do nałożenia na stronę określonych obowiązków konieczne jest wskazanie przepisu zobowiązującego do przeprowadzenia inwentaryzacji. W odpowiedzi na skargę [...] Inspektor Ochrony Środowiska podniósł, po przywołaniu treści przepisu art. 12 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, iż celem polecenia zawartego w zarządzeniu było uzyskanie informacji o systemie kanalizacji znajdującej się na terenie byłych Z. G. w upadłości od jedynej osoby, która taką wiedzę może i powinna posiadać, to jest od Syndyka R. Ustalenia kontroli wykazują bowiem na możliwość nielegalnego zrzutu ścieków do kanalizacji deszczowej w wielu miejscach, które powinny być znane zarządcy majątku R., w przypadku posiadania aktualnej inwentaryzacji sieci, a takowej Syndyk na chwile obecną nie posiada. Reasumując organ stwierdził, iż zarządzenie wydano w sposób prawidłowy, a skarga jest bezzasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zwanej dalej p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. . Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem oceny Sądu w toku niniejszego postępowania jest zarządzenie pokontrolne, skierowane do skarżącego, w przedmiocie wykonania inwentaryzacji kanalizacji sanitarnej i deszczowej na terenie i poza terenem byłego R. S.A. na odcinku do którego Syndyk Masy Upadłości posiada tytuł prawny. Jedną z zasad postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa, która stanowi, iż w toku postępowania organy administracji publicznej podejmą wszelkie środki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zasada ta jest naczelną zasadą postępowania, ma bowiem kapitalny wpływ na ukształtowanie całego postępowania a zwłaszcza na rozłożenie ciężaru dowodu w postępowaniu administracyjnym. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Z zasady tej wynikają dla organu administracji publicznej obowiązki określenia z urzędu jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz przeprowadzenia z urzędu wskazanych w postanowieniu dowodów. Realizację zasady prawdy obiektywnej zapewniają przede wszystkim gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. I tak, zgodnie z art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest zobowiązany podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej stwierdzić należy, iż w toku postępowania uchybiono powyższym przepisom. Jak wynika z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 10 października 2007 roku na terenie R. S.A. w upadłości w R. przy ulicy R., przedmiotem oględzin była kanalizacja deszczowa – odcinek na działce zakupionej przez pana H. R. W dniu 8 października 2007 roku Inspektorzy Ochrony Środowiska przeprowadzili zaś oględziny kanalizacji deszczowej na terenie R. S.A. – wylot kolektora deszczowego. Dokonano także oględzin dwóch studzienek zlokalizowanych na działce H.R. i dwóch studzienek położonych w drodze dojazdowej. Oględziny w dniu 8.10.2007 roku przeprowadzone zostały w obecności przedstawicieli W. Spółka z o.o. w R. – nie wskazano ich z imienia i nazwiska, a w dniu 10.10.2007 roku w obecności skarżącego. Przepis art. 12 ust. 1 pkt. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska stanowi o możliwości wydania przez wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, na podstawie ustaleń kontroli zarządzenia pokontrolnego do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej. Analiza protokołów oględzin będących podstawą sporządzenia protokołu kontroli, w oparciu o który wydano przedmiotowe zarządzenie pokontrolne prowadzi do wniosku, iż zarządzenie pokontrolne z [...] października 2007 roku wydane zostało z naruszeniem w/w przepisu, bowiem przedmiotem czynności kontrolnych była działka stanowiąca własność H.R. Nie sposób w tej sytuacji uznać, iż to skarżący jest kierownikiem kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowaną osobą fizyczną. Skarżący podnosi, iż nie posiada już tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości, bowiem zarządzenie wydane zostało w końcowym etapie procesu upadłościowego, kiedy grunty byłych R. zostały wyprzedane. Jednocześnie z akt sprawy niniejszej nie wynika, kogo w dacie oględzin uznać należy za kierownika jednostki organizacyjnej drogi dojazdowej będącej przedmiotem oględzin w dniu 8.10.2007 roku. Cytowany wyżej art. 12 ust. 1 ustawy interpretować należy łącznie z ust. 2, który nakłada na kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osobę fizyczną obowiązek poinformowania [...] inspektora ochrony środowiska o zakresie działań służących wyeliminowaniu naruszeń w terminie określonym w zarządzeniu pokontrolnym. Z protokołu kontroli nie wynika jakich naruszeń dopuścił się nie prowadzący jakiejkolwiek działalności gospodarczej skarżący. Wydając zarządzenie pokontrolne organ nie wskazał też materialnej podstawy prawnej nałożenia na skarżącego obowiązku o jakim mowa w zarządzeniu. Powołany przepis art. 12 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska upoważnia jedynie do wydawania zarządzeń pokontrolnych , nie daje natomiast podstawy do nałożenia obowiązku inwentaryzacji. Powodem przeprowadzenia kontroli w zakresie gospodarki ściekowej i wydania zaskarżonego zarządzenia było stwierdzenie odprowadzania wylotem kanalizacji deszczowej ścieków przemysłowych. W trakcie prowadzonego postępowania kontrolnego pobrano próbkę ścieków, z której sporządzono raport z badań Nr [...]. Z przeprowadzonego raportu nie wynika jaka jest jakość odprowadzanych ścieków, to jest, czy przeprowadzone badania wykazały przekroczenia dopuszczalnych wartości określonych w pozwoleniu wodno – prawnym. Do akt nie załączono w/w pozwolenia udzielonego przez Prezydenta Miasta R. decyzją z [...] marca 2003 roku, o jakiej mowa w protokole kontroli. Powyższe uchybienia nie pozwalają na weryfikację faktu - o jakim mowa w uzasadnieniu przedmiotowego zarządzenia - czy miało miejsce odprowadzanie ścieków wylotem kanalizacji deszczowej. Okoliczność ta ma decydujące znaczenie w sprawie niniejszej. Organ ma obowiązek zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. Obowiązek ten odnosi się zarówno do przeprowadzenia zgodnie z przepisami ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska czynności kontrolnych, jak i ewentualnego wydania zarządzeń pokontrolnych ze wskazaniem podstawy prawnej do ich wydania i skierowaniem ich do kierownika właściwej jednostki organizacyjnej lub właściwej osoby fizycznej. W przedmiotowej sprawie organ tego obowiązku nie wykonał. Organ nie dopełnił również obowiązku wynikającego z przepisu art. 107§3 kpa, czyli sporządzenia uzasadnienia faktycznego i prawnego wydawanego zarządzenia według kryteriów wskazanych w w/w artykule. Okoliczności niniejszej sprawy wskazują na to, iż rozstrzygnięcie nastąpiło z naruszeniem art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 kpa. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie przepisu art. 145 § 1 lit. c powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji – pkt 1. Orzeczenie, jak w pkt 2 wydano w oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a. . O zwrocie kosztów postępowania sądowego, Sąd postanowił na mocy art. 200, 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zmianami).