VIII SA/Wa 627/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-11-22

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie, która nie jest stroną ani uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Osobie, która nie posiada statusu strony ani uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego, nie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Prawo pomocy jest instytucją procesową zarezerwowaną dla stron i uczestników postępowania, zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał wnioski M. M. i T. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek M. M. został uwzględniony ze względu na niską emeryturę rolniczą. Wniosek T. M. został odrzucony, ponieważ T. M. nie był stroną ani uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż jego skarga została wcześniej odrzucona z powodu braku interesu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy T. M. i przyznano prawo pomocy M. M. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. M. i T. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy POSTANOWIENIE Dnia 22 listopada 2016 r. Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku T. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. M. i T. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy W dniu 9 listopada 2016 r. wpłynął do Sądu wniosek M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że utrzymuje się z emerytury rolniczej w wysokości [...] zł. Do pisma z dnia 20 października 2016 r., poprzedzającego wniosek skarżący załączył karty informacyjne leczenia szpitalnego. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Stosowne zaś do treści art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym następuje - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącego stwierdzić należy, że w sprawie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie objętym wnioskiem. Według złożonego oświadczenia skarżący utrzymuje się z niewielkiej emerytury pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Dlatego też uznano, że obowiązek ponoszenia kosztów sądowych, mógłby spowodować powstanie uszczerbku w utrzymaniu koniecznym skarżącego. Podkreślić przy tym należy, że przyznane prawo pomocy nie obejmuje kosztów dotychczas poniesionych (wpis od skargi uiszczony w dniu 21 października 2016 r.). Z wyżej wymienionych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 7 października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę T. M. decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wobec uznania, że decyzja ta została wydana wobec M. M., zaś T.m. nie posiada interesu prawnego do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zaskarżoną decyzję. W dniu 9 listopada 2016 r. wpłynął do Sądu wniosek T. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej jako: "p.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z powyższego przepisu wynika, że o przyznanie prawa pomocy może ubiegać się osoba, która jest stroną postępowania toczącego się przed sądem administracyjnym. Przepis art. 12 p.p.s.a. wskazuje, że ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania. Stosownie natomiast do art. 32 p.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W art. 33 p.p.s.a. wyróżniono także dwa rodzaje uczestników postępowania – uczestnika na prawach strony tj. osobę, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego oraz innego uczestnika postępowania tj. osobę, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Poza przypadkami wyraźnie przewidzianymi w przepisach prawa uprawnienia procesowe przysługujące stronie przysługują również uczestnikom postępowania. Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności należy stwierdzić, iż T. M. jako osoba fizyczna nie korzysta w sprawie ze statusu strony, ani uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego. W związku z tym, iż wnioskodawca wniosku o przyznanie prawa pomocy nie jest stroną ,ani uczestnikiem postępowania nie może zostać mu przyznane prawo pomocy (vide: postanowienie WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 579/07). Z uwagi na powyższe, na mocy art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 243 w zw. z art. 12, art. 32, art. 33 p.p.s.a., odmówiono przyznania prawa pomocy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło