VIII SA/Wa 636/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-09-19

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba ubiegająca się o prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, która korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, jeśli jej sytuacja majątkowa uzasadnia brak środków na jego opłacenie?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, nawet jeśli korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w danej sprawie (np. dotyczącej pomocy społecznej), pod warunkiem wykazania, że jej sytuacja majątkowa uniemożliwia jej samodzielne pokrycie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Sąd uwzględnił wniosek o ustanowienie radcy prawnego, uznając, że dochody skarżącej nie pozwalają na pokrycie kosztów profesjonalnej pomocy prawnej.
Stan faktyczny
Skarżąca M. G. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie dotyczącej odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wnioskodawczyni podała, że jest bezrobotna, utrzymuje się z emerytury matki i ponosi wysokie koszty utrzymania, co uniemożliwia jej samodzielne opłacenie profesjonalnego pełnomocnika. Sąd uznał, że skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, a jej sytuacja majątkowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 19 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego Wnioskiem załączonym do zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji M. G. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że jest osobą bezrobotną, zamieszkuje z niepełnosprawną matką, pozostaje na jej utrzymania, a jedynym dochodem jest emerytura matki w wysokości [...] zł brutto. Z tej kwoty ponoszą opłaty za mieszkanie – [...] zł, gaz – [...] zł, energię [...] zł, leki – [...] zł, wizyty lekarskie – [...] zł, wyżywienie – [...] zł, środki czystości – [...] zł. Wyjaśniła, że stałe wydatki wynoszą ok. [...]zł i od chwili utraty świadczenia pielęgnacyjnego brakuje środków na zaspokojenie wszystkich potrzeb. Rozpoznając wniosek na wstępie należy zauważyć, że stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.– dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wtedy obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 p.p.s.a.). Nadmienić również należy, że stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie organu w sprawie z zakresu pomocy i opieki społecznej. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem skarga dotyczy decyzji wydanej w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku opiekuńczego. Skoro więc skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, nie rozpoznawano w tej części wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dokonując natomiast oceny sytuacji majątkowej pod kątem spełnienia przesłanek w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika uznano, że uzasadnia ona uwzględnienie wniosku. Z akt sprawy i wyjaśnień skarżącej wynika, że wspólnie z matką utrzymuje się ona z emerytury, która w całości pokrywa koszty bieżącego utrzymania. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżąca nie jest w stanie samodzielnie opłacić kosztów ustanowienia radcy prawnego. Z tych też względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło