VIII SA/Wa 639/19

WyrokWSA w Warszawie2021-04-22

Skład orzekający: Marek Wroczyński, Leszek Kobylski, Justyna Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka przejmująca jest odpowiedzialna za zwrot nienależnie pobranych płatności bezpośrednich przez spółkę przejmowaną, w sytuacji gdy płatności te zostały przyznane w oparciu o sztucznie stworzone warunki do ich uzyskania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka przejmująca, jako następca prawny spółki przejmowanej, wstępuje we wszystkie jej prawa i obowiązki, w tym obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności. Nienależność płatności wynikała ze sztucznego podziału gospodarstwa rolnego w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia, co wykluczało możliwość powołania się na przepisy o przedawnieniu lub pomyłce organu.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. wnioskowała o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2009. Po serii postępowań, w tym wznowienia i uchylenia wcześniejszych decyzji, organ ustalił, że płatności zostały przyznane w wyniku stworzenia sztucznych warunków przez wspólnika spółki, co skutkowało obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranych środków. Spółka przejmująca, będąca następcą prawnym spółki pierwotnie otrzymującej płatności, została obciążona tym obowiązkiem. Spółka zaskarżyła decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności, podnosząc zarzuty dotyczące przedawnienia i naruszenia przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Justyna Mazur, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 kwietnia 2021 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich oddala skargę. Decyzją z dn. [...] lipca 2019r., po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. ( dalej jako: "skarżąca", "spółka"), Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. ( dalej: "Dyrektor ARiMR"), "organ odwoławczy"), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. ( dalej : "Kierownik ARiMR", "organ I instancji") z dn. [...] marca 2019r. w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009. Ww. decyzje zostały wydane w następującym stanie sprawy: Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] maja 2009 r. do Biura Powiatowego ARiMR w B. wpłynął wniosek [...] Sp. z 0.0 o przyznanie płatności bezpośredniej na rok 2009. Następnie w dniu [...] sierpnia 2009 r. wpłynął wniosek o wycofanie części wniosku. W dniu [...] grudnia 2009 r. Kierownik BP ARiMR w B. wydał decyzję nr 0[...] w sprawie umorzenia postępowania dla działek wycofanych z wniosku w dniu [...] sierpnia 2009 r. i przyzna jednolitą płatność obszarową w wysokości [...] zł. W rezultacie postępowań odwoławczych i sądowoadministracyjnych w sprawie, po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. umorzył w części postępowania oraz przyznał spółce płatności w wysokości [...] zł i odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych. W wyniku złożenia wniosku o zawieszenie postepowania odwoławczego Dyrektor [...]OR w dniu [...] kwietnia 2012 r. zawiesił postepowania odwoławcze. Natomiast Strona w ciągu 3 lat nie zwróciła się o podjęcie zwieszonego postępowania w związku z powyższym decyzją nr [...] w dniu [...] maja 2015 r. Dyrektor [...]OR umorzył postępowanie wszczęte na wniosek Strony. Następnie jak wynika z akt sprawy reprezentant strony złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją nr [...] w dniu [...] maja 2015 r. W związku z powyższym Kierownik BP ARiMR w B. postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. wznowił postępowanie w sprawie przyznana płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. W dniu [...] stycznia 2016 r. Kierownik BP ARiMR w B. decyzją nr [...] uchylił decyzję dotychczasową, umorzył postępowanie w części oraz odmówił przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009, wskazując na niespełnienie warunków określonych w art. 7 ust. 1, 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r.nr. 170 poz. 1051 ze zm.) ze względu na stworzenie sztucznych warunków przez Pana P. M. celem uzyskania nienależnych płatności poprzez podział posiadanego gospodarstwa rolnego. Mając na uwadze powyższe, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. zawiadomieniem Nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia [...] Sp. z o.o. następcy prawnemu [...] Sp. z o.o. kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przyznanych decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. , decyzją nr [...] z dnia [...] września 2010 r. oraz decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. w związku z wydaniem w dniu [...] stycznia 2016 r. decyzji nr [...] o uchyleniu decyzji dotychczasowej, umorzeniu postępowania w części oraz odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009. Następnie, w dniu [...] marca 2019 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B., wydał decyzję Nr [...] o ustaleniu [...] Sp. z o.o. następcy prawnemu [...] Sp. z o.o. kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 w wysokości [...] zł. Od przedmiotowej decyzji, w dniu [...] kwietnia 2019 r. P. M. —Prezes zarządu [...] Sp. z o.o., następcy prawnego [...] Sp. z o.o. złożył odwołanie z zachowaniem ustawowego terminu do jego wniesienia. Decyzją z dn. [...] lipca 2019r. (będąca przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie) Dyrektor OR ARiMR w W., po rozpatrzeniu odwołania, orzekł o utrzymaniu w całości decyzji organu I instancji. W ocenie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W., zaskarżona decyzja Nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. jest zgodna z prawem. W sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. w sposób prawidłowy poczynił ustalenia w oparciu o całokształt materiału dowodowego (art. 80 Kpa), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 Kpa), z poszanowaniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Analiza okoliczności faktycznych znalazła odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, która spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 Kpa, a w szczególności zawiera odniesienie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz dokonaną przez organ wykładnię mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa krajowego jak i wspólnotowego. Organ odwoławczy wskazał, że w rozpatrywanej sprawie kwota nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2009 w wysokości [...] zł z tytułu jednolitej płatności obszarowej przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 106 ust. 3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. Zatem w odniesieniu do ww. nienależnie pobranej płatności nie zachodzą przesłanki wskazane w art. 49 powołanej ustawy o płatnościach, zgodnie z którym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odstępuje od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności. W ocenie Dyrektora ARiMR w przedmiotowej sprawie nienależne płatności powstały z przyczyn leżących po stronie beneficjenta, bowiem przyznanie płatności w nieprawidłowej wysokości wynikało z zamierzonego działania wnioskodawcy nakierowanego na uzyskanie korzystniejszego wsparcia finansowego mimo ograniczenia przewidzianego w przepisach prawa. Skoro płatności zostały wypłacone Spółce jako podmiotowi spełniającemu warunki jej uzyskania, to obowiązek ich zwrotu obciąża podmiot, który przejął Spółkę, tj. w tym przypadku skarżącą. Nie zostały też spełnione przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu przez skarżącą za rok 2009, określone w art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Zgodnie bowiem z art. 73 ust. 5 ww. rozporządzenia zwrot płatności uznanej za nienależną ulega przedawnieniu, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Okres ten ogranicza się do czterech lat, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze. W niniejszej sprawie wypłata płatności OB na rok 2009, uznanej następnie za nienależnie pobraną miała miejsce w dniach [...].01.2010r., [...].10.2010r. oraz [...].02.2012r., natomiast zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych, przyznanych Spółce zostało doręczone następcy prawnemu, tj. skarżącej w dniu [...] grudnia 2018 r. Zatem skarżąca została zawiadomiona o nieuzasadnionym charakterze ww. płatności przed upływem dziesięciu lat od daty płatności. Dziesięcioletni okres przedawnienia liczony od dnia wypłaty jeszcze więc nie upłynął. Natomiast od daty płatności do daty pierwszego powiadomienia skarżącej jako następcy prawnego Spółki przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze płatności z tytułu OB, upłynęło więcej niż cztery lata. Nie zaistniała jednak przesłanka dobrej wiary o której mowa w ww. przepisie, która to ogranicza okres przedawnienia do lat czterech. O ile bowiem dobra wiara rolnika nie wynika z dokumentacji dostępnej organowi, to jej wykazanie należy do beneficjenta. Za rzetelność danych we wniosku o przyznanie każdej płatności, odpowiada zaś występujący z nim rolnik. Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że przepisy unijnego rozporządzenia mają bezpośrednie zastosowanie w krajowym porządku prawnym na podstawie art. 288 zdanie 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Oznacza to, że przepis krajowy sprzeczny z przepisem rozporządzenia unijnego nie może być stosowany. W związku z tym, nie można przyjmować, że krajowe przepisy regulujące kwestię przedawnienia, np. art. 68 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., zwana dalej: "o.p."), czynią to odmiennie niż powyższy przepis unijny. Dyrektor ARiMR stwierdził, że ww. przepisy rozporządzeń unijnych są przepisami szczególnymi w stosunku do przepisów krajowych. Do takich samych wniosków dochodzi się, analizując przepis art. 29 ust. 7 ustawy o ARiMR odsyłający do "odpowiedniego" stosowania przepisów Działu III o.p., gdzie znajduje się art. 68. Reasumując, art. 68 o.p. nie może być stosowany w niniejszej sprawie ze względu na szczególną regulację wynikającą z przepisów unijnych rozporządzeń. Dyrektor ARiMR zauważył, że stosownie do art. 86 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 straciło moc z dniem 1 stycznia 2010 r. Jednakże rozporządzenie to stosuje się nadal w odniesieniu do wniosków o przyznanie pomocy dotyczących lat gospodarczych lub okresów premiowych rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2010 r. W ocenie organu odwoławczego przekazane Spółce płatności za 2009 rok nie wynikały też z pomyłki ARiMR. Fakt bowiem ujawnienia okoliczności skutkujących obowiązkiem zwrotu miał miejsce po wydaniu przez Kierownika ARiMR decyzji o przyznaniu płatności i po realizacji wypłaty na rachunek bankowy wskazany przez Spółkę we wniosku o wpis do ewidencji producentów. Tym samym, Dyrektor ARiMR stwierdził, że zarzuty skarżącej podnoszone w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie, zasadnym jest więc utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji o ustaleniu skarżącej kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu OB. Skargę na powołaną wyżej decyzję organu odwoławczego do sądu administracyjnego pismem z dn. [...] sierpnia 2019r. złożyła skarżąca, wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postepowania. Wniosła o przeprowadzenie przez sąd dowodu uzupełniającego z dokumentów, tj. z akt sprawy przyznania płatności za okres objęty skarżoną decyzją oraz informacji odpowiadających pełnemu odpisowi KRS na okoliczności wskazane w uzasadnieniu skargi. Wydanej decyzji zarzuciła naruszenie: - art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 poprzez ich niezastosowanie - 29 ustawy o ARiMR w związku z art. 74 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 - art. 7 i art. 8 k.p.a. w związku z ar. 29 ustawy o ARiMR oraz art. 74 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 poprzez pominięcie kluczowych, znanych organowi z urzędu informacji i dokumentów skutkujące błędnymi ustaleniami faktycznymi oraz błędnym określeniem strony postępowania w sprawie - art. 29 ustawy o ARiMR poprzez zastosowanie tego uregulowania pomimo zachodzenia w sprawie negatywnych przesłanek określenia skarżącej kwot nienależnie pobranych płatności - art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 poprzez jego zastosowanie pomimo szczególnej w niniejszej sprawie dyspozycji art. 74 ust. 4 i 5 ww. rozporządzenia - art. 68 i art. 93 o.p. w związku z art. 29 ust. 7 ustawy o ARiMR - art. 7, art. 8, art. 8a, art. 10, art. 75, art. 77, art. 78, art. 79 § 1 i 2, art. 80 k.p.a. w związku z 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, - art. 97 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasową argumentację. Uznał zarzuty skargi za niezasadne i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawoo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji ustalającą skarżącej kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego. Sporną w niniejszej sprawie jest kwestia zasadności ustalenia skarżącej jako następcy prawnego Spółki kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich. W ocenie skarżącej, nie można jej obciążyć odpowiedzialnością za zwrot ewentualnych nienależnie pobranych kwot płatności przez Spółkę. Kontrolując zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję według wyżej wskazanych kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie zawiera argumentów mających wpływ lub mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuty zawarte w skardze w większości zostały podniesione w odwołaniu, co do których organ odwoławczy w wyczerpujący sposób odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji organu stanowił art. 29 ustawy o ARiMR. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej – następuje w drodze decyzji administracyjnej. Według art. 29 ust. 2 ustawy o ARiMR, właściwym w sprawie ustalania kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1. W tym przypadku jest to Kierownik ARiMR. Wyjaśnić należy, że nienależną płatnością jest wypłacona rolnikowi przez organ administracji kwota nienależnie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej i krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, jako świadczenie dokonane przez organ administracji publicznej na rzecz rolnika, które przestało być należnym na skutek wygaśnięcia obowiązku jego wypłacenia z powodu późniejszego zaistnienia okoliczności przewidzianych w przepisach regulujących pomoc finansową. Przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji na podstawie ww. przepisu jest zatem ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. W przedmiotowym postępowaniu organy administracji nie dokonują już ponownej oceny podstaw do przyznania płatności na rzecz beneficjenta. Postępowanie w zakresie przyznania płatności jest bowiem postępowaniem odrębnym, opartym na samodzielnych przesłankach faktycznych i prawnych. W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, wbrew zarzutowi skarżącej, orzekające w sprawie organy dokonały prawidłowej analizy dotyczącej zasad sukcesji praw i obowiązków w sferze prawa regulującego płatności rolnicze, w szczególności zaś odpowiedniego stosowania przepisów ustawy z dn. 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wymienionych w ustawie o ARiMR. Zgodzić się należy z organami ARiMR obu instancji, że skoro w dniu [...] października 2018 r. w KRS prowadzonym dla skarżącej został dokonany wpis dotyczący jej połączenia z innymi podmiotami, w tym m.in. ze Spółką, to skarżąca jako spółka przejmująca jest następcą prawnym Spółki. Efektem wpisu połączenia jest bowiem wykreślenie spółek przejmowanych lub spółek łączących się przez utworzenie nowej. Skoro zatem wpis o połączeniu w rejestrze spółki przejmującej nastąpił w ww. dniu, to tym samym z tym dniem Spółka utraciła byt prawny. Stosownie zaś do art. 494 § 1 Kodeksu spółek handlowych (zasada sukcesji generalnej) spółka przejmująca wstępuje z dniem połączenia we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej. Tym samym, z dniem [...] października 2018 r. skarżąca stała się następcą prawnym Spółki. Powyższe wynika również z art. 93-96 ww. ustawie Ordynacja podatkowa ( dalej jako: "O.p.") w których to przepisach uregulowana jest sukcesja uniwersalna. Rozumieć przez nią należy wstąpienie następcy prawnego w zasadzie we wszystkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki podatnika. Następca przejmuje po poprzedniku wszelkie jego obowiązki i prawa. Następstwo prawne na gruncie O.p. wiąże się z dwiema formami łączenia: przez zawiązanie nowego podmiotu, na który przechodzi majątek wszystkich łączących się podmiotów oraz przez przejęcie, kiedy to następuje przeniesienie majątku jednego podmiotu na inny istniejący podmiot. Stosownie do art. 93 § 1 O.p. osoba prawna zawiązana (powstała) w wyniku łączenia się: osób prawnych, osobowych spółek handlowych, osobowych i kapitałowych spółek handlowych wstępuje we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki każdej z łączących się osób lub spółek. W myśl zaś art. 93 § 2 O.p. przepis § 1 stosuje się odpowiednio do osoby prawnej łączącej się przez przejęcie innej osoby prawnej (osób prawnych); osobowej spółki handlowej. Celem uregulowania w O.p. instytucji następstwa prawnego jest z jednej strony, zapewnienie wierzycielom podatkowym możliwości egzekwowania należności podatkowych ciążących na poprzednikach od ich następców, z drugiej – umożliwienie następcom korzystania z praw poprzedników. Dodać należy, że wynikająca z art. 93 O.p. zasada sukcesji prawnej obejmuje wszelkie konsekwencje zdarzeń prawnych, które zaistniały w spółce przejmowanej. Istota sukcesji uniwersalnej polega na tym, że podmiot będący sukcesorem wstępuje we wszystkie stosunki prawne, których stroną był podmiot przejmowany, ze skutkiem tak jak by to sukcesor od początku był stroną tych stosunków prawnych. Nie ulega wątpliwości w niniejszej sprawie, że płatności OB. na 2009 rok zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany przez Spółkę jako wnioskodawcę we wniosku o wpis do ewidencji producentów rolnych. Wobec bezspornego faktu wypłaty na rachunek wnioskodawcy nienależnych środków publicznych za 2009 r. w kwocie łącznej [...] zł, pochodzących z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o ARiMR, zasadnym było wszczęcie przez Kierownika ARiMR postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych przez beneficjenta środków finansowych, a następnie wydanie w tym przedmiocie decyzji, wskazując i określając jednocześnie wypłacone kwoty jako nienależnie pobrane. Również należy się zgodzić z bezsporną okolicznością, że skoro kwota nienależnie pobranych płatności OB za 2009r. wyniosła po [...] zł, za każdy rok, to przekracza ona kwotę stanowiącą równowartość 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia 883/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. (Dz. Urz. UE L 171 z 23.06. 2006 r. , str. 1 z późn. zm.). Tym samym w odniesieniu do ww. płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności. W przekonaniu Sądu, za niezasadne należy uznać zarzuty skarżącej zawarte w odwołaniu, jak i skardze, a dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Naruszenia te, jeśli nawet wystąpiły, nie miały bowiem istotnego wpływu na wynik sprawy. Przede wszystkim, organy obu instancji podjęły wystarczające kroki do wyjaśnienia sprawy, zebrały też w wyczerpujący sposób materiał dowodowy niezbędny do wydania swoich rozstrzygnięć. Decyzje zostały bardzo obszernie i zgodnie z art. 107 § 1 i § 3 i art. 11 k.p.a. należycie i w przekonywujący sposób uzasadnione, a ocena zebranych przez organy ARiMR dowodów nie jest dowolna, a tym samym nie doszło do naruszenia art. 80 k.p.a. W szczególności zaś zauważyć należy, że zgodnie z art. 78 § 2 k.p.a. organ nie ma obowiązku przeprowadzenia dowodu przedstawionego przez stronę, jeżeli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności dostatecznie wyjaśnionych w danym postępowaniu. W postępowaniu dotyczącym określenia kwoty nienależnie pobranej pomocy, organy nie rozpatrują ponownie kwestii, które były badane przy rozpoznawaniu wniosków o przyznanie płatności. Postępowanie w zakresie przyznania płatności jest bowiem postępowaniem odrębnym, opartym na samodzielnych przesłankach faktycznych i prawnych, co należy podkreślić. Również nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 79 k.p.a., bowiem analiza prowadzonego postepowania przez organy wskazuje, że skarżąca brała udział w postępowaniu dowodowym, składała wnioski dowodowe, pisma, oświadczenia, miała możliwość wypowiedzenia się. Okoliczność, że organy nie uwzględniały zgłaszanych wniosków czy odmiennie oceniły złożone dowody nie świadczy o naruszeniu art. 79 k.p.a. Z kolei zarzut zawarty w skardze a dotyczący naruszenia art. 97 § 1 k.p.a., jest całkowicie w niniejszej sprawie nieuprawniony i nie został on nawet uzasadniony przez skarżącą. Kolejną sporną w niniejszej sprawie jest kwestia przedawnienia ustalania kwoty płatności OB otrzymanej przez Spółkę jako poprzednika prawnego skarżącej a podlegającej ewentualnemu zwrotowi. W szczególności sporne jest, czy w organ odwoławczy prawidłowo zastosował odnośnie przedawnienia przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Skarżąca w toku postępowania administracyjnego, jak również w skardze wskazywała, że w tym zakresie winny znaleźć zastosowanie przepisy O.p. Nie można jednak uznać za słuszne stanowiska, że do płatności z tytułu OB, których warunki przyznania i zwrotu (w tym okresu przez jaki ten zwrot może być dochodzony) zostały uregulowane w przepisach unijnych, należy jeszcze stosować odmienne regulacje prawa krajowego dotyczące m.in. terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, którego przekroczenie powoduje wygaśnięcie takiego zobowiązania lub terminów przedawnienia do wydania decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych, po którego upływie nie może już powstać zobowiązanie podatkowe. W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo wskazał, że kwestię przedawnienia obowiązku zwrotu należności w niniejszej sprawie reguluje art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Na podstawie art. 288 zdanie 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, przepisy unijnych rozporządzeń mają bezpośrednie zastosowanie w krajowym porządku prawnym. Oznacza to, że przepis krajowy sprzeczny z przepisem rozporządzenia unijnego nie może być stosowany. W związku z tym, nie można przyjmować, że krajowe przepisy regulujące kwestię przedawnienia, np. art. 68 O.p., czynią to odmiennie niż powyższe przepisy unijne. Przepisy rozporządzeń unijnych są przepisami szczególnymi w stosunku do przepisów krajowych. Również art. 29 ust. 7 ustawy o ARiMR odsyła do "odpowiedniego" stosowania przepisów działu III O.p., gdzie znajduje się art. 68. Dlatego też ww. przepis nie może być stosowany w niniejszej sprawie ze względu na szczególną regulację wynikającą z ww. przepisów unijnego rozporządzenia. Wprawdzie, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, stosownie do art. 86 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 straciło moc z dniem 1 stycznia 2010 r. Jednakże rozporządzenie to stosuje się nadal w odniesieniu do wniosków o przyznanie pomocy dotyczących lat gospodarczych lub okresów premiowych rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2010 r. Ponadto zgodnie z art. 43 rozporządzenia Komisji (WE) nr 640/2014, rozporządzenie nr 1122/2009 straciło moc z dniem 1 stycznia 2015 r. Rozporządzenie to stosuje się jednak nadal w stosunku do wniosków o płatność i wniosków o wsparcie złożonych w odniesieniu do roku 2014 i lat wcześniejszych. W niniejszej sprawie wnioski o płatności OB złożone przez Spółkę dotyczyły- 2009r. Niewątpliwie są to lata wcześniejsze niż 2014 rok. Tym samym, zdaniem Sądu, organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że w niniejszej sprawie podstawę do ustalenia skarżącej kwoty nienależnie pobranych płatności za ww. lata stanowi art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Zgodnie z art. 73 ust. 4 ww. rozporządzenia obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku gdy błąd dotyczył elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. Stosownie z kolei do art. 73 ust. 5 powoływanego rozporządzenia obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli okres miedzy datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany w akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat. Poza sporem pozostaje, że Spółce płatności OB za rok 2009 w okolicznościach niniejszej sprawy ( jak to już wskazano wyżej) zostały przekazane i spółka została zawiadomiona o nieuzasadnionym charakterze ww. płatności przed upływem 10 lat od daty płatności. Zgodzić się należy z ustaleniami organu odwoławczego dotyczącymi braku zaistnienia przesłanki dobrej wiary o której mowa w ww. przepisie, a która to ogranicza okres przedawnienia do lat czterech. Prawidłowo też Dyrektor ARiMR ocenił, że w sprawie nie zachodzą przypadki wyłączające obowiązek zwrotu płatności z art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Realizacja płatności nie wynikała bowiem z pomyłki organu. W dacie przyznawania i wypłaty płatności Spółce organ ARiMR kierował się bowiem danymi zawartymi w jej wnioskach złożonych na 2009 r. Za rzetelność danych we wniosku o przyznanie każdej płatności odpowiada zaś występujący z nim rolnik. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela też stanowisko organu odwoławczego obszernie przedstawione w stanie faktycznym niniejszego uzasadnienia, że z uwagi na stworzenie sztucznych warunków uzyskania pomocy, Spółka w 2009r. nie była faktycznym użytkownikiem gruntów rolnych zadeklarowanych we wnioskach o przyznanie płatności. To bowiem P. M. - ówczesny wspólnik Spółki stworzył sztuczne warunki uzyskania pomocy, poprzez rejestrowanie wielu spółek cywilnych i spółek z ograniczoną odpowiedzialnością ubiegających się o przyznanie płatności. Powyższe nastąpiło przez podział jednego spójnego gospodarstwa rolnego będącego w posiadaniu ww. osoby, na kilkadziesiąt części zgłaszanych odrębnie we wnioskach o przyznanie płatności na poszczególne lata przez szereg podmiotów, w tym także Spółkę. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Powyższe oznacza, że jak słusznie stwierdził Dyrektor ARiMR, płatności w wysokości kwotowej wskazanej w decyzjach organów [...] zł (za 2009 r.) z tytułu systemów wsparcia bezpośredniego stanowią płatności nienależne, które podlegają obowiązkowi zwrotu. Obowiązek zwrotu spoczywa zaś na skarżącej która jest następcą prawnym Spółki. W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło