VIII SA/Wa 644/09
WyrokWSA w Warszawie2009-12-09
Skład orzekający: Sławomir Fularski, Iwona Owsińska-Gwiazda, Włodzimierz Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ogrodzenie wykonane z siatki stalowej na słupkach stalowych, usytuowane od strony ulicy, stanowi obiekt budowlany wymagający zgłoszenia zamiaru budowy zgodnie z Prawem budowlanym, a w przypadku braku takiego zgłoszenia, czy organ nadzoru budowlanego ma obowiązek nakazać jego rozbiórkę?Ratio decidendi
Ogrodzenie wykonane od strony ulicy, niezależnie od techniki wykonania, użytych materiałów czy sposobu połączenia z gruntem, wymaga zgłoszenia zamiaru budowy zgodnie z art. 30 ust. 3 Prawa budowlanego. Brak takiego zgłoszenia stanowi samowolę budowlaną, a w przypadku nieprzedłożenia wymaganej dokumentacji przez inwestora, organ nadzoru budowlanego ma obowiązek nakazać rozbiórkę takiego ogrodzenia.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał T. i D. W. rozbiórkę ogrodzenia wykonanego z siatki stalowej na słupkach stalowych, ponieważ nie zgłosili oni zamiaru jego budowy, mimo że było ono wykonane od strony ulic. Inwestorzy odwołali się, twierdząc, że ogrodzenie jest tymczasowe i nie podlega zgłoszeniu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów postępowania, nierozpoznanie istoty odwołania oraz błędne uznanie ogrodzenia za obiekt budowlany wymagający zgłoszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk /sprawozdawca/, Protokolant Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi T. W., D. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia działek oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] maja 2009r. nr 187/09 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. na podstawie art. 49b ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. Nr 156 poz. 1118 z 2006 r. ze zm. ) nakazał T. i D. W. rozbiórkę ogrodzenia działek [...],[...],[...] i [...] położonych w W. przy ul. P. i N. Ś.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, ze w wyniku przeprowadzonej wizji stwierdzono, ze T. i D. W. wykonali ogrodzenie działek [...],[...],[...] i [...] położonych w W. przy ul. P. o długości [...] m i N. Ś. o długości [...] m. Ogrodzenie zostało wykonane z siatki stalowej rozciągniętej między słupkami stalowymi. W trakcie kontroli Inwestor nie przedstawił zgłoszenia zamiaru budowy ogrodzenia. W tej sytuacji należało uznać, że naruszony został art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Z uwagi na to, że ogrodzone działki SA niezabudowane należało zastosować procedurę przewidzianą w art. 49b ust. 2. W oparciu o ten przepis nałożono na Inwestora obowiązek przedłożenia inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej ogrodzenia wraz z opisem jego stanu technicznego sporządzonych przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje zawodowe.
Ponieważ Inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów koniecznym stało się wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wykonanego ogrodzenia.
Odwołanie od tej decyzji złożyli T. W., D. W. i J. W. Podnieśli w nim, ze przedmiotowe ogrodzenie jest jedynie ogrodzeniem prowizorycznym i jego budowa nie podlega procedurze zgłoszenia zamiaru budowy zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. W ocenie odwołujących się ogrodzenie nie narusza niczyich praw ponieważ jest usytuowane wzdłuż linii ogrodzeń sąsiednich nieruchomości. Jest wykonane w sposób nie zagrażający osobom przechodzącym. Nie jest trwale związane z gruntem i może być w każdej chwili zdemontowane. Ogrodzenie to ma służyć tez utrzymaniu czystości na posesji.
Rozpoznając odwołanie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr 1263/09 na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 z póz. zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną.
W uzasadnieniu wskazał, że realizacja przedmiotowego ogrodzenia z uwagi na jego usytuowanie od strony ulic P. i N. Ś., winna być poprzedzona zgłoszeniem do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Ponieważ Inwestorzy nie dokonali stosownego zgłoszenia zastosowanie miała procedura przewidziana w art. 49b Prawa budowlanego. Stosownie do tych przepisów Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. nałożył na Inwestorów obowiązki przedstawienia odpowiedniej dokumentacji. Z uwagi na ich nie przedłożenie nakazano dokonanie rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ II instancji stwierdził, że niezalegalizowanie samowoli budowlanej powoduje obowiązek po stronie organu nadzoru budowlanego wydania decyzji nakazującej rozbiórkę.
W skardze na tę decyzję T. W. i D. W. zarzucili naruszenie art. 140 kpa w zw. z art. 7-10 kpa i art. 77 § 1 kpa oraz art. 107 § 3 kpa poprzez nierozpoznanie istoty wniesionego przez nich odwołania, czyli zarzutu błędnego uznania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G., ze wykonanie tymczasowego ogrodzenia spełnia kryteria obiektu budowlanego, do którego należy stosować przepisy dotyczące rozbiórek, błędne zaakceptowanie przez organ odwoławczy rażących uchybień dotyczących przepisów i zasad postępowania administracyjnego jakich dopuścił się organ I instancji przy wydawaniu przez niego decyzji, polegających na nie wszczęciu postępowania nie przeprowadzeniu jakiegokolwiek postępowania dowodowego oraz uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, błędne przyjęcie, na jakich działkach wykonano ogrodzenie, poprzez wskazanie działek, które już nie istnieją na skutek dokonanych podziałów.
Podnosząc te zarzuty wnosili o uchylenie zaskarżonych decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi wnosił jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 2169 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm.).
Uwzględnienie skargi następuje jedynie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
W rozpatrywanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły co skutkowało oddaleniem skargi.
Zgodnie z art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. Nr 156 poz. 1118 z 2006 r. ze zm. ) zgłoszenia właściwemu organowi wymaga, budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m. Z bezspornych ustaleń faktycznych poczynionych przez organ I instancji wynika, że inwestor wykonał ogrodzenie od ulic P. i N. Ś. Nie budzi też wątpliwości to, iż nie dokonał zgłoszenia zamiaru budowy właściwemu organowi.
Należy przy tym wskazać, że ustawodawca w ustawie Prawo budowlane nie uzależnia obowiązku dokonania zgłoszenia zamiaru budowy ogrodzenia od techniki jego wykonania, użytych materiałów czy sposobu połączenia z gruntem. W świetle tej ustawy nie ma też znaczenia jak długo ma funkcjonować ogrodzenie, czy jest postawione na dłuższy czy krótszy okres czasu. Z punktu widzenia cytowanego wyżej przepisu istotne jest czy ogrodzenie ma być budowane od strony ulic, dróg, placów, torów kolejowych lub innych miejsc publicznych lub ma przekraczać wysokość 2.20m. W przedmiotowej sprawie ogrodzenie zostało wykonane od strony ulic co obligowało do dokonania stosownego zgłoszenia. Z uwagi na fakt, że takiego zgłoszenia nie było mamy do czynienia z samowolą budowlaną.
Zgodnie z treścią art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, gdy mowa jest
o urządzeniach budowlanych – należy przez to rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym , zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Z analizy tego przepisu wynika, że dotyczy on takich obiektów ściśle związanych z obiektem budowlanym, które bez tego obiektu nie spełniają przypisanej im funkcji technicznej. Zasadniczą funkcją ogrodzenia jest oddzielenie danej działki od innych sąsiednich terenów , w szczególności od drogi publicznej jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Taka funkcja ogrodzenia nie wiąże się z istnieniem obiektu budowlanego bowiem ogrodzenia spełniające taką rolę mogą być realizowane zarówno dla działek zabudowanych jak i bez zabudowy. W przedmiotowej sprawie mamy jeszcze prostszy stan faktyczny ponieważ działki nie są zabudowane w więc w żadnym razie nie można mówić o powiązaniu z obiektem budowlanym.
W rozpoznawanej sprawie sporne ogrodzenie nie mogło być zaliczone do urządzeń budowlanych, co w konsekwencji prowadzi do uznania, iż organy nadzoru budowlanego mogły i powinny zastosować postanowienia art. 49b Prawa budowlanego.
W związku z tym za prawidłowe należy uznać wydanie przez organ I instancji postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych i nakazaniu przedłożenia dokumentów wynikających z art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego. Z uwagi na to, że inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał dokonanie rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia. Należy podkreślić, że pierwsze czynności wskazujące, że mogła zaistnieć samowola budowlana przeprowadzono w październiku 2006r. Mimo upływu blisko dwóch i pół roku Inwestorzy nie wykonali żadnego z nałożonych obowiązków. Tak znaczny upływ czasu przeczy również twierdzeniom Inwestorów o tymczasowości ogrodzenia.
Podjęcie robót budowlanych bez wymaganego zgłoszenia jest samowolą budowlaną, a więc działaniem bezprawnym, dokonanym na wyłączne ryzyko Inwestora, który powinien liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z nie uzyskania decyzji akceptującej jego działania inwestycyjne. Celem organów nadzoru budowlanego jest wówczas doprowadzenie do likwidacji stanu niezgodnego
z prawem i ochrona interesu publicznego. W przypadku nie przedłożenia stosownych dokumentów przez Inwestora organ nadzoru budowlanego nie mógł uchylić się od nakazania rozbiórki.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze, po pierwsze należy odnieść się do zarzutu nie rozpoznania istoty odwołana. Wbrew twierdzeniom skarżących organ drugiej instancji wyjaśniając podstawę prawną wydanej decyzji wskazał przepisy, które zastosował i wskazał z jakich powodów mają one zastosowanie, przytoczył orzecznictwo sądów administracyjnych. Nie można zgodzić się również
z zarzutem rażących uchybień w postępowaniu administracyjnym pierwszej instancji. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów należy zauważyć, że z akt administracyjnych wynika że zostało wszczęte postępowanie administracyjne, postępowanie dowodowe przeprowadzono w zakresie wystarczającym do rozstrzygnięcia sprawny, a brak dowodów innego rodzaju wynikał z uchylania się Inwestora od przedłożenia stosownych dokumentów. Nie może być uznane za rażące naruszenie przepisów postępowania, uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego w sytuacji, gdy jedynym dowodem były oględziny przedmiotowego ogrodzenia, na którym reprezentowany był inwestor, a więc dowód ten był skarżącym znany.
Zarzucony błąd co do numeracji działek na skutek ich zmiany należy uznać za gołosłowny bowiem wcześniej nie był przez skarżących podnoszony, a poza tym jeżeli faktycznie nastąpiła zmiana numeracji działek to wykonanie decyzji rozbiórkowej nie stało się przez to niemożliwe, ponieważ istnieje możliwość ustalenia obecnej numeracji na podstawie stosownej dokumentacji geodezyjnej. W tym stanie rzeczy skoro podniesione w skardze zarzutu nie mogły odnieść zamierzonego skutku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło