VIII SA/Wa 648/15

WyrokWSA w Warszawie2015-11-10

Skład orzekający: Leszek Kobylski, Justyna Mazur, Marek Wroczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo odmówił nakazania rozbiórki ogrodzenia, opierając się wyłącznie na fakcie dokonania zgłoszenia jego budowy, bez należytego ustalenia jego lokalizacji, wpływu na działkę sąsiednią oraz stanu technicznego?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) i obowiązek wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego (art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.), poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej nakazania rozbiórki ogrodzenia. Brak było należytych ustaleń co do statusu prawnego działki, od której wybudowano ogrodzenie, jego wpływu na gospodarkę wodną działki sąsiedniej oraz stanu technicznego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący W. C. domagał się nakazania rozbiórki ogrodzenia oraz instalacji wodnej wykonanej na działce sąsiedniej przez P. R., zarzucając naruszenie jego działki przez wody opadowe i nieprawidłowe usytuowanie ogrodzenia. Organy nadzoru budowlanego dwukrotnie odmawiały nakazania rozbiórki, uznając, że ogrodzenie zostało wykonane zgodnie ze zgłoszeniem i nie narusza przepisów. Skarżący kwestionował te ustalenia, podnosząc m.in. zły stan techniczny ogrodzenia i jego wpływ na jego działkę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając, że organy nie przeprowadziły należytego postępowania wyjaśniającego.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015 r. oraz zasądza od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur(sprawozdawca), Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2015 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazu rozbiórki ogrodzenia 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego W. C. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej także: "[...]WINB", "organ odwoławczy") decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.; dalej: "Prawo budowlane") po rozpatrzeniu odwołania W. C. (dalej także: "skarżący") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. (dalej także: "PINB", "organ I instancji") nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., odmawiającej wydania decyzji o rozbiórce ogrodzenia działki nr ew. [...] w [...] gm. [...] – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: W.C. w dniu [...] grudnia 2012 r. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. o nakazanie P. R., właścicielowi działki nr [...] położonej w [...], rozebrania wykonanej instalacji wodnej i rozebrania części ogrodzenia wykraczającej poza granice ewidencyjne tej działki. W związku z tym pismem, PINB zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. poinformował o wszczęciu postępowania administracyjnego w stosunku do P. R. w sprawie stanu technicznego i prawnego, wykonanego ogrodzenia i odprowadzenia wód opadowych działki nr [...] położonej w [...] gm. [...]. Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. organ I instancji przyjmując za podstawę rozstrzygnięcia art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie administracyjne w całości, wszczęte na wniosek W. C. w sprawie stanu technicznego i prawnego wykonanego ogrodzenia i odprowadzenia wód opadowych działki nr ewid. [...], o której mowa wyżej. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. po rozpoznaniu odwołania W. C. od ww. decyzji PINB z dnia [...] marca 2013 r. – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 591/13, po rozpoznaniu skargi W. C. na decyzję [...]WINB Nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję PINB nr [...] r. z dnia [...] marca 2013 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż stan techniczny ogrodzenia, innych urządzeń, prawidłowość jego wykonania zgodnie ze sztuką budowlaną, czy też usytuowania na gruncie należy do właściwości PINB. Ocenie tego organu podlega także kwestia czy sposób wykonania urządzenia nie narusza gospodarki wodnej na działce skarżącego. Wskazano, iż organ powinien wyjaśnić czy wykonane ogrodzenie ("rury") nie oddziałuje na działkę skarżącego nr [...] poprzez naruszenie spływu wód opadowych. Uznał, że organ zobowiązany był także do ustalenia, czy wykonywane koryta betonowe, odpływ ze studni rurą PCV nie naruszają przepisów i nie oddziałują na działkę skarżącego. Sąd zauważył również, iż oparcie się organu na wypisie z ewidencji gruntów w zakresie ustalenia, że działki skarżącego i P. R., odpowiednio o numerach [...] i [...] oddzielone są pasem drogi – działka [...], stanowiąca własność gminy, nie znajduje oparcia w przedstawionych przy skardze aktach administracyjnych. Sąd wskazał, że z pisma [...]Wójta Gminy [...], skierowanego do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wynika, że dokumenty pochodzące z Wydziału Geodezji, Kartografii Katastru i Nieruchomości Starostwa Powiatowego w L. wskazują na istnienie działki [...] pomiędzy działkami [...] i [...], przy czym Gmina nie posiada tytułu własności do działki [...]. Sąd wskazał jednocześnie, iż: "Wobec braku prawidłowych ustaleń organów w zakresie przedmiotu wniosku i stanu faktycznego sprawy, nie do odparcia są zarzuty skarżącego co do wylewania wód opadowych na jego działkę, przy jednoczesnym wskazaniu wad w ogrodzeniu działki uczestnika". Za nie ulegające wątpliwości Sąd uznał, że należy także ocenić, czy rura przysypana ziemią powodująca spływ wody należy do zakresu działania organu nadzoru budowlanego. W tych okolicznościach za przedwczesne Sąd uznał rozstrzygnięcie organu o umorzeniu postępowania ze wskazaniem, iż skarżący nie posiada przymiotu strony. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji w dniu [...] września 2014 r. odebrał od skarżącego oświadczenie doprecyzowujące żądania dotyczące prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego i prawnego ogrodzenia i odprowadzenia wód opadowych działki o nr ewid. [...]położonej w [...], gm. [...]. Organ I instancji wskazał, iż skarżący wnosi o ustalenie legalności ogrodzenia i instalacji wodnej wykonanych na działce o nr ewid. [...] i domaga się rozbiórki wykonanej instalacji wodnej, a także kwestionuje stan techniczny ww. obiektów. Organ I instancji wskazał, iż w sprawie została opracowana opinia techniczna z dnia [...] listopada 2012 roku, dotycząca stanu technicznego i prawnego wykonanego ogrodzenia i odprowadzenia wód opadowych działki nr ewid. [...] położonej w [...] gm. [...], będącej własnością P. R.. W ocenie organu I instancji opinia ta zawiera wiele błędów, które mimo wezwania w celu złożenia dodatkowych wyjaśnień przez jej autora dotychczas nie zostały złożone. W tych okolicznościach PINB dokonał własnej oceny ww. opinii technicznej sporządzonej przez K. C. i stwierdził, iż jest ona wadliwa. W opinii technicznej nie zostało określone usytuowanie studni, części koryt i ogrodzenia w stosunku do granic działki, jak również nie wskazano jasno z jakich dokumentów wynika, że znajdują się one na działce nr ewid. [...]. Mapa stanowiąca załącznik do opinii nie została pobrana z zasobów geodezyjnych Starostwa Powiatowego w L., a do opinii została załączona mapa z geoportal.gov.pl, która jest tylko mapą poglądową i nie może stanowić podstawy ustaleń przed organami administracji publicznej. Organ I instancji stwierdził, iż błędnie została przyjęta kwalifikacja robót tj. art. 48 zamiast art. 51 Prawa budowlanego, podnosząc, iż mamy tu do czynienia z robotami budowlanymi wykonanymi przez P. R. w postaci wykonania instalacji wodnej, a także budową ogrodzenia, na które P. R. posiadał zgłoszenie robót nie wymagających pozwolenia na budowę. PINB podniósł również, iż K.C. nie wskazał jakie dokumenty potwierdzają własność drogi, a ponadto zasugerował odprowadzenie wody rurami pod drogą o nieuregulowanym stanie prawnym. W ocenie PINB ustalenie dokładnej lokalizacji obiektów, ze względu na niską jakość materiałów geodezyjnych i spory pomiędzy stronami postępowania może nastąpić dopiero po przeprowadzeniu rozgraniczenia pomiędzy zainteresowanymi. Na budowę ogrodzenia P. R. posiadał zgłoszenie na wykonanie robót nie wymagających pozwolenia na budowę, a usytuowanie ogrodzenia zostało uzgodnione z Wójtem Gminy [...]. W stosunku do zgłoszenia Starosta Powiatu [...] nie wniósł - sprzeciwu, a roboty budowlane zostały wykonane zgodnie ze zgłoszeniem i jego warunkami. Wskazano jednocześnie, iż żadne czynności kontrolne nie potwierdziły, że wykonane ogrodzenie oddziałuje na działkę skarżącego. Jego stan faktyczny i prawny nie stanowi naruszenia przepisów Prawa budowlanego wymagającego skorzystania przez PINB ze swoich ustawowych kompetencji wynikających z art. 49b, 48, 50 i 51 ustawy Prawo budowlane. W tych okolicznościach PINB rozpatrzył sprawę merytorycznie i decyzją z [...] kwietnia 2015 r. nr [...] odmówił wydania decyzji o rozbiórce wykonanego ogrodzenia działki nr ewid. [...] położonego w [...] gm. [...] w związku z brakiem przesłanek do skorzystania z dyspozycji art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Odwołanie od tej decyzji złożył W.C.. Zaskarżył decyzję organu I instancji w całości zarzucając jej: 1) obrazę art. 75 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a., 2) błąd w ustaleniach, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na bezpodstawnym przyjęciu, że: a) Wójt Gminy [...] był uprawniony do ustalania z P. R. przebiegu granicy ogrodzenia, b) ogrodzenie nie oddziałuje na jego działkę, c) nie da się ustalić lokalizacji obiektów i konieczne jest rozgraniczenie; 3) brak odniesienia się PINB do wniosku z dnia [...] sierpnia 2014 r., dotyczącego samowoli budowlanej pozwanego polegającej na przebudowie zawalonego budynku inwentarskiego na budynek magazynowo - garażowy. W oparciu o powyższe skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji. [...]WINB decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., wskazaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie, decyzję organu I instancji utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji przypomniał przebieg postępowania w sprawie, wskazał na związanie wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 591/13, zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. Podniósł, iż zgodnie z brzmieniem art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Organ odwoławczy dodał, iż ustawodawca wskazał, że poza wyjątkami określonymi ww. przepisach, uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę jest obligatoryjnym elementem procesu budowlanego. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 23 ustawy Prawo budowlane zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m. Ogrodzenia wykonane wewnątrz działki i ogrodzenia międzysąsiedzkie nie podlegają reglamentacji administracyjnej, chyba że mają wysokość powyżej 2,20 m lub mogą spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Wskazał, iż sporne ogrodzenie powstało w oparciu o zgłoszenie z dnia [...] kwietnia 2011 r., a z akt sprawy nie wynika, by właściwy organ administracji architektoniczno - budowlanej wniósł sprzeciw wobec zamiaru jego realizacji. [...]WINB podniósł, iż z akt sprawy wynika także, że przedmiotowe ogrodzenie zostało wykonane zgodnie ze zgłoszeniem, odpowiada prawu i znajduje się w dobrym stanie technicznym. Organ odwoławczy podniósł, iż z uwagi na zalecenia zawarte w wyroku Sądu w sprawie VIII SA/Wa 591/13 organ powiatowy podejmował czynności mające na celu ustalenie właścicieli działki nr ew. [...] w [...] oraz kwestie stanu prawnego ww. nieruchomości. Potwierdzeniem powyższego jest sporządzony przez PINB w L. w dniu [...] kwietnia 2014 r. protokół oględzin. Wskazał, iż z treści tego dokumentu wynika, że stan prawny drogi na działce o nr ew. [...] jest nieuregulowany oraz, że nie stwierdzono wiszącej w powietrzu czy pękającej podmurówki ogrodzenia P. R., a stan techniczny tego ogrodzenia jest dobry. [...]WINB wskazał również, że organ powiatowy ustalił także, iż skarżący zakwestionował przebieg drogi usytuowanej na działce nr ew. [...], co zdaniem PINB w L. stanowi spór graniczny. Z akt sprawy nie wynika jednak, by właścicielem ww. nieruchomości był zarówno właściciel działki nr ew. [...], jak i właściciel działki nr ew. [...]. Kwestia rozgraniczenia ww. nieruchomości pozostaje na obecnym etapie postępowania bez wpływu na możliwość wydania orzeczenia w sprawie spornego ogrodzenia. Wobec powyższego stwierdzono, że według obecnych ustaleń sporne ogrodzenie nie narusza przepisów prawa, a co za tym idzie brak jest podstaw do nakazania P. R. jego rozbiórki. Stan faktyczny sprawy nie wypełnia dyspozycji art. 50 ust.1 Prawa budowlanego, co nie daje podstaw do uwzględnienia odwołania. Wyjaśniono jednocześnie, iż w kwestii odprowadzania wód opadowych organ I instancji zajął odrębne stanowisko. Organ odwoławczy dodał także, iż wobec zawarcia przez skarżącego w piśmie z dnia [...] sierpnia 2014 r., uzupełnionym przy piśmie z dnia [...] września 2014 r. wniosku o zajęcie stanowiska co do samowoli budowlanej dotyczącej przebudowy budynku inwentarskiego – organ I instancji powinien zająć stanowisko w sprawie. Pismem z dnia [...] lipca 2015 r. W. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...]WINB w całości, zarzucając jej: 1) rażącą obrazę przepisu art. 138 § 1 k.p.a., poprzez jego zastosowanie, skutkujące utrzymaniem w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. w przedmiocie stanu technicznego ogrodzenia i jego oddziaływania na działkę skarżącego, 2) podważenie stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zawartego w wyroku z dnia 6 listopada 2013 r. sygn. akt VIII SA/Wa 591/13, oraz dwukrotne poświadczenie nieprawdy przez PINB w L., i powtórzenie tej nieprawdy przez [...]WINB, a polegające na stwierdzeniu: a) "Nie stwierdzono wiszącej w powietrzu czy pękającej podmurówki..." b) "Stan faktyczny sprawy nie wypełnia dyspozycji art 50 ust. 1 Prawa budowlanego zgodnie z którym...", 3) odmowę usytuowania na gruncie przebiegu ogrodzenia w trakcie oględzin w terenie, obrazę art. 75 i art. 77 § 1 k.p.a. i brak jakiegokolwiek odniesienia się do stawianych zarzutów wobec PINB, 4) błąd w ustaleniach, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na bezpodstawnym przyjęciu, że: a) Wójt Gminy [...] mógł w tym czasie dokonywać ustalenia z pozwanym, przebiegu ogrodzenia przy drodze [...], b) Wydział Budownictwa Starostwa Powiatowego w L. mógł w tym czasie wnosić jakikolwiek sprzeciw. Wobec powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku w sprawie sygn. akt SA/Wa 591/13 zajął stanowisko, które potwierdza wylewanie wód opadowych na działkę skarżącego. Skarżący zakwestionował także prawidłowość ustaleń organu I instancji co do stanu technicznego podmurówki spornego ogrodzenia, podnosząc, iż istnienie odmiennego stanu dokumentował powyższe fotografiami z dnia [...] czerwca 2014 r. Dodał, iż PINB w piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r. przyznał, że podmurówka wisi w powietrzu i wypływa spod niej woda na jego działkę oraz, że jest popękana. Mimo takich twierdzeń organu I instancji organ odwoławczy stwierdza, że stan techniczny podmurówki jest dobry. Skarżący wskazał także na okoliczności kierowania przez ogrodzenie wód opadowych na jego działkę, uszkodzenia korzeni drzewa oraz zalewania piwnicy. Podniósł, iż Wójt Gminy [...] nie miał uprawnień do ustalenia przebiegu granic w porozumieniu z P. R. oraz, że zgodził się na powyższe ustalenie w oparciu o niekompletną mapę. Zarzucił orzekającym w sprawie organom brak ustalenia przebiegu ogrodzenia w odniesieniu do granic ewidencyjnych działek. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 j.t.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne kierując się zatem kryterium legalności, dokonują kontroli zaskarżonego aktu (tu decyzja) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Wspomniane kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli m.in. stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej postawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w omówionym zakresie Sąd doszedł do przekonania, że nie może ona pozostać w obrocie prawnym. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl przepisu art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten wyraża jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, zasadę prawdy obiektywnej. Oznacza ona, że na organ administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. Z kolei art. 8 k.p.a. obliguje te organy do prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Stosownie natomiast do przepisów art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Zaniedbanie organu administracji publicznej, polegające na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego jest wadą postępowania, uzasadniającą uchylenie decyzji administracyjnej wydanej w wyniku takiego zaniedbania. Obowiązki określone tymi przepisami ciążą także na organie drugiej instancji (art. 136 k.p.a.). Jak wynika z treści decyzji organu I instancji, postępowanie w sprawie prowadzone było w sprawie stanu technicznego i prawnego spornego ogrodzenia. Uzasadnienie dla odmowy wydania decyzji o jego rozbiórce organ odwoławczy wywiódł z okoliczności, iż zostało ono wybudowane w oparciu o zgłoszenie z dnia [...] kwietnia 2011 r., w stosunku do którego to zamiaru realizacji organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu. Organ odwoławczy powołał się przy tym na treść art. 28 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 23 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym do dnia 28 czerwca 2015 r.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Art. 29 ust. 1 i 2 zawiera enumeratywne wyliczenie obiektów budowlanych i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę i stanowi on w ustępie 1 pkt 23, iż pozwolenia nie wymaga budowa ogrodzeń. Jednakże zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie wykonania ogrodzenia, to jest w 2011 r. i aktualnym do dnia [...] czerwca 2015 r., zgłoszenia właściwemu organowi wymagała budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m. Tym samym dla ustalenia istnienia obowiązku zgłaszania budowy ogrodzenia istotne jest ustalenie czy budowa ta była planowana od strony miejsc ww. wymienionych i jaka jest planowana jego wysokość. Dla prawidłowego dokonania oceny okoliczności niniejszej sprawy jest ustalenie, czy sporne ogrodzenie zostało zbudowane w okolicznościach wymagających dokonania zgłoszenia. Należy przy tym pamiętać, iż w przypadku stwierdzenia budowy ogrodzenia od strony drogi istotne jest ustalenie, czy droga ta jest drogą publiczną, w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j.t. Dz.U z 2015 r. poz. 460; dalej: "u.d.p."). Przepis art. 1 u.d.p. formułuje legalną definicję drogi publicznej, na którą składają się cztery zasadnicze elementy, tj. pojęcie drogi, nieograniczony dostęp do drogi - otwarty katalog podmiotów korzystających z drogi, zaliczenie drogi do określonej ustawowo kategorii (art. 2 ust. 1 u.d.p.), tj. drogi krajowej, wojewódzkiej, powiatowej lub gminnej oraz ograniczenia i wyjątki dotyczące korzystania z tej drogi, wynikające z przepisów u.d.p. lub innych przepisów szczególnych. Z wywodów organu odwoławczego trudno jest wyprowadzić wnioski co do okoliczności od strony jakich działek zostało wybudowane ogrodzenie i czy działki te spełniają przesłanki, o których mowa wyżej. Zgłoszenie wskazuje na budowę ogrodzenia na działkach o numerach ewid. [...], [...] i [...], ale na załączonej do tego zgłoszenia, znajdującej się w niniejszych akt administracyjnych kserokopii mapy brak jest nie budzącego wątpliwości odniesienia do działek od strony których ogrodzenie miało być wybudowane. Z innych map, które dołączyły do niniejszych akt administracyjnych orzekające w sprawie organy można wyprowadzić wnioski, iż sporne ogrodzenie zostało wybudowane od strony działki o numerze ewid. [...], określanej jako droga gminna. Twierdzenie to nie zostało jednak w żaden sposób udokumentowane i brak jest podstaw do odnoszenia się co do jego prawidłowości. Drogami gminnymi są bowiem, zgodnie z art. 7 u.d.p. drogi o znaczeniu lokalnym niezaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych (ust. 1). Przy czym w myśl art. 7 ust. 2 u.d.p. zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu. Podobnie ustalenie przebiegu istniejących dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy (art. 7 ust. 3 u.d.p.). Zauważyć jednocześnie należy, że ze zgłoszenia wynika, iż wysokość ogrodzenia nie miała przekroczyć 2 m, organy obu instancji ustaliły, zaś, iż zostało wykonane zgodnie ze zgłoszeniem. Tym samym opieranie się wyłącznie, w świetle dotychczasowych ustaleń, na okoliczności dokonania przez inwestora zgłoszenia zamiaru budowy spornego ogrodzenia i wywodzenie z tej okoliczności braku podstaw do orzekania o jego rozbiórce jest przedwczesne. Art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowalnego wskazuje bowiem na obowiązki organu co do prowadzenia robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. W sytuacji, gdy zgłoszenie nie było wymagane, fakt jego dokonania nie stanowi przeszkody w podjęciu stosownych działań przez organy nadzoru budowlanego. Zauważyć jednocześnie należy, iż organ I instancji prowadził postępowanie także w przedmiocie stanu technicznego spornego ogrodzenia, których to ustaleń nie podzielił skarżący, kwestionując stwierdzenie przez ten organ brak pęknięć podmurówki i wypływania spod niej wody, dołączając do odwołania dokumentację fotograficzną. Organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się do tych twierdzeń i dowodów, wskazując jedynie, że z akt sprawy wynika, iż ogrodzenie jest w dobrym stanie technicznym. Brak jest też odniesienia się do zarzutów odwołania zmierzających do wykazania oddziaływania ogrodzenia na działkę skarżącego. Zauważyć przy tym wypada, iż wobec treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie VIII SA/Wa 591/13 organy zostały w myśl art. 153 p.p.s.a. zobligowane do nie tylko oceny stanu technicznego ogrodzenia, okoliczności jego wykonania zgodnie ze sztuką budowlaną, usytuowania na gruncie, ale także ustalenie, czy jego wykonanie nie narusza gospodarki wodnej na działce skarżącego. Ocena zaskarżonej decyzji, zdaniem Sądu prowadzi do wniosku, iż organ odwoławczy rozpoznając odwołanie skarżącego nie wywiązał się z powyższych obowiązków. Zajęcie przez organy nadzoru budowlanego odrębnego stanowiska w odniesieniu do odprowadzania wód opadowych z działki nr ewid. [...], jak wynika z wydanych w tym przedmiocie decyzji, nie dotyczy urządzenia budowlanego, jakim jest sporne w niniejszej sprawie ogrodzenie. Tym samym nie wyczerpuje problematyki dotyczącej ewentualnego naruszenia przez ogrodzenie gospodarki wodnej na działce skarżącego, co wymaga zajęcia stanowiska w niniejszej sprawie. W tych okolicznościach nie jest możliwe prawidłowe odniesienie się do zarzutów skargi formułowanych w zarówno co do stanu technicznego ogrodzenia, jak i naruszenia gospodarki wodnej przez sporne ogrodzenie. Z powyższych wywodów wynika, że organ odwoławczy rozpoznał odwołanie z naruszeniem przepisów postępowania – art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. polegającego na niepoczynieniu dostatecznych ustaleń i ocenie zgromadzonego materiału z naruszeniem art. 80 k.p.a., a w konsekwencji art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Prawidłowe dokonanie potrzebnych do rozstrzygnięcia ustaleń i odniesienie się do zarzutów stawianych decyzji organu I instancji może spowodować wydanie rozstrzygnięcia o odmiennej treści. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien korzystając z dyspozycji art. 136 k.p.a. doprowadzić do ustalenia czy działka nr [...] posiada status drogi publicznej w rozumieniu ustawy o drogach publicznych oraz prawidłowo odnieść się do wszystkich zarzutów odwołania, mając na względzie powyższe rozważania. O ile w ocenie organu odwoławczego zaistnieją uzasadnione okoliczności uniemożliwiające temu organowi wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o dotychczasowe ustalenia i ich uzupełnienie w oparciu o treść art. 136 k.p.a. nie będzie możliwe, rozważyć należy zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. Z tych względów, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił na mocy art. 200, art. 205 § 1 oraz art. 209 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji wyroku). Wskazana w punkcie 2 wyroku kwota stanowi uiszczony przez skarżącego wpis sądowy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło