VIII SA/Wa 649/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 14 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. i M. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki krat stalowych postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata 2. zwrócić się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata dla J. i M. W. zam. ul. G. [...], [...] R. Wnioskiem z dnia [...] października 2009 r. J. i M. W. wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnili, że wraz z córką - uczennicą szkoły średniej, utrzymują się z dochodu w wysokości [...] zł brutto. Skarżący od kilku lat pozostaje na rencie z tytułu wypadku w pracy i ze względu na stan zdrowia nie może podjąć zatrudnienia. Otrzymywana renta wystarcza jedynie na pokrycie kosztów leczenia. Żona skarżącego natomiast pracuje jako pracownik fizyczny w [...] Szpitalu Specjalistycznym i ze względu na trudną sytuacją ekonomiczną szpitala otrzymuje wynagrodzenie ratach. Skarżący wyjaśnili, że z braku środków finansowych posiadają zaległości w bieżących zobowiązaniach w tym opłatach za mieszkanie. W części wniosku obejmującej posiadany majątek wymienili spółdzielcze lokatorskie mieszkanie – [...] m². Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przedmiotowy wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1). Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Przystępując do rozpoznania wniosku, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 ppsa). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Mając na uwadze okoliczności wskazane we wniosku uznano, że zasługuje on na uwzględnienie. Skarżący utrzymują się wprawdzie ze stałego dochodu (ok. [...] brutto) jednakże w zestawieniu z wysokością kosztów postępowania do jakich są zobowiązani na obecnym etapie ([...] zł tytułem wpisu) dochód ten należy ocenić jako niewielki. Dodatkową okolicznością przemawiającą za pozytywnym rozpoznaniem wniosku jest także fakt, że posiadają oni na utrzymaniu uczącą się córkę oraz ponoszą koszty leczenia. Według oświadczenia mają też trudności w regulowaniu bieżących zobowiązań, zaś skarżąca niewielkie wynagrodzenie ([...] zł netto) otrzymuje w ratach. Wobec tak ustalonej sytuacji materialnej i rodzinnej uznano, że skarżący nie są w stanie partycypować w kosztach postępowania sądowego, ani też ustanowić w sprawie profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym siebie i rodziny. W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.