VIII SA/Wa 650/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-10-14

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wspólnie z synem osiąga stały dochód netto, ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i jest właścicielką działki, można odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżąca, osiągając stały dochód netto i posiadając zaspokojone potrzeby mieszkaniowe oraz własność działki, nie znajduje się w szczególnie trudnej sytuacji materialnej. Ponadto, nie wykazała ona, że uiszczenie najniższego wpisu sądowego jest poza jej możliwościami finansowymi, a jej dochód nie uzasadnia obciążania budżetu państwa kosztami ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Sąd zasugerował również, że inne osoby wnoszące skargę wspólnie ze skarżącą mogą partycypować w kosztach pełnomocnika.
Stan faktyczny
W. W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazała na swój niski dochód netto, wysokie koszty leczenia własnego i syna oraz wydatki na mieszkanie i leki. Podniosła, że sprawa dotyczy zdrowia wielu mieszkańców, a obciążenie jej kosztami postępowania byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Sąd rozpatrzył wniosek, biorąc pod uwagę dochody skarżącej, posiadany majątek oraz koszty postępowania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 14 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi W. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie przekazania pisma według właściwości postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Wnioskiem z dnia [...] października 2009 r. W. W. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku podała, że wspólnie z synem utrzymuje się z dochodu w wysokości [...] zł brutto (emerytura skarżącej i zasiłek stały syna z pomocy społecznej). Skarżąca wyjaśniła, że jest po operacji okulistycznej i leczy się również na inne schorzenia. Także jej syn jest po trzech operacjach okulistycznych i wymaga wysokospecjalistycznej pomocy lekarskiej, którą skarżąca finansuje. Jako miesięczne wydatki skarżąca wymieniła opłaty za mieszkanie i media – [...] zł, wydatki na leki własne i syna – [...] zł, wizyty lekarskie – [...] zł, wyżywienie i środki czystości – [...] zł, alimenty obciążające syna – [...] zł. W dalszej części uzasadnienia skarżąca wyjaśniła, że sprawa, w której wniosła skargę dotyczy zdrowia i życia "setek" mieszkańców ul. M. w R. i w tej sytuacji obciążanie jej kosztami postępowania sądowego w wysokości [...] zł pozostaje w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. Jako uzasadnienie wniosku o ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika skarżąca wskazała stopień zawiłości sprawy oraz to, że osoby wspólnie z nią wnoszące skargę nie posiadają wiedzy prawniczej. W części wniosku obejmującej posiadany majątek skarżąca wymieniła mieszkanie – [...] m² stanowiące własność syna. Do wniosku załączyła zaświadczenie lekarskie o pozostawaniu pod opieką poradni okulistycznej oraz karty informacyjne leczenia szpitalnego syna. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy na wstępie zaznaczyć należy, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające może on wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub osób posiadających bardzo niski dochód, a więc takich, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Dodatkowo należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Decydujące znaczenie dla oceny wniosku ma okoliczność, że skarżąca wspólnie z synem osiąga stały dochód w wysokości [...] zł netto. Nie jest zatem osobą pozbawioną a źródła utrzymania i nie należy do osób znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji materialnej. Poza tym ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i jest właścicielką działki o powierzchni [...] m² położonej w R. (okoliczność znana Sądowi z urzędu z akt sprawy VIII SA/Wa 526/09). Zauważyć również należy, że skarżąca w żaden sposób nie wykazała, aby faktycznie ponosiła szczególnie wysokie koszty leczenia zważywszy, że ze złożonych dokumentów wynika, że wraz z synem pozostaje pod opieką publicznej służby zdrowia. Nie wykazała też w żaden sposób, by jej syn z niewielkiego zasiłku stałego faktycznie opłacał alimenty. Oceny, że skarżąca nie wykazała, iż uiszczenie tytułem wpisu od skargi kwoty [...] zł (jest to najniższy wpis przewidziany w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) jest poza zasięgiem jej możliwości finansowych nie zmienia okoliczność, że w sprawie VIII SA/Wa 526/09 przyznano jej prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę [...] zł. Zwolnienie to uzasadnione było bowiem wysokością kosztów postępowania w sprawie. Odnośnie natomiast wniosku obejmującego ustanowienie w sprawie adwokata uznano, że stały dochód skarżącej z tytułu emerytury ([...] zł), nie należący do najniższych, nie uzasadnia także konieczności obciążania budżetu państwa kosztami ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Poza tym wobec wyjaśnienia skarżącej, że przedmiotowa sprawa dotyczy zdrowia i życia "setek" mieszkańców oraz, że wspólnie ze skarżącą skargę w sprawie wnoszą także inne osoby stwierdzić należy, że nic nie stoi na przeszkodzie, aby osoby te wspólnie także partycypowały w kosztach ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło