VIII SA/Wa 650/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata ze skargi W. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009r. nr [...] w przedmiocie przekazania pisma według właściwości postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy Wnioskiem z dnia [...]października 2009r. skarżąca W. W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Jako podstawę wniosku wskazała, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z niepełnosprawnym, dorosłym synem. Źródłem dochodu jej dwuosobowej rodziny jest emerytura skarżącej oraz zasiłek stały syna wypłacany z pomocy społecznej. Miesięczny dochód rodziny stanowi kwota [...] złotych brutto. Skarżąca wyjaśniła, że jest po operacji okulistycznej i leczy się również na inne schorzenia. Także jej syn jest po trzech operacjach okulistycznych i wymaga specjalistycznej pomocy lekarskiej, którą skarżąca finansuje. Jako miesięczne wydatki skarżąca wymieniła opłaty za mieszkanie i media – [...] złotych, wydatki na leki własne i syna – [...] złotych, wizyty lekarskie – [...] złotych, wyżywienie i środki czystości – [...] złotych oraz alimenty obciążające syna w kwocie [...] złotych. Jako majątek nieruchomy skarżąca wskazała mieszkanie o powierzchni [...] m2 stanowiące własność syna. Do wniosku W. W. załączyła karty informacyjne leczenia szpitalnego oraz zaświadczenie lekarskie o pozostawaniu syna pod opieka poradni okulistycznej. W uzasadnieniu wniosku podniosła nadto, iż sprawa, w której wniosła skargę dotyczy zdrowia i życia setek mieszkańców ul. [...] w R. i obciążanie jej kosztami postępowania sądowego w wysokości [...] złotych w tej sytuacji uważa za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Postanowieniem z dnia 14 października 2009r. referendarz sądowy odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu [...] października 2009r. (data złożenia na biurze podawczym sądu) skarżąca wniosła sprzeciw na powołane postanowienie. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.) wniesienie w terminie sprzeciwu od wyżej wymienionego postanowienia spowodowało, iż utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, co następuje: Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 p.p.s.a. właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, ze nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania ( art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ). Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy, i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Rozpatrując wniosek o prawo pomocy należy zaznaczyć, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Dlatego tez każda osoba wszczynająca postępowanie, bądź żądająca od Sądu podejmowania określonych czynności powinna liczyć się z wydatkami na ten cel. Z treści powołanego przepisu art. 246 § 1 p.p.s.a. wynika, że dopiero gdy środki którymi dysponuje wnioskodawca okażą się niewystarczające można wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta co do zasady jest stosowana wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Tak więc kryterium finansowe (majątkowe) jest jedynym, na podstawie którego ocenia się zdolność do poniesienia tych kosztów, a którego wykazanie ciąży na stronie wnioskującej. Możliwość opłacenia tych kosztów musi być także zestawiona z tymi kosztami, których wystąpienie w sprawie jest najbardziej prawdopodobne. W niniejszej sprawie koszt ten stanowi kwota [...] złotych tytułem wpisu od skargi ( jest to najniższy wpis przewidziany w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2003r. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Dokonana na podstawie złożonego wniosku ocena możliwości poniesienia przez skarżącą związanych ze sprawą kosztów sądowych nie wykazuje, że W. W. nie może ponieść jakichkolwiek kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem, mimo że w złożonym wniosku na powyższe wskazywała. Z akt sprawy wynika, że łączny miesięczny dochód w rodzinie skarżącej wynosi [...] złotych netto. Nie jest zatem skarżąca osobą pozbawioną źródła utrzymania, nie należy także do osób znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji materialnej. Istotnym jest, iż jej potrzeby mieszkaniowe są zaspokojone (mieszkanie syna), jest także właścicielką działki o powierzchni [...] m2 położonej w R. (okoliczność znana Sądowi z urzędu z akt sprawy VIII SA/Wa 526/09). W ocenie Sądu skarżąca nie udowodniła także faktu ponoszenia szczególnie wysokich kosztów leczenia swojego i niepełnosprawnego syna, jak wynika bowiem z przedłożonych dokumentów pozostają oni pod opieką publicznej służby zdrowia. Nie udowodniła także faktu ponoszenia przez syna wydatków z tytułu alimentów. Zdaniem Sądu również uzyskiwany przez skarżącą z zabezpieczenia społecznego stały dochód z tytułu emerytury w wysokości [...] złotych miesięcznie, nie uzasadnia konieczności obciążania budżetu państwa kosztami ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Wobec powyższego uznać należy, że skarżąca nie udowodniła, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej , która uzasadniałaby pozytywne rozpoznanie jego wniosku. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.