VIII SA/Wa 652/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Sekretarz sądowy Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., nr: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: organ II instancji, Kolegium), działając na podstawie art. 138 § 1 punkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. 2016 r., poz. 23; dalej: "k.p.a."), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] (dalej: organ I instancji, Prezydent) z dnia [...] marca 2016 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla A. B. na okres od 1 października 2015 r. do 30 września 2016 r. Decyzja zapadła na tle następującego stanu faktycznego i prawnego: E. B. (dalej: skarżąca, strona) w dniu 28 października 2015 r. jako przedstawiciel ustawowy złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla swojej córki A. B.. Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. Prezydent odmówił skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia z uwagi na uznanie, że nie spełnia ona przesłanek warunkujących jego przyznanie. Na skutek odwołania skarżącej, decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. Kolegium uchyliło ww. decyzję i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia. Prezydent, wykonując wytyczne Kolegium z ww. decyzji, dokonał ustaleń dotyczących otrzymywanego przez skarżącą stypendium doktoranckiego. W piśmie z dnia 2 lutego 2016 r. Uniwersytet [...] (dalej: U[...]) w [...] poinformował organ I instancji, że stypendium uzyskane przez skarżącą w latach 2013 i 2014 w ramach projektu "Dostosowywanie oferty dydaktycznej UTH do wymagań rynku pracy" jest zaliczone do świadczeń w ramach środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej i w związku z tym nie jest zaliczane do stypendiów doktoranckich i habilitacyjnych, ani też do pomocy materialnej o charakterze socjalnym, nie ma również charakteru stypendium rektorskiego. Po ustaleniu, że w 2014 r. skarżąca uzyskała dochód w wysokości [...] zł, na co składały się: stypendium socjalne w wysokości [...] zł, stypendium doktoranckie w wysokości [...] zł (jako środki bezzwrotnej pomocy zagranicznej otrzymywane od rządów państw obcych organizacji lub międzynarodowych instytucji finansowych, pochodzące ze środków bezzwrotnej pomocy przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe, w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej na rzecz podmiotów, którym służyć ma ta pomoc), organ I instancji ustalił miesięczny dochód rodziny na kwotę [...] zł, co w przeliczeniu na osobę ([...]zł : 2 osoby = [...] zł) przekracza kryterium dochodowe o kwotę [...] zł. Dlatego też Prezydent decyzją z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] ponownie odmówił przyznania skarżącej świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla A. B. na okres od 1 października 2015 r. do 30 września 2016 r. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła skarżąca, podnosząc, że stypendium uzyskane przez nią w ramach Kapitału Ludzkiego nie powinno zostać wliczone do dochodu. Kolegium, wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z dnia [...] maja 2016 r. znak: [...], orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Przytoczyło brzmienie art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t. j. Dz.U. z 2016 r. poz. 169; dalej: "u.p.o.u.a."), zgodnie z którym świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty [...] zł. Kolegium zauważyło, że dochód rodziny - stosownie do art. 2 pkt 5 ww. ustawy - oznacza dochód rodziny, o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji powtórzył wnioski zawarte w decyzji organu I instancji co do przekroczenia przez skarżącą kwoty kryterium dochodowego, tj. kwoty [...] zł, do przyznania skarżącej na rzecz córki wnioskowanych świadczeń na okres zasiłkowy 2015/2016. Co do zarzutu odwołania, Kolegium wskazało na przepis art. 3 pkt 1 litera a i c ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 114, ze zm. dalej: u.ś.r.) jako podstawę prawną ustalenia dochodu skarżącej za rok kalendarzowy poprzedzający okres zasiłkowy, czyli za 2014 r. Kolegium podniosło, że dochód skarżącej przyznany decyzją Rektora z [...] stycznia 2014 r. należało, w myśl art. 3 pkt 1 lit. c u.ś.r. zakwalifikować jako inny dochód niepodlegający opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, czyli pochodzący ze środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję organu odwoławczego z dnia [...] czerwca 2016 r. wywiodła skarżąca, nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem. Wniosła o uchylenie decyzji II instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji. Skarżąca zarzuciła brak wskazania podstawy prawnej zakwalifikowania przedmiotowego stypendium do dochodu, czym organ naruszył przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie zostało podjęte z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz prawa procesowego, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 9 ust. 1 i 2 u.p.o.u.a. świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Z uwagi na fakt, że skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla swojej córki w dniu 28 października 2015 r., organ I instancji ustalił dochód rodziny przy uwzględnieniu przeciętnego miesięcznego dochodu członka rodziny, osiągniętego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy 2015/2016, tj. w 2014 r. W świetle ww. ustawy, dochodem są przychody, podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (art. 3 ust. 1 lit. a u.ś.r.), a także inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 3 ust. 1 lit. c u.ś.r.), które zostały wymienione w tym przepisie, w tym: - świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów; - środki bezzwrotnej pomocy zagranicznej otrzymywane od rządów państw obcych organizacji lub międzynarodowych instytucji finansowych, pochodzące ze środków bezzwrotnej pomocy przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe, w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej na rzecz podmiotów, którym służyć ma ta pomoc; - stypendia doktoranckie i habilitacyjne przyznane na podstawie ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2014 r. poz. 1852), stypendia doktoranckie określone w art. 200 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572 ze zm.), stypendia sportowe przyznane na podstawie ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2014 r. poz. 715) oraz inne stypendia o charakterze socjalnym przyznane uczniom lub studentom. Z akt administracyjnych wynika, że na dochód rodziny skarżącej w 2014 r. złożyły się: stypendium socjalne wypłacone skarżącej przez U[...] w [...] w kwocie [...] zł oraz środki bezzwrotnej pomocy zagranicznej, przyznane decyzją Rektora U[...] z dnia [...] stycznia 2014 r. po [...] zł miesięcznie, tj. w łącznej kwocie rocznej [...] zł. Niewątpliwie rację mają organy orzekające, że po zsumowaniu ww. kwot przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w dwuosobowej rodzinie skarżącej w 2014 r. wyniósł [...]zł ([...] zł : 12 = [...]zł : 2 osoby = [...] zł). Skarżąca kwestionuje zasadność wliczenia przez organy do łącznego dochodu za 2014 r. stypendium doktoranckiego, przyznanego na jej rzecz przez Rektora U[...] w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. w kwocie po [...] zł miesięcznie. Podstawą przyznania tego stypendium jest Regulamin przyznawania stypendium doktoranckiego w ramach projektu pt. "Dostosowywanie oferty dydaktycznej UTH do wymagań rynku pracy", współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, Priorytet IV "Szkolnictwo wyższe i nauka", w ramach Działania 4.3 "Wzmocnienie potencjału dydaktycznego uczelni w obszarach kluczowych w kontekście celów Strategii Europa 2020" Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Jak wynika z pisma U[...] z dnia 2 lutego 2016 r., stypendium w ramach ww. projektu jest zaliczone do świadczeń w ramach bezzwrotnej pomocy zagranicznej, natomiast nie jest pomocą materialną o charakterze socjalnym, nie ma również charakteru stypendium rektorskiego, opartych na odrębnych przepisach. Ww. projekt jest współfinansowany ze środków budżetu państwa i Europejskiego Funduszu Społecznego. Od 1 stycznia 2013 r. na podstawie umowy z Narodowym Centrum Badań i Rozwoju U[...] realizowało projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, Priorytet IV "Szkolnictwo wyższe i nauka", w ramach Działania 4.3 "Wzmocnienie potencjału dydaktycznego uczelni w obszarach kluczowych w kontekście celów Strategii Europa 2020". W ocenie Sądu, prawidłowa jest wykładnia organów administracji orzekających w tej sprawie co do zaliczenia spornej kwoty do dochodu uzyskanego przez skarżącą w 2014 r. na podstawie art. 3 ust. 1 litera c u.ś.r. jako środki bezzwrotnej pomocy zagranicznej, niepodlegające opodatkowaniu podatkiem od osób fizycznych. Ocena charakteru tej pomocy jest również zgodna z interpretacją rektora U[...] w [...], zawartą w piśmie z dnia 2 lutego 2016 r. Organy administracji nie mogły więc pominąć tego składnika dochodu przy wyliczaniu kryterium dochodowego dla rodziny skarżącej w 2014 r. Sąd nie dopatrzył się zarzucanych przez skarżącą uchybień procesowych w zebraniu i ocenie materiału dowodowego przez organy; z uzasadnienia zaskarżonej decyzji również jasno wynika, dlaczego skarżącej nie przysługuje wnioskowane świadczenie z funduszu alimentacyjnego na córkę na okres zasiłkowy 2015/2016. Organy orzekające właściwie ustaliły stan faktyczny i rozpoznały wniosek skarżącej o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego w kontekście obowiązujących przepisów, zarówno procesowych jak i prawa materialnego. Wobec tych ustaleń, za nieuprawnione Sąd uznał przedstawione w skardze zarzuty naruszenia prawa procesowego. Nie jest zasadny zarzut skargi, że organ odwoławczy nie wskazał podstawy prawnej zaliczenia do dochodu za 2014 r. kwoty stypendium doktoranckiego, ponieważ tą podstawą prawną jest wskazany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepis art. 3 punkt 1 lit. c u.ś.r. Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.