VIII SA/Wa 652/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, Protokolant specjalista Mariola Pronobis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2019 r. w Radomiu sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień z zakresie kat. AM, B, B1 prawa jazdy oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2019 r. znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "SKO", "Kolegium" lub "organ odwoławczy") po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej: "k.p.a.") utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] (dalej: "organ I instancji") z [...] maja 2019 r. nr [...] o cofnięciu K. S. (dalej: "skarżący") uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, B, B1, nr dokumentu: [...], nr druku: [...] wydanego w dniu [...] maja 2017r. przez Starostę [...]. U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. Decyzją Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...], na wniosek Prokuratury Rejonowej w [...], skierowano skarżącego, na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 978 ze zm.; dalej: "u.k.p."), posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kat. AM, B1 i B, na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Zgodnie z ww. decyzją skarżący powinien poddać się badaniom w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu, a następnie przedstawić orzeczenie lekarskie organowi kierującemu na badanie w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Kolegium z [...] czerwca 2018 r. Orzeczeniem lekarskim nr [...] wydanym przez uprawnionego lekarza [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...], Oddział w [...] z dnia [...] lipca 2018r. stwierdzono wobec ww. istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest prawo jazdy kat. AM, B. Od orzeczenia tego skarżący złożył odwołanie do Instytutu Medycyny Wsi w [...]. W dniu [...] kwietnia 2019 r. do Starostwa Powiatowego w [...] wpłynęło orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. wydane przez uprawnionego lekarza do badań lekarskich osób ubiegających się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami i kierowców Instytutu Medycyny Wsi w [...], stwierdzające wobec K. S. istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami do których wymagane jest prawo jazdy kat. AM, A1, A2, A, B, B1, B+E, T. Orzeczenie to jest ostateczne jako wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego. W związku z ww. informacją organ I instancji w dniu [...] kwietnia 2019 r. zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. W dniu [...] maja 2019 r. organ I instancji wydał dwa postanowienia, jedno o oddaleniu wniosku ww. o dopuszczenie dowodów z przesłuchania świadków oraz dokumentacji medycznej stanowiącej podstawę do wydania orzeczeń lekarskich, drugie o odmowie zawieszenia postepowania w sprawie cofnięcia ww. uprawnień do kierowania pojazdami. Następnie decyzją z dnia [...] maja 2019 r. Starosta, działając na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. orzekł o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii AM, B i B1. Podstawą rozstrzygnięcia było negatywne orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. stwierdzające u skarżącego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami do których wymagane jest prawo jazdy kat. AM, A1, A2, A, B, B1, B+E, T. W wniesionym odwołaniu, skarżący nie zgodził się z ww. decyzją, którą uznał za krzywdzącą. Zakwestionował opinię sądowo-psychiatryczną. Opisał szczegółowo badania psychiatryczne podczas których poruszał wątek związany z bezprawnymi działaniami policjantów i sąsiadów, którzy fałszywie zeznają przeciw niemu. Zarzucił stronniczość lekarzom i wydawanie błędnych orzeczeń lekarskich. Wniósł m.in. o skierowanie go na badania psychotechniczne dla kierujących pojazdami. Rozpoznając sprawę ponownie, organ odwoławczy wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Uzasadniając przytoczył brzmienie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit a u.k.p. Kolegium wyjaśniło, iż z przepisu powyższego wynika, że ustawodawca nałożył na starostę obowiązek wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, w przypadku zaistnienia ww. okoliczności. Organ w tej sytuacji nie ma żadnej dowolności i uznaniowości. W przepisie zawarta została norma nakazująca dla organów. Stwierdzenie na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem skutkuje wydaniem decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. Odnosząc się do przedmiotowej sprawy, organ odwoławczy wyjaśnił, iż w sprawie zostało wydane przez uprawnionego lekarza do badań lekarskich osób ubiegających się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami i kierowców w Instytucie Medycyny Wsi w [...] orzeczenie lekarskie nr [...] stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez skarżącego pojazdami, do których wymagane jest prawo jazdy AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T. W związku z tym wskazał, iż decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia w orzeczeniu lekarskim przeciwwskazań zdrowotnych jest decyzją związaną. Decyzja ta ma charakter obligatoryjny, a mianowicie, organ administracji publicznej ma obowiązek wydania takiej decyzji w przypadku zaistnienia okoliczności określonych w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. Kolegium podniosło, iż w rozpoznawanej sprawie takie okoliczności zaistniały, ponieważ zgodnie z ostatecznym orzeczeniem lekarskim stwierdzono u skarżącego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Zatem organ I instancji zobowiązany był do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień w zakresie prawa jazdy kat. AM, B, B1. Jednocześnie Kolegium podniosło, iż należy wyraźnie podkreślić, iż ostateczne orzeczenia lekarskie, przeprowadzone w trybie art. 75-81 u.k.p., nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej w prowadzonych przez nie postępowaniach o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami. Zatem organy są związane takimi orzeczeniami lekarskimi i nie mają podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. Organ odwoławczy wyjaśnił także, że w postępowaniu w sprawie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami nie bada się już prawidłowości i zasadności wcześniejszej decyzji o skierowaniu na badanie lekarskie, choć obie decyzje pozostają ze sobą w związku. Każda z nich jest podejmowana w odrębnym postępowaniu i od każdej z nich przysługuje odwołanie, a następnie skarga do sądu administracyjnego. Decyzja o skierowaniu na badanie lekarskie jest ostateczna i prawomocna. Ponadto wskazał, iż przed wydaniem decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, organ administracji nie jest władny do przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego w innym zakresie, np. w zakresie sytuacji rodzinnej skarżącego. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję z dnia [...] lipca 2019 r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zarzucił jej inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie utrzymanie w mocy orzeczenia organu I instancji, pomimo iż zostało ono oparte na orzeczeniu lekarskim nr [...] wydanym przez lekarza [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...], Oddział w [...] z dnia [...] lipca 2018r. oraz orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019r. wydanym przez lekarza Instytutu Medycyny Wsi w [...], które to orzeczenia stwierdzały istnienie przeciwskazań zdrowotnych do kierowania przez skarżącego pojazdami, pomimo iż orzeczenia te zostały wydane z naruszeniem przepisów o ich wydawaniu oraz w sposób niedokładny, zaś wynikające z nich wnioski nie znajdowały uzasadnienia w wynikach przeprowadzonych przez lekarzy czynności. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w przedmiotowej sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57 a, który jednak na gruncie niniejszej sprawy nie znajduje zastosowania. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że kontrolowana decyzja organu II instancji, jak również poprzedzającą ją decyzja Starosty nie naruszają przepisy prawa. Istota sprawy sprowadza się do ustalenia prawidłowości cofnięcia K. S. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, B, B1 na skutek stwierdzenia u skarżącego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami do których wymagane jest prawo jazdy kat. AM, A1, A2, A, B, B1, B+E, T. Zdaniem Sądu organy orzekające poczyniły w tej sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne i zastosowały właściwe przepisy obowiązującego w tym zakresie prawa, a skarżący nie podważył ich skutecznie w toku prowadzonego postępowania. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p., zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Treść cytowanego przepisu jest jednoznaczna i nie wywołuje w orzecznictwie większych wątpliwości. Z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. wynika dla starosty obowiązek wydania decyzji o pozbawieniu uprawnień do kierowania pojazdami, jeżeli w postępowaniu wyjaśniającym, poprzedzającym wydanie decyzji zostanie wydane orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie przeciwwskazań u konkretnej osoby do kierowania przez nią pojazdami. Trzeba wyraźnie wskazać, że decyzja w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy należy do kręgu decyzji, których wydanie nakazuje konkretny przepis prawa i organ administracji nie może od tego obowiązku odstąpić w sytuacji, gdy spełniona zostanie przesłanka faktyczna, tj. stwierdzenie istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Decyzje wydawane w trybie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p., stanowią akty o charakterze związanym, czyli takie, które nie zależą od uznania organu. Organ w przypadku stwierdzenia na podstawie ostatecznego orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem ma bowiem nie tylko prawo lecz i bezwzględny obowiązek wydać decyzję o określonej w przepisie treści (por. wyrok WSA w Krakowie z 8 stycznia 2015 r., III SA/Kr 1589/14, LEX nr 1625650, wyrok WSA w Bydgoszczy z 17 grudnia 2014 r., II SA/Bd 1269/14, LEX nr 1642820, wyrok WSA w Gorzewie Wielkopolskim z 20 kwietnia 2017 r. II SA/Go 1044/16 LEX nr 2281703). W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest także stanowisko, że organy prowadzące postępowanie administracyjne zmierzające do wydania decyzji, o której mowa w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p., nie mają prawnej możliwości weryfikacji wydanego orzeczenia lekarskiego pod względem jego treści. Obalenie domniemania prawdziwości tego dokumentu możliwe jest jedynie przy zastosowaniu procedury określonej w art. 79 u.k.p. Przeprowadzanie i rozpatrywanie wniesionych odwołań od tego typu orzeczeń podlega procedurze odrębnej od procedury administracyjnej i dlatego organy są związane takimi orzeczeniami lekarskimi i nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. Zaznaczyć trzeba, że wydane przez uprawnioną jednostkę orzeczniczą orzeczenie lekarskie, stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami danej kategorii, nie stanowią opinii biegłego w rozumieniu art. 75 § 1 k.p.a., która podlega kontroli organu administracji (por. wyroki NSA z 16 października 2013 r., sygn. akt I OSK 952/12; z 22 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 840/08; z 17 marca 2005 r., sygn. akt I OSK 1273/04; z 23 marca 2017 r.; sygn. akt I OSK 2195/16; z 26 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 2646/14; http;//orzeczenia.nsa.gov.pl). Orzeczenie o istnieniu przeciwskazań do kierowania pojazdami może być wydane po przeprowadzeniu badania przez uprawnionego lekarza, spełniającego wymagania określone w art. 77 ust. 1 u.k.p. i wpisanego do ewidencji uprawnionych lekarzy, prowadzonej przez właściwego miejscowo marszałka województwa. W myśl art. 79 ust. 2 u.k.p. uprawniony lekarz, po przeprowadzeniu badania lekarskiego, wydaje osobie badanej orzeczenie lekarskie. Osoba badana lub podmiot kierujący na badania, niezgadzający się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 81 u.k.p. Jednostka mająca przeprowadzić badania w trybie odwoławczym powinna być jednostką o wyższym poziomie referencyjnym w stosunku do jednostki, która przeprowadziła badanie pierwotne (art. 79 ust. 4 i 5 u.k.p.). Orzeczenie lekarskie wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego jest ostateczne (art. 79 ust. 7 u.k.p.). Kopię orzeczenia, w przypadku gdy zostały stwierdzone przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem, uprawniony lekarz ma obowiązek przesłać staroście właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej, po upływie 14 dni od dnia badania, jeżeli nie został złożony wniosek o przeprowadzenie ponownego badania albo orzeczenie lekarskie zostało wydane po przeprowadzeniu ponownego badania. W aktach sprawy znajduje się ostateczne orzeczenie lekarskie z dnia [...] kwietnia 2019 r. z którego wynika, że uprawniony lekarz z Instytutu Medycyny Wsi im. W. C. w [...] stwierdził istnienie u skarżącego przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest prawo jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T. Tym samym jest to orzeczenie wydane już po wcześniejszym kwestionowaniu przez skarżącego uprzedniego orzeczenia w sprawie. Nie przysługiwał od niego środek zaskarżenia. W ocenie Sądu organy były zatem uprawnione do pozbawienia skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, B, B1. W dniu orzekania dysponowały orzeczeniem lekarskim wydanym przez uprawniony podmiot, w którym stwierdzono istnienie przeciwskazań do kierowania przez skarżącego pojazdami mechanicznymi. Orzeczenie lekarskie było ostateczne. Organ administracji publicznej do którego wpłynęło takie orzeczenie nie posiada jakiegokolwiek luzu decyzyjnego i obowiązany jest orzec o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Podnoszone w skardze zarzuty wskazujące, że orzeczenia o których mowa powyżej zostały wydane z naruszeniem przepisów o ich wydawaniu oraz w sposób niedokładny, zaś wynikające z nich wnioski nie znajdowały uzasadnienia w wynikach przeprowadzonych przez lekarzy czynności okazały się, w ocenie Sądu, bezzasadne. Zdaniem Sądu, zaskarżone decyzje nie naruszają przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu powodującym konieczność ich uchylenia. W rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami wynikającymi z Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania, bowiem organy dysponując ostatecznym orzeczeniem lekarskim jednostki orzeczniczej nie miały podstaw do jego kwestionowania, jak również nie miały możliwości prowadzenia odrębnego postępowania w zakresie nim objętym. Wobec jednoznacznej treści orzeczenia lekarskiego, zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. obowiązkiem organu było wydanie decyzji w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.