VIII SA/Wa 656/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 142 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267; dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 1409; dalej: "Prawo budowlane"), po rozpoznaniu odwołania M. B. na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w m. R. (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] marca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania M. B. dokonania rozbiórki części obiektu budowlanego tj.: konstrukcji drewnianej dachu wraz z pokryciem z blachy trapezowej, ściany murowanej z pustaka z otworem drzwiowym o wym. 3,25 m x 2,43 m i nadbudowanej części o 0,30 m ogrodzenia pomiędzy działkami ul. N. [...] i N. [...] samowolnie zrealizowanych jako budynek gospodarczy na terenie dz. nr ew. [...] przy ul. N. [...] w R. – orzekł o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji oraz uchyleniu z urzędu poprzedzającego ją postanowienia nr [...] z dnia [...] września 2013 r. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym: Postępowanie administracyjne w sprawie prac budowlanych na nieruchomości przy ul. N. [...] w R. zostało przez organ I instancji wszczęte w dniu [...] września 2012 r. na wniosek J. H. W toku prowadzonego postępowania organ I instancji przeprowadził oględziny ww. działki, w trakcie których ustalono, że na nieruchomości przy ul. N. [...] w R. wybudowana została jedna ściana z pustaka siporex o wymiarach 3,25 m x 2,43 m. Druga ściana, która stanowi ogrodzenie z sąsiednią nieruchomością została podwyższona o ok. 0,30 m. Na nowo powstałej ścianie i podwyższonym ogrodzeniu wykonano drewnianą konstrukcję dachu, która została pokryta blachą stalową. W wyniku tych prac powstał budynek gospodarczy o wymiarach 3,25 m x 3,50 m, którego pozostałe ściany stanowią ściany budynku mieszkalnego i budynku J. H. Obiekt nie posiada tynków wewnętrznych, systemu odprowadzania wód opadowych oraz posadzki. Nadto M. B. oświadczył do protokołu oględzin z dnia [...] września 2012 r., że przedmiotowy budynek wykonał we wrześniu 2012 r. bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Postanowieniem z dnia [...] września 2013 r., Nr [...] wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 oraz art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego organ I instancji wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie budynku gospodarczego na terenie działki nr ew. gr. [...] przy ul. N. [...] w R. realizowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz nałożył na inwestora M. B. obowiązek przedstawienia w terminie do dnia [...] listopada 2013 r. następujących dokumentów: – zaświadczenia Prezydenta Miasta R. o zgodności wybudowanego obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo w przypadku braku takiego planu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; oraz w przypadku pozytywnego stanowiska organu: – czterech egzemplarzy projektu budowlanego przedmiotowego obiektu zawierającego projekt zagospodarowania działki sporządzony na aktualnym podkładzie geodezyjnym wraz z opinią techniczną dotyczącą stanu technicznego obiektu, – oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jednocześnie organ I instancji pouczył inwestora, że w przypadku nie spełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych ww. postanowieniem zostanie wydana decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego (zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego). Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. Nr [...] organ I instancji działając w oparciu o art. 48 ust.1 i 4, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego oraz art. 104 k.p.a. nakazał M. B. (inwestorowi obiektu) dokonanie rozbiórki części obiektu budowlanego tj.: konstrukcji drewnianej dachu wraz z pokryciem z blachy trapezowej, ściany murowanej z pustaka z otworem drzwiowym o wym. 3,25 m x 2,43 m i nadbudowanej części o 0,30 m ogrodzenia pomiędzy działkami ul. N. [...] i N. [...] samowolnie zrealizowanych jako budynek gospodarczy na terenie dz. nr. ew. [...] przy ul. N. [...] w R. Uzasadniając organ I instancji wskazał, iż inwestor w wyznaczonym terminie nie przedłożył dokumentów określonych w postanowieniu Nr [...], a zatem nie wywiązał się z nałożonego obowiązku. Dlatego też organ I instancji w niniejszej sprawie zastosował art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego. Inwestor we wniesionym pismem z dnia [...] marca 2014 r. odwołaniu wskazał, iż organ I instancji nieprawidłowo zakwalifikował wykonane przez niego roboty budowlane jako budowę obiektu budowlanego tj. budynku gospodarczego, podlegającego regulacji art. 48 Prawa budowlanego. Zdaniem odwołującego się nie można nazwać budynkiem konstrukcji obejmującej jedną ścianę wykonaną na podlewce betonowej (bez stałego fundamentu) oraz zadaszenia ułożonego na niej i na istniejącym ogrodzeniu. Za bezzasadne uznał także żądanie rozbiórki części muru ogrodzeniowego pomiędzy działkami. W jego ocenie ogrodzenia takie są wyłączone spod działania prawa budowlanego, a zatem organ nadzoru budowlanego nie miał umocowania prawnego do podjęcie działań w tej sprawie. Rozpoznając odwołanie, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] marca 2014 r. oraz poprzedzające ją postanowienie z dnia [...] września 2013 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Uzasadniając przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy wywiódł, iż w przypadku uznania że obiekt powstał samowolnie w całości, organ powiatowy ze względu na powierzchnię zabudowy nieprzekraczającą 25 m2 nie mógł zastosować trybu art. 48 Prawa budowlanego. W ocenie organu odwoławczego prawidłowym trybem mającym zastosowanie w przedmiotowej sprawie z uwagi na zakres prac jest tryb przewidziany art. 50-51 Prawa budowlanego, który stosuje się w przypadku prowadzenia robót budowlanych (w omawianej sprawie polegających na wykonaniu jednej ściany, podwyższeniu ogrodzenia oraz wykonaniu i pokryciu konstrukcji dachowej) innych niż określone w art. 48 ust. 1 i 49b ust. 1 Prawa budowlanego. Przytoczył brzmienie art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym " w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia". Konkludując organ odwoławczy uznał, iż organ I instancji dokonał błędnej oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego przyjmując tryb postępowania określony w art. 48 Prawa budowlanego, gdyż - w jego ocenie – zastosowanie powinien znaleźć tryb art. 50-51 Prawa budowlanego. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się J. H. (dalej: "skarżąca"). Pismem z dnia [...] maja 2014 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję z dnia [...] kwietnia 2014 r. Autor skargi zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. polegające na braku określenia dokładnej daty wydania oraz numeru decyzji. Uzasadniając skarżąca za zasadne uznała, wobec złożenia przez M. B. wniosku o legalizację samowoli budowlanej, wydanie postanowienia z dnia [...] września 2013 r. o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych i nałożenia na inwestora obowiązku przedłożenia dokumentów do tej legalizacji. Zauważyła, iż na przedmiotowym terenie nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy R., z tego też względu inwestor winien był wystąpić do Prezydenta Miasta R. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji, która została wykonana bez pozwolenia na budowę. Natomiast zgodnie z uzyskaną informacją w Urzędzie Miejskim w R., na przedmiotową działkę nie został złożony wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Zdaniem skarżącej oznacza to, iż M. B. nie podjął żadnych działań zmierzających do uzyskania pozwolenia na kontynuowanie robót i pozwolenia na jego użytkowanie. Jednocześnie skarżąca wyjaśniła, iż M. B. posiada 1/6 części udziału w przedmiotowej nieruchomości o powierzchni 308 m2, a zatem jego udział w części gruntu wynosi 51,33 m2. Natomiast budynek w którym zamieszkuje posiada powierzchnię zabudowy ok. 50 m2. Budynek, który został wybudowany samowolnie bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę posiada powierzchnię ok. 11 m2, co oznacza, iż z chwilą jego wybudowania naruszono własność skarżącej bez jej zgody. Skarżąca podniosła także, iż ze wstępnych ustaleń wynika, że ten budynek nie spełnia wymogów technicznych, przewidzianych w prawie budowlanym. Nadto wskazała, iż przy okazji powstania tego budynku została naruszona jej własność w postaci powoli niszczącej komórki drewnianej, gdyż wszystkie opady atmosferyczne wprost z dachu wybudowanego budynku powodują zalewanie jej komórki. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w niniejszej sprawie wniósł o jej oddalenie. Zarzuty i wywody zawarte w skardze uznał za bezzasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Niniejsza sprawa zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który zgodnie z art. 1 § 2 tej ustawy dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 roku poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych przyczyn niż wskazane w niej wskazane. Przypomnieć należy, że kontroli Sądu podlega decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego orzekająca o uchyleniu: 1) decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w m. R., mocą której nakazano M. B. rozbiórkę części obiektu budowlanego tj.: konstrukcji drewnianej dachu wraz z pokryciem z blachy trapezowej, ściany murowanej z pustaka z otworem drzwiowym o wym. 3,25 m x 2,43 m i nadbudowanej części o 0,30 m ogrodzenia pomiędzy działkami ul. N. [...] i N. [...] samowolnie zrealizowanych jako budynek gospodarczy na terenie dz. nr ew. [...] przy ul. N. [...] w R., jak i 2) poprzedzające ją postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w m. R., którym orzeczono o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych i nałożeniu na inwestora obowiązku przedstawienia dokumentacji niezbędnej do zalegalizowania wskazanego obiektu oraz o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Na wstępie rozważań Sądu należy wskazać, że organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wywiódł, iż prawidłowym trybem mającym zastosowanie w niniejszej sprawie z uwagi na powierzchnię zabudowy nieprzekraczającą 25 m2 oraz zakres prac jest tryb określony w art. 50-51 Prawa budowlanego, a nie jak uznał organ I instancji tryb z art. 48 Prawa budowlanego. Z wywodów tych wynika, iż w ocenie organu odwoławczego do inwestycji będącej przedmiotem postępowania nie ma zastosowania art. 48 ust. 1 i 49 b ust. 1 Prawa budowlanego, zaś zastosowanie ma tryb z art. 50-51 Prawa budowlanego, znajdujący zastosowanie w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49 b ust. 1 Prawa budowlanego. Powyższa argumentacja organu odwoławczego, prowadząca do zakwestionowania prawidłowości decyzji organu I instancji i wydanego w toku postępowania postanowienia nr [...] z dnia [...] września 2013 r. narusza treść art. 29 ust. 1 pkt 2 i art. 50 Prawa budowlanego. Naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy poprzez wadliwe wskazanie jako prawidłowego w niniejszej sprawie trybu z art. 50-51 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy wskazując na błędną ocenę prawną zaistniałego stanu faktycznego, ustaleń faktycznych dokonanych przez organ I instancji nie zakwestionował. Jak tymczasem wynika z ustaleń dokonanych przez organ powiatowy, inwestor (M. B.) wykonał na nieruchomości przy ul. N. [...] w R. (o pow. 308 m2) prace budowlane (bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę) polegające na dobudowaniu do istniejącego muru ogrodzeniowego znajdującego się w granicy działek przy ul. N. [...] i Niecałej [...] jednej ściany z pustaka siporex o wymiarach 3,25 m x 2,43 m z otworem drzwiowym o wymiarach 0,70 m x 2,00 m oraz podwyższeniu o ok. 0,30 m drugiej ściany, która stanowi ogrodzenie z sąsiednią nieruchomością. Na nowo powstałej ścianie i podwyższonym ogrodzeniu wykonał drewnianą konstrukcję dachu, która została pokryta blachą stalową. Organ odwoławczy nie zakwestionował ustaleń organu I instancji, co do tego, iż w wyniku wykonanych robót budowalnych powstał budynek gospodarczy. Zdaniem Sądu uszło uwadze organu odwoławczego, iż w wyniku tych prac powstał budynek gospodarczy o wymiarach 3,25 m x 3,50 m, którego dwie pozostałe ściany stanowią istniejące ściany budynku mieszkalnego inwestora i istniejącego budynku J. H. Powierzchnia obiektu budowlanego nie stanowi samodzielnej przesłanki do stwierdzenia, iż na jego realizację nie jest wymagane pozwolenie na budowę. W niniejszej sprawie powierzchnia budynku wynosi wprawdzie 11,375 m2, ale jak wynika z ustalonego przez organ I instancji stanu faktycznego, budynek ten nie jest budynkiem wolnostojącym. Przepis art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego stanowi bowiem, iż pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Przedmiotowy obiekt budowlany nie jest wolno stojącym budynkiem gospodarczym, gdyż, jak wskazano powyżej, dwie jego ściany stanowią istniejące ściany budynku mieszkalnego inwestora i istniejącego budynku skarżącej. Tym samym wobec braku możliwości zastosowania w niniejszej sprawie art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, zastosowanie ma art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Zgodnie z jego brzmieniem roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Art. 48 Prawa budowlanego ma zaś zastosowanie do obiektów wybudowanych w całości lub części bez wymaganego pozwolenia na budowę. Tym samym wobec wystąpienia przypadku z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego brak jest podstaw do zastosowania art. 50-51 tej ustawy. Z uwagi na to, iż uchybienia, o których mowa zaistniały na etapie postępowania prowadzonego przed organem odwoławczym, w ocenie Sądu, zasadne było uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien rozpoznać sprawą mając na uwadze powyższe rozważania Sądu. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, iż z dołączonej do skargi kserokopii egzemplarza decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która treścią odpowiada decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie wynika, iż nie została tam wpisana zarówno dokładna data, jak i pełny numer decyzji. Egzemplarz ten nie odpowiada treści art. 107 § 1 k.p.a. Nie mniej jednak w aktach administracyjnych znajduje się zaskarżona decyzja zawierająca wszystkie określone w art. 107 § 1 k.p.a. elementy. Tym samym naruszenie przepisów postępowania nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie 1 wyroku. Orzeczenie z punktu 2 wyroku Sąd oparł o treść art. 152 p.p.s.a.