VIII SA/Wa 659/15
WyrokWSA w Warszawie2016-06-15
Skład orzekający: Leszek Kobylski, Sławomir Fularski, Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części budynku sklepu, wydana na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, jest zgodna z prawem, jeśli inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów do legalizacji?Ratio decidendi
Decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części budynku sklepu jest zgodna z prawem, jeśli inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów do legalizacji w wyznaczonym terminie. Postępowanie legalizacyjne jest uprawnieniem inwestora, a nie jego obowiązkiem, a brak spełnienia nałożonych obowiązków uzasadnia orzeczenie o rozbiórce.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części budynku sklepu. Inwestorzy twierdzili, że budynek istniał w obecnym kształcie od dawna i wykonywali jedynie prace remontowe. Organy nadzoru budowlanego, opierając się na dokumentacji fotograficznej i protokołach oględzin, ustaliły, że doszło do samowolnej rozbudowy bez wymaganego pozwolenia na budowę. Po wstrzymaniu robót i nałożeniu obowiązku przedłożenia dokumentów do legalizacji, inwestorzy nie spełnili tych wymogów, co skutkowało wydaniem nakazu rozbiórki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi J. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie zrealizowanej rozbudowy oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. "Prawo budowlane" (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.; dalej: "Prawo budowlane"), po rozpoznaniu odwołania L. i J. B. (dalej: "skarżących") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. (dalej: "organ I instancji", "organ powiatowy") z dnia [...] lutego 2015 r. Nr [...] nakazującej skarżącym rozbiórkę rozbudowanej części budynku sklepu o wymiarach [...] m x [...] m (pomieszczenie [...] z [...]) usytuowanego na działce o nr ew. [...] położonej przy [...][...] w O. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2014 r. organ powiatowy poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie legalności robót budowlanych w budynku zlokalizowanym na działce o nr ew. [...] położonej
w miejscowości O., znajdującym się bezpośrednio w sąsiedztwie [...]
i działki o nr ew. [...].
W trakcie oględzin przeprowadzonych [...] stycznia 2014 r. stwierdzono istniejące pomieszczenie przystosowane według skarżących dla potrzeb sklepu branży [...] . Od strony frontowej znajduje się sala sprzedaży, a od strony zaplecza są dwa pomieszczenia - toaleta oraz pomieszczenie socjalne. Dwa pomieszczenia wraz
z korytarzem zidentyfikowano w dobudowanej, północnej części budynku. Dobudowana część o wymiarach [...] m x [...] m o konstrukcji murowanej do stropu, ponad strop widoczna jest ściana szczytowa drewniana z dachem jednospadowym skierowanym na teren własnej działki. Skarżący oświadczył, że w ww. pomieszczeniach wykonywał remont instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej oraz elektrycznej. W odbudowanym pomieszczeniu wymienione zostały instalacja wodno-kanalizacyjna, elektryczna oraz armatura łazienkowa. Ponadto w całym budynku została wykonana nowa stolarka okienna i drzwiowa bez zmiany wymiarów.
Roboty wykonano na przełomie lat 2007-2013 na podstawie zgłoszeń Nr [...]
z dnia [...] marca 2007 r. oraz [...] z dnia [...] lutego 2013 r. W dniu kontroli nieużytkowane pomieszczenia wyposażone były w meble. Inwestor oświadczył, że nie wykonywał dobudowy pomieszczeń. W 2003 r. zakupił nieruchomość w takim stanie jak istnieje.
Następnie w trakcie składania wyjaśnień, właściciel działki o nr ew. [...] położonej przy [...][...] w O. pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań wskazał, iż ww. nieruchomość nabył w takim stanie, w jakim obecnie się znajduje w 2003 r. i żadnych prac typu rozbudowa, nadbudowa, czy przebudowa nie wykonywał. Skarżący podniósł, iż wykonywał jedynie roboty remontowe instalacji elektrycznej, wodociągowej i kanalizacyjnej oraz wymianę płytek, orynnowanie stolarki okiennej i drzwiowej bez zmiany wymiarów otworów.
Pismami z dnia [...] maja 2014 r., [...] czerwca 2014 r. oraz [...] lipca 2014 r. organ powiatowy ponownie wzywał skarżącego celem złożenia wyjaśnień w omawianej sprawie. Na skutek niestawienia się skarżącego, organ powiatowy dołączył do akt sprawy dokumentację fotograficzną z dnia [...] maja 2004 r. oraz z dnia [...] czerwca
2008 r., a także kserokopie zgłoszenia Nr [...] z dnia [...] marca 2007 r. oraz [...]
z dnia [...] lutego 2013 r.
W dalszej kolejności wyjaśnienia w sprawie złożył M. P., który wskazał, iż jest właścicielem działki o nr ew. [...] położonej przy [...][...]w O. od 2012 r. Poprzednimi właścicielami ww. nieruchomości byli jego rodzice. Odkąd pamięta na działce o nr ew. [...] znajdowała się zabudowa gospodarcza przy granicy z działką o nr ew. [...] i nie widział prowadzonych robót rozbiórkowych i budowlanych na ww. działce.
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] października 2014 r. organ I instancji wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy rozbudowie sklepu o pomieszczenie
o wymiarach [...] m x [...] m (pomieszczenie [...] z [...]) oraz nałożył na skarżących obowiązek zabezpieczenia rozbudowy i przedłożenia odpowiedniej dokumentacji na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, celem ewentualnej legalizacji spornej rozbudowy, tj.
- zaświadczenia Wójta Gminy O. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego bądź przedstawienia decyzji o warunkach zabudowy;
- czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego;
- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W związku z nieprzedłożeniem dokumentacji określonej wskazanym postanowieniem, decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. Nr [...] organ powiatowy działając na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 oraz art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego nakazał skarżącym rozbiórkę rozbudowanej części budynku sklepu
o wymiarach [...] m x [...] m (pomieszczenie [...] z [...]) usytuowanego na działce o nr ew. [...] położonej przy [...][...] w O..
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż wbrew rozbieżnym zeznaniom inwestorów, skarżący przeprowadzili rozbiórkę istniejącego, murowanego budynku gospodarczego o wymiarach ok. [...] m x [...]m i wys. w szczycie ok. [...] m, a następnie na tym samym miejscu przeprowadzili rozbudowę budynku o pomieszczenie o wymiarach [...] m x [...] m z przeznaczeniem na zaplecze [...] z [...] dla potrzeb użytkowych budynku sklepu zlokalizowanego przy [...][...]. W ramach wyżej opisanej budowy zrealizowano rozbudowę istniejącego budynku sklepu w ten sposób, że dobudowano trzy ściany do północnej ściany istniejącego budynku sklepu oraz wykonano na tych ścianach dach jednospadowy kryty blachą, ze spadkiem na stronę północną. Wnętrze rozbudowy, zawierające dwa pomieszczenia, wyposażono następnie w instalacje wod.-kan. i elektryczną oraz w armaturę łazienkową. Pomieszczenie to zostało wyposażone w drzwi wejściowe od strony podwórka (wschodnia ściana rozbudowanej części) oraz drzwi wewnętrzne służące do komunikacji z przyległym budynkiem sklepu. Następnie organ powiatowy wyjaśnił, iż analizując treść wykonanych zgłoszeń oraz decyzji potwierdzono, że żaden
z zaprojektowanych lub zgłoszonych zakresów robót budowlanych i remontowych nie przewidywał rozbiórki i budowy (rozbudowy) po stronie północnej budynku sklepu. Jednocześnie organ I instancji podniósł, iż wnoszone przez skarżącego oświadczenia wskazujące, że rozbudowa budynku o pomieszczenie o wymiarach [...] m x [...] m przy północnej ścianie budynku sklepu została zrealizowana przez poprzednich właścicieli przed rokiem 2003, są nieprawdziwe, gdyż stoją w sprzeczności
z dokumentacją fotograficzną nieruchomości nr ew. [...] i map do celów projektowych. Fotografie obrazujące zabudowę działki [...] , wykonane w dniach [...] maja 2004 r. i [...] czerwca 2008 r. są tożsame z treścią map do celów projektowych zaktualizowanych na rok 2006 i zarejestrowanych w dniu [...] sierpnia 2006 r. w zasobach geodezyjnych Starostwa Powiatowego w P. pod pozycją [...], jak i innych map dołączanych przez inwestorów do zgłoszeń. Tym samym dowodom w postaci zdjęć
i map do celów projektowych jak i map dołączanych do zgłoszeń, w ocenie organu
I instancji, należało przypisać znaczną wartość dowodową i na ich podstawie oprzeć uzasadnienie o realizacji rozbudowy w trybie samowoli budowlanej.
Konkludując organ powiatowy stwierdził zatem, że skarżący jako właściciele działki nr ew. [...] i współinwestorzy części ze zgłaszanych robót remontowych, na przełomie pomiędzy lipcem 2008 r. a styczniem 2014 r. dokonali rozbudowy budynku sklepu zlokalizowanego przy [...][...]w O. o pomieszczenie pomocnicze o wymiarach [...] m x [...] m z naruszeniem art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego tj. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z kolei na skutek nie przystąpienia przez skarżących do procedury legalizacyjnej, stosownie do trybu przewidzianego art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, organ I instancji orzekł jak w sentencji decyzji.
Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożyli skarżący wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu wskazali m.in., iż sporny budynek nie jest dobudowany, istniał i istnieje od ponad [...] lat, a jedynie część tego budynku została rozebrana, czego organ powiatowy nie chce przyjąć do wiadomości. Budynek,
o który toczy się postępowanie, składał się z dwóch części. W jednej części, która została usunięta była wędzarnia, gdyż poprzedni właściciele w latach [...] -tych mieli masarnię. W latach [...] -tych w budynku tym była prowadzona działalność o charakterze piwialni i druga część były to dwa pomieszczenia w tym WC, co potwierdza pismo z [...] marca 2014 r. z Urzędu Gminy O., że budynek ten jest jako istniejący sklep. Ponadto skarżący podnieśli, iż nie wyrażali zgody na robienie zdjęć ich posesji.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uzasadniając wskazaną na wstępie decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r. podniósł, iż dostrzega błędy proceduralne w postaci pozyskanej dokumentacji oraz chaotycznego uzasadnienia decyzji, jednakże w omawianej sprawie organ powiatowy wystarczająco uzasadnił fakt samowolnej rozbudowy budynku sklepu.
Organ odwoławczy wyjaśnił, iż w aktach sprawy organu powiatowego znajduje się protokół oględzin z dnia [...] maja 2004 r., opisujący m.in. obiekt oznaczony nr [...]
(w miejscu którego znajduje się obecnie sporna rozbudowa) o wymiarach [...] m x [...] m parterowy murowany z cegły, funkcjonalnie połączony z budynkiem nr [...], z dachem
o konstrukcji drewnianej jednospadowy kryty blachą, bez otworów okiennych
i drzwiowych, bez tynków i stropu. Z kolei w protokole oględzin z dnia [...] kwietnia 2005 r. wskazano, że budynek nr [...] (obiekt, który istniał poprzednio przed samowolną jego odbudową) został rozebrany. Protokół ten (jak i poprzedni) został podpisany przez J. B.. Ponadto w dniu [...] września 2005 r. J. B. złożył oświadczenie, że "budynek zlokalizowany przy budynku nr [...] o numerze [...] rozebrałem w oparciu
o skuteczne zgłoszenie w Starostwie Powiatowym w P.". Powyższe ustalenia stały się podstawą do wydania decyzji Nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r. znak: [...], umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie, części budynku mieszkalno-usługowego (oznaczonego nr [...] na mapie stanowiącej załącznik do protokołu z wizji lokalnej z dnia [...] maja 2004 r.).
Organ wojewódzki podniósł także, iż na zdjęciach dołączonych do protokołu oględzin z dnia [...] czerwca 2008 r., uwidoczniono rozbiórkę budynku oznaczonego nr [...] z pozostawieniem co najwyżej jednej ściany i części zbrojenia stropu. Protokół został również podpisany przez J. B.. W aktach sprawy znajduje się notatka służbowa z dnia [...] lipca 2014 r. informująca, iż do akt postępowania jako dowód
w sprawie załącza się dokumentację fotograficzną z innych akt sprawy z dnia [...] maja 2004 r. oraz z dnia [...] czerwca 2008 r. Na dołączonej fotografii z dnia [...] maja 2004 r. widoczny jest budynek przylegający częściowo do ściany innego budynku. Na zdjęciu
z kontroli z dnia [...] czerwca 2008 r. brak jest zaś budynku nr [...], który został rozebrany. Natomiast na zdjęciu wykonanym w trakcie oględzin w dniu [...] stycznia 2014 r. widoczna jest nowa dobudowa w miejscu istniejącego wcześniej budynku gospodarczego.
Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących braku dokumentacji fotograficznej w aktach sprawy oznaczonych sygnaturami [...] oraz [...], która została dołączona do akt sprawy o sygnaturze [...], [...]WINB stwierdził, iż co prawda dokumentacja ta nie znajduje się w ww. materiale dowodowym, to J. B. złożył w dniu [...] lipca 2014 r. oświadczenie, które stoi w sprzeczności z protokołem oględzin z dnia [...] maja 2004 r. oraz oświadczeniem J. B. z dnia [...] września 2005 r. o rozbiórce obiektu. Organ odwoławczy zauważył, iż J. B. neguje ustalenia dokonane przez organ powiatowy, natomiast sam nie przedstawia dokumentacji potwierdzającej jego twierdzenia. A zatem, w ocenie [...]WINB trudno uznać, iż oświadczenie z dnia [...] września 2005 r. podpisane przez J. B. odnośnie rozbiórki obiektu nr [...], protokoły kontrolne, jak i dokumentacja fotograficzna potwierdzająca fakt rozbiórki, nie stanowią ważnego dowodu w sprawie, który bezsprzecznie wskazuje na to, że J. B. nie ma racji w podnoszonych zarzutach.
Organ odwoławczy wskazał, iż w orzecznictwie sądowym wyraźnie dominuje pogląd, że wprawdzie wydanie nakazu rozbiórki winno być poprzedzone postępowaniem legalizacyjnym, ale w przypadku, gdy to postępowanie nie może doprowadzić do zalegalizowania danego obiektu (np. jako niezgodnego z planem miejscowym albo niezgodnego z warunkami technicznymi) albo też sam inwestor nie podejmuje czynności prowadzących do legalizacji (np. nie przedkłada organowi żadnych dokumentów) to wówczas nie ma innej możliwości, jak bezwzględnie orzec
o nakazie rozbiórki. Tym samym legalizacja samowoli budowlanej stanowi nie tyle obowiązek inwestora, ile jego uprawnienie. Jednocześnie [...]WINB zauważył, iż legalizacja samowoli budowlanej w przypadku nieprzedłożenia wymaganych prawem dokumentów nie jest dopuszczalna. Inwestor nie spełniając nałożonego na niego obowiązku dał bowiem wyraz braku woli zalegalizowania przedmiotowej samowoli budowlanej.
Konkludując organ odwoławczy podniósł, iż organ I instancji skorzystał
z przysługujących możliwości i postanowieniem Nr [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy rozbudowie sklepu o część o wymiarach [...] m x [...] m oraz nałożył na L. i J. B. obowiązek przedłożenia określonych dokumentów celem legalizacji samowolnie zrealizowanej budowy. Jednak inwestorzy nie przedłożyli żadnych dokumentów, ani też nie zwracali się o ewentualne przedłużenie terminu do ich przedstawienia organowi, ani nie podjęli jakichkolwiek w tym zakresie działań. Zasadnie zatem organ powiatowy nakazał L. i J. B. rozbiórkę spornej rozbudowy sklepu.
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r., J. B. (dalej: "skarżący") wniósł o jej uchylenie i ponowne rozpoznanie sprawy przez organ II instancji.
Uzasadniając skargę, skarżący podniósł m.in., iż organ powiatowy postanowieniem z [...] października 2014 r. wstrzymał roboty budowalne, a faktycznie nie stwierdził rozbudowy. W ocenie skarżącego, postanowienie to nie odzwierciedla stanu faktycznego, ponieważ prace budowlane były prowadzone, jego zdaniem,
w latach [...] tych, bo była prowadzona w tych budynkach pijalnia piwa, co potwierdza pismo Wójta z [...] marca 2014 r. Jednocześnie skarżący zauważył, iż w całym postepowaniu, jak i protokołach nie potwierdzono wykonywania jakichkolwiek prac budowlanych przez jego osobę lub osoby, którym by zlecił ich wykonanie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymując dotychczasowe stanowisko w przedmiotowej sprawie wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sądy administracyjne kierując się zatem kryterium legalności, dokonują kontroli zaskarżonego aktu (tu decyzja) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Wspomniane kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli m.in. stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w omówionym zakresie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Postępowanie administracyjne w sprawie niniejszej prowadzone było na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.). Wobec skarżącego i jego żony – L. B. zastosowany został przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, co w ich przypadku oznacza rozbiórkę rozbudowanej części budynku sklepu o wymiarach [...] m x [...] m (pomieszczenie [...] z [...]) usytuowanego na działce o nr ew. [...] położonej przy [...][...] w O., jako wybudowanej bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
W ocenie Sądu, nakaz rozbiórki przedmiotowej części budynku został wydany zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w oparciu o należycie oceniony materiał dowodowy.
Fakt rozbudowy wynika ze zgromadzonego przez organy orzekające materiału dowodowego tj. m.in. z protokołów oględzin z [...] maja 2004 r., [...] kwietnia 2005 r., [...] czerwca 2008 r. oraz [...] stycznia 2014 r. podpisanych przez skarżącego. We wskazanym protokole z [...] maja 2004 r., opisujący m.in. obiekt oznaczony nr [...] (w miejscu którego znajduje się obecnie sporna rozbudowa) o wymiarach [...] m x [...] m parterowy murowany z cegły, funkcjonalnie połączony z budynkiem nr [...], z dachem o konstrukcji drewnianej jednospadowy kryty blachą, bez otworów okiennych i drzwiowych, bez tynków i stropu. Z kolei w protokole z [...] kwietnia 2005 r. wskazano, że budynek nr [...] (obiekt, który istniał poprzednio przed samowolną jego odbudową) został rozebrany. Powyższe potwierdza także złożone przez skarżącego w dniu [...] września 2005 r. oświadczenie, w którym wskazał, iż "budynek zlokalizowany przy budynku nr [...] o numerze [...] rozebrałem w oparciu o skuteczne zgłoszenie w Starostwie Powiatowym w P.". Ponadto na zdjęciach dołączonych do protokołu oględzin z dnia [...] czerwca 2008 r., uwidoczniono rozbiórkę budynku oznaczonego nr [...] z pozostawieniem co najwyżej jednej ściany i części zbrojenia stropu.
Dołączona jako dowód do akt niniejszego postępowania dokumentacja fotograficzna z innych akt sprawy z [...] maja 2004 r. oraz z [...] czerwca 2008 r. wskazuje, iż w 2014 r. widoczny jest budynek przylegający częściowo do ściany innego budynku, natomiast w 2008 r. brak jest budynku nr [...], który został rozebrany. Z kolei na zdjęciu wykonanym w trakcie oględzin w dniu [...] stycznia 2014 r. widoczna jest nowa dobudowa w miejscu istniejącego wcześniej budynku gospodarczego. Powyższe dowodzi, iż w kontrolowanej sprawie doszło do samowolnej rozbudowy budynku
o pomieszczenie o wymiarach [...] m x [...] m na budowę którego wymagane jest uzyskanie przez inwestorów pozwolenia na budowę.
Należy zauważyć bowiem, iż rozpoczęcie procesu inwestycyjnego – robót budowlanych – powinno być co do zasady poprzedzone uzyskaniem pozwolenia na budowę. Zasadę tę wyraża art. 28 Prawo budowlane stanowiąc, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Roboty budowlane, stosownie do art. 3 pkt 7 tej ustawy, to budowa, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Zgodnie zaś z pkt 6 tego artykułu, pod pojęciem budowy należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Nie budzi więc wątpliwości, że wykonana przez skarżących rozbudowa budynku sklepu o pomieszczenie o wymiarach [...] m x [...] m wymagała uprzedniego uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżący nie legitymowali się taką decyzją. Ponadto, wykonane przez nich roboty budowlane nie mieszczą się w katalogu budów i robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę określonym w art. 29 Prawa budowlanego.
Skoro wykonane roboty budowlane nie zostały zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę zasadnie organ pierwszej instancji rozpoczął procedurę zmierzającą do legalizacji tego obiektu, w trybie art. 48 Prawa budowlanego.
Przypomnieć należy, że stosownie do art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego właściwy organ nadzoru budowlanego, stwierdzając możliwość zalegalizowania obiektu budowlanego będącego w budowie lub już wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jest obowiązany wydać postanowienie, w którym wstrzymuje prowadzone roboty, określa wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia w określonym terminie niezbędnych do załatwienia sprawy dokumentów. W przypadku zaś niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 stosuje się przepis ust. 1 art. 48 Prawa budowlanego tj. właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę (art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego).
W kontrolowanej sprawie, L. i J. B. bezspornie nie przedłożyli dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, wskazanych w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] października 2014 r. tj. zaświadczenia Wójta Gminy O. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bądź przedstawienia decyzji o warunkach zabudowy, czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Konsekwencją wzniesienia przedmiotowej rozbudowy bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę i nie skorzystanie z procedury legalizacyjnej, było orzeczenie nakazu rozbiórki, co wynika wprost z omówionego wyżej art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego i procesowego. Organ nadzoru budowlanego prawidłowo zinterpretował przepisy ustawy Prawo budowlane, które miały zastosowanie w sprawie, wydał decyzję na podstawie kompletnego materiału dowodowego i uzasadnił ją zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw, oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło