VIII SA/Wa 66/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Sędzia WSA Elżbieta Lenart, Protokolant Małgorzata Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi I. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w użytkowanym budynku 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] października 2008 nr [...]; 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej I. O. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Syg. akt VIII SA/Wa 66/09 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] listopada 2008 roku, nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( Dz.U z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej jako k.p.a., oraz art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (DZ.U z 2006 roku, nr 156, poz. 1118 ze zm.), dalej jako prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania I. O. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] października 2008 roku, nr [...], nakazującej I. O. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w użytkowanym budynku mieszkalnym w R., przy ulicy S. [...] w terminie natychmiastowym poprzez: 1) odłączenie pieca węglowego centralnego ogrzewania od przewodu kominowego dymowego, 2) zamurowanie wejścia do przewodu dymowego, 3) nadbudowanie komina na dachu, zwiększając wysokość komina o 1 m, 4) wykonanie wentylacji wywiewnej w pomieszczeniu kotłowni, 5) przedłożenie aktualnego protokołu podłączenia pieca gazowego, szczelności instalacji gazowej i protokołu kominiarskiego – uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej żądania przedłożenia aktualnego protokołu podłączenia pieca gazowego, szczelności instalacji gazowej i protokołu kominiarskiego, a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. W styczniu 2005 roku organ nadzoru budowlanego został poinformowany przez M. P. o nieprawidłowościach w funkcjonowaniu przewodów kominowych w części budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej należącego do I. O. W toku postępowania ustalono, że istnieje w ścianie wspólnej przewód kominowy nieprzewidziany w projekcie budowlanym do którego podłączono kominek oraz piec gazowy w piwnicy- przynależne do części budynku będącej własnością M. P. Pozostałe przewody kominowe we wspólnej ścianie budzą wątpliwości co do stanu technicznego, prawidłowości podłączenia oraz bezpieczeństwa użytkowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. postanowieniem nr [...] z dnia czerwca 2008 roku nałożył na I. O. obowiązek przedłożenia określonej dokumentacji techniczno- budowlanej. Następnie organ I Instancji decyzją z dnia [...] października 2008 roku nakazał I. O. na podstawie art. 66 ust.1 pkt 1 i 3 prawa budowlanego wykonanie określonych robót budowlanych. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Od decyzji organu I Instancji odwołała się I. O., kwestionując zasadność nałożonych obowiązków oraz obarczając winą za zadymienie właścicielkę sąsiedniej części budynku. W ocenie organu odwoławczego odwołanie nie jest zasadne. Organ wskazywał, że instalacja grzewcza budynku należącego do I. O. jest podłączona do przewodu kominowego nr [...] o wymiarach 14 cm x 27 cm. Do tego przewodu została wprowadzona rura stalowa o średnicy 12 cm, która jest podłączona do pieca gazowego, usytuowanego w pomieszczeniu kotłowni. Pozostała część tego przewodu kominowego jest użytkowana jako przewód dymowy dla pieca centralnego ogrzewania. Organ przywołał protokół kontroli przewodów kominowych z dnia [...] lutego 2008 roku z którego wynika, że budynku I. O. do istniejącego przewodu kominowego zainstalowano jednolitą rurę stalową o przekroju 12 cm. Do pozostałej części przewodu kominowego podłączono piec węglowy centralnego ogrzewania. W pomieszczeniu zainstalowanego pieca węglowego stwierdzono brak wentylacji nawiewno- wywiewnej. Ponadto stwierdzono, że przewód dymowy na jej posesji jest nieoczyszczony, zaś na ściankach przewodu dymowego osadziła się gruba warstwa sadzy smolistej, co może powodować brak odpowiedniego ciągu dymowego. Przyczyną nawiewu dymu do pomieszczeń M. P. może być spalanie w piecu I. O. niewłaściwego opału powodującego powstawanie tzw. ciężkiego dymu kłębiącego się po dachu budynku i wokół. Nadto stwierdzono nieprawidłowe usytuowanie wylotów kominowych i wentylacyjnych. Usytuowane są one na jednym poziomie. Zdaniem organu takiego usytuowanie kominów oraz brak odpowiedniego ciągu dymowego może powodować ciągi zwrotne i nawiew ciężkiego dymu poprzez przewody wentylacyjne pomieszczeń budynku. Stwierdzone uciążliwe i szkodliwe zapachy o nieznanym składzie chemicznym w pokoju na piętrze budynku M. P. przenikające ze ściany przewodu kominowego sąsiada są spowodowane nie oczyszczonym przewodem kominowym ( sadza smolista) na posesji I. O. Z cytowanego protokołu wynika, że w stosunku do posesji I. O. zaleca się oczyszczenie i uszczelnienie przewodu kominowego dla pieca CO dymowego wraz z nadbudową komina o 1 m, a także wykonanie instalacji wentylacyjnej w kotłowni budynku w piwnicy budynku. W dalszej części organ podnosił, że we wspólnym oświadczeniu mistrzów kominiarskich stwierdzono iż nieprawidłowością jest umieszczenie rury stalowej w kominie dymowym. Powoduje to jego zwężenie i podczas jego używania w takiej sytuacji powoduje przyspieszone wiązanie sadzy i tym samym dalsze zwężenie przewodu dymowego. Dla prawidłowego funkcjonowania przewodu dymowego zaleca się przywrócić stan pierwotny przewodu kominowego demontując rurę stalową. Organ odwoławczy przywołał, że zgodnie z § 145 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie piece na paliwo stałe, posiadające szczelne zamkniecie, mogą być przyłączone do jednego przewodu kominowego dymowego o przekroju co najmniej 0,14 x 0, 14 m lub średnicy, pod warunkiem zachowania różnicy poziomów włączenia – co najmniej 1,5 m oraz nieprzyłączenia więcej niż 3 pieców do tego przewodu. Zdaniem organu przewód dymowy, w obecnym stanie jest niezgodny z cytowanym rozporządzeniem bowiem rura stalowa ogranicza jego przekrój i jest on mniejszy niż wymagają tego przepisy. Organ odwoławczy podniósł również, że ze względu na nieszczelności w przewodzie dymowym bardziej celowe jest wyłączenie pozostałej części przewodu i ogrzewanie mieszkania przy pomocy pieca gazowego podłączonego do istniejącej rury stalowej. Dalsze użytkowanie tego przewodu, po zdemontowaniu rury mogłoby nie usunąć przyczyny zadymienia sąsiedniej części budynku ze względu na wspomniane nieszczelności i zmiany materiałowe wewnątrz komina. Organ odwoławczy uchylił nałożony obowiązek przedstawienia aktualnych protokołów podłączenia pieca gazowego, szczelności instalacji gazowej, protokołu kominiarskiego. Zdaniem organu przepis art. 66 prawa budowlanego nie przewiduje żądanie jakichkolwiek dokumentów. Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła I. O. Zaskarżonej decyzji zarzucała: a) naruszenie prawa materialnego w postaci art. 66 ust.1 pkt 1 i 3 prawa budowlanego poprzez jego zastosowanie, mimo iż budynek skarżącej w żadnym razie nie zagraża życiu i zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, jak również nie znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym w związku z czym nie jest zasadne odłączenie pieca węglowego centralnego ogrzewania od przewodu kominowego dymowego i zamurowanie wejścia do przewodu dymowego; b) błąd w ustaleniach faktycznych poprzez niezasadne przyjęcie przez organy nadzoru budowlanego, iż tylko poprzez odłączenie pieca węglowego od przewodu kominowego w budynku skarżącej zapewniona będzie prawidłowa instalacja dymowa i wentylacyjna, podczas gdy w rzeczywistości wystarczające do prawidłowego funkcjonowania instalacji były zalecane czynności w postaci nadbudowania komina na dachu oraz wykonanie wentylacji wywiewnej w pomieszczeniu kotłowni. Z tego względu skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącej zasadne było nakazanie wykonania nadbudowy komina i wentylacji w kotłowni. W pozostałym zakresie nakazane prace budowlane były bezzasadne. Skarżąca podnosiła, że ze zgromadzonej dokumentacji, a przede wszystkim z opinii Zakładu Usług Kominiarskich, Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w R. jednoznacznie wynika, iż w budynku skarżącej przewody kominowe są drożne, a wykonane pomiary nie potwierdziły obecności dymu czy tlenku węgla w pomieszczeniach budynku. Dalej argumentowała, że z żadnej opinii kominiarskich nie wynika potrzeba odłączenia pieca węglowego od przewodu kominowego, ani zamurowania wejścia do przewodu dymowego. W ocenie skarżącej także stan techniczny instalacji nie budzi żadnych zastrzeżeń i nie zagraża życiu i zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska w świetle art. 66 ust.1 pkt 1 i 3 prawa budowlanego. Świadczy o tym również stanowisko mistrzów kominiarskich z dnia [...] maja 2008 roku, gdzie jest wskazane, iż dla prawidłowego funkcjonowania przewodu dymowego zaleca się przywrócić stan pierwotny przewodu kominowego demontując rurę stalową. Analogiczny wniosek jest zawarty w opinii technicznej J. C. – powołanego przez Komendę Miejską Policji w prowadzonej sprawie o narażenie na niebezpieczeństwo utraty życia i zdrowia. Nadto skarżąca podnosiła, że odłączenie pieca węglowego i zamurowanie wejścia do przewodu dymowego stanowić będzie nadmierne obciążenie skarżącej, która zmuszona będzie do korzystania jedynie z pieca gazowego. Wiąże się to z dodatkowymi wydatkami z uwagi na wysokie koszty korzystania z paliwa płynnego. Skarżąca jest osoba starszą, schorowaną, utrzymującą się jedynie z niewysokiej emerytury i nie jest w stanie podołać finansowo kosztom ogrzewania mieszkania jedynie przy użyciu pieca gazowego. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację. Skarżąca oraz uczestniczka postępowania złożyły szereg pism wraz z dokumentami celem zaprezentowania swojej argumentacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga I. O. zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DZ.U nr 153 , poz.1269) oraz art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej p.p.s.a. (DZ.U nr 153, poz.1270, ze zmianami) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności. Jak stanowi przepis art.134 § 1 p.p.s.a. Sąd badając legalność zaskarżonego aktu, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej przeprowadza ocenę zgodności decyzji z prawem. W szczególności istotne jest ustalenie, czy w postępowaniu przed organami administracyjnymi zostały dostatecznie i w sposób prawidłowy wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenie, iż okoliczności te nie zostały w sposób dostateczny wyjaśnione uniemożliwia dokonanie oceny, czy zaskarżone decyzje są zgodne z prawem, a w szczególności, czy nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 1981 roku, S.A. 910/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 7). Decyzja jest zgodna z prawem, jeżeli odpowiada przepisom postępowania administracyjnego, jak też uregulowaniom prawa materialnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 października 2002 roku, syg. akt II SA 2554/04, LEX nr 77 220). W ocenie Sądu doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania, co dawało podstawy do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. Przepis art.80 kpa stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wyrażona tym przepisem zasada swobodnej oceny dowodów nakłada na organ obowiązek dokonania oceny dowodów zgodnie z przepisami prawa procesowego oraz z zachowaniem określonych reguł tej oceny. Regułami tymi są : a) oparcie się na materiale dowodowym zebranym przez organ ; b) ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego; c) organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy. W ocenie Sądu trafnie zauważa skarżąca, że organ odwoławczy z jednej strony w szerokim zakresie powołuje się na opinie sporządzone przez mistrzów kominiarskich, a z drugiej strony zalecenie stawiane w opinii, a mianowicie demontaż rury stalowej nie jest uwzględniany. Taki sam wniosek również wypływa z opinii sporządzonej na potrzeby postępowania karnego, sporządzonej przez biegłego C. Stanowisko organu, że dalsze użytkowanie przewodu kominowo-dymowego, po zdemontowaniu rury mogłoby nie usunąć przyczyn zadymiania sąsiedniej części budynku ze względu na nieszczelności i zmiany materiałowe wewnątrz komina nie zostało w pełni uargumentowane. Nie wynika ono wprost z powołanych opinii kominiarskich. Należy zauważyć, że organ uwypukla i podnosi argument o nieszczelności przewodu kominowego na posesji skarżącej, a jednocześnie pozwala na dalszą eksploatację tego przewodu, mimo że stalowa rura odprowadzająca spaliny z pieca gazowego nie jest umiejscowiona na całej długości komina dymowego. Nie nakazuje jednocześnie jego doszczelnienia. W tej sytuacji trudno uznać, że została wyeliminowana wskazywana przez organ jedna z przyczyn przenikania ,,zapachów kominowych’’ do mieszkania M. P. Niewątpliwie należy zgodzić się z organem, że sytuacja gdzie w przewodzie dymowym jest zainstalowana dodatkowa rura stalowa do odprowadzania spalin z pieca gazowego, narusza przepisy § 145 ust.2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DZ.U nr 75, poz. 690 ze zm.) i ta nieprawidłowość winna być wyeliminowana. Organ wydając decyzję w trybie art. 66 prawa budowlanego winien wykazać, że w tym wypadku tylko wyłączenie pieca centralnego ogrzewania z eksploatacji eliminuje zaistniałe nieprawidłowości i nie ma innej, alternatywnej możliwości. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie jest to jednoznaczne. W tej sytuacji dokonana ocena materiału dowodowego nie jest w pełni oceną swobodną, a nosi znamiona dowolności i nie spełnia wymogów stawianych przez przepis art. 80 k.p.a. Co do zaleceń podwyższenia komina i wykonania wentylacji, to zalecenia nie są kwestionowane przez skarżącą i zostały przez nią wykonane. Organ ponownie rozpoznając sprawę powinien jednoznacznie przesądzić i ustalić w sposób jednoznaczny, czy możliwy i wskazany jest demontaż rury stalowej z komina dymowego, oraz czy po przeprowadzonym demontażu możliwa jest dalsza eksploatacja tego przewodu, po podłączeniu do niego pieca centralnego ogrzewania. Organ winien rozważyć, czy w tym zakresie nie powinien wypowiedzieć się biegły. Z tej też racji biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie. Sąd biorąc za podstawę art. 152 p.p.s.a. stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł biorąc za podstawę art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.