VIII SA/Wa 666/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-09-15
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może otrzymać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdy poniesienie tych kosztów zagraża utrzymaniu koniecznemu dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane stronie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca, prowadząc samodzielnie gospodarstwo domowe i mając dochody niewystarczające na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania, ma prawo do zwolnienia od wpisu od skargi. Jednakże, jeśli strona ma perspektywę uzyskania znacznego przysporzenia finansowego w sprawie, należy to uwzględnić przy ocenie sytuacji majątkowej.Stan faktyczny
Wnioskodawca H. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym uchylenia decyzji wojewody w sprawie wypłaty odszkodowania za zajęcie nieruchomości. W uzasadnieniu wskazał, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, a jego jedynym dochodem jest emerytura, która jest niewystarczająca na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające stan zdrowia i sytuację majątkową.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi, a w pozostałym zakresie wniosek oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 15 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku H. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie wypłaty odszkodowania za zajęcie nieruchomości postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić
Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu H. W. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniła, że poniesienie przez nią kosztów postępowania jest niemożliwe gdyż prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, a jedynym dochodem jest emerytura – [...] zł netto. Jako stałe miesięczne koszt wymieniła utrzymanie mieszkania – [...] zł, żywność, odzież, środki ortopedyczne ok. [...] – [...] zł, leki – [...] zł. Skarżąca podała, że jest osobą schorowaną i cierpi na [...], [...], [...], [...]. W części wniosku obejmującej posiadany majątek wymieniła mieszkanie – [...] m² oraz nieruchomość rolną [...] ha. W wyniku wezwania do uzupełnienia wniosku skarżąca nadesłała kserokopie rachunków i faktur za mieszkanie, telefon, energię, TV, leki, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności oraz zestawienie operacji na rachunku bankowym.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Wniosek skarżącej dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania wynoszą [...] zł tytułem wpisu od skargi.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje - gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2).
Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 powołanej ustawy sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Biorąc pod uwagę informacje podane we wniosku uznano, iż poniesienie przez skarżącą wpisu od skargi, może spowodować skutki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wpływ na taką ocenę ma okoliczność, że skarżąca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, a bieżące wydatki na mieszkanie i niezbędne leki pochłaniają w większości uzyskiwany dochód, co potwierdzają załączone dokumenty źródłowe. W tej sytuacji uznano, że wpis od skargi może stanowić dla skarżącej barierę trudną do przezwyciężenia, a obowiązek jego uiszczenia ograniczałby konstytucyjne prawo do sądu.
Jednocześnie nie można pominąć, że przedmiotem niniejszej sprawy jest kwestia odszkodowania za zajęcie nieruchomości, które organ I instancji ustalił w wysokości [...] zł. Oznacza to, że skarżąca ma w perspektywie uzyskanie znacznego przysporzenia finansowego za nieruchomość, która przeszła na własność Skarbu Państwa i nawet jeśli spór dotyczy wysokości odszkodowania, to co do zasady należy się ono skarżącej. W tej sytuacji nie można przyjąć, że kondycja finansowa skarżącej nie ulegnie poprawie.
W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło