VIII SA/Wa 667/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-11-17

Skład orzekający: Referendarz sądowy Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która utrzymuje się wyłącznie z emerytury, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), jeśli wysokość tej emerytury nie pozwala na partycypowanie w kosztach postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy strona utrzymuje się z niewielkiej emerytury, która nie pozwala na partycypowanie w kosztach postępowania (np. wpisie od skargi) bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie.
Stan faktyczny
Skarżąca J.K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawczyni wskazała na trudną sytuację rodzinną i materialną, utrzymując się wyłącznie z emerytury po śmierci męża, z której pokrywa bieżące koszty utrzymania, wydatki na leki i spłaca kredyt. Sąd znał sytuację finansową skarżącej z innej prowadzonej sprawy, w której przyznano jej prawo pomocy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. We wniosku o przyznanie prawa pomocy J. K. wyjaśniła, że znajduje się w trudnej sytuacji rodzinnej i materialnej bowiem po śmierci męża utrzymuje się wyłącznie z emerytury w wysokości [...] zł brutto, z której pokrywa bieżące koszty utrzymania siebie i mieszkania, ponosi wydatki na leki i spłaca zaciągnięty kredyt. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przedmiotowy wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje - gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Sytuacja finansowa i rodzinna skarżącej znana jest Sądowi z urzędu (sprawa o sygn. akt VIII SA/Wa 400/09, w której przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych). Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącej uznać należy, że jej wniosek zasługuje na uwzględnienie. Utrzymuje się ona z niewielkiej emerytury, która w zestawieniu z wysokością wpisu od skargi w niniejszej sprawie ([...] zł) nie pozwala partycypować w kosztach postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym skarżącej. W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło