VIII SA/Wa 675/08
WyrokWSA w Warszawie2009-04-22
Skład orzekający: Wojciech Mazur, Marek Wroczyński, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej prawidłowo zastosował przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zezwalając na sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki, w sytuacji gdy nie przeprowadzono szczegółowej analizy rozmiarów działki i dotychczasowej zabudowy, która by wymuszała takie usytuowanie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie przeprowadziły wystarczającej analizy, czy rozmiary działki i dotychczasowa zabudowa wymuszają usytuowanie planowanego budynku bezpośrednio przy granicy. Zastosowanie § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia o warunkach technicznych, dopuszczającego takie sytuowanie jako wyjątek, wymaga szczegółowego uzasadnienia i rozważenia możliwości innej lokalizacji inwestycji. Brak takiej analizy stanowi naruszenie przepisów postępowania, co skutkuje uchyleniem decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D.P. i P.P. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę budynku gospodarczo-garażowego z częścią warsztatowo-socjalną. Organy zezwoliły na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej, powołując się na rozmiary działki i utrwaloną zabudowę zagrodową. Skarżący zarzucili nierzetelną ocenę stanu faktycznego, błędne ustalenia oraz naruszenie przepisów postępowania, w tym brak analizy możliwości innego usytuowania budynku i brak możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, zasądza od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi D.P., P.P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] lipca 2008r. nr 290/2008 Starosta K. działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy
z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm., zwanej dalej Prawo budowlane) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. - Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze. zm., zwanej dalej Kpa ) po ponownym rozpatrzeniu wniosku złożonego w dniu
[...] września 2004r. przez inwestora S.K. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę budynku gospodarczo - garażowego
z częścią warsztatowo - socjalną z lokalizacją na działkach Nr [...] i [...] położonych w miejscowości S., gmina K.
W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Wyjaśnił, że w sprawie kilkakrotnie organ I instancji wydawał dla inwestora decyzję o pozwoleniu na budowę, każdorazowo Wojewoda [...] uchylał te decyzje na skutek odwołania D. i P. małżonków P., właścicieli działki nr [...], w granicy, z którą S.K. zamierzał realizować budowę budynku gospodarczo - garażowego. Podniósł, że przedmiotowa decyzja została wydana po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2008r., sygn. akt VIII SA/Wa 595/07 uchylającego decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2007r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty K. z dnia [...] lipca 2007r. W orzeczeniu tym Sąd wskazał organowi, iż niezbędnym do rozpoznania sprawy jest uzupełnienie dokumentów o aktualną mapę przestawiającą stan po rozgraniczeniu oraz przeprowadzenie oględzin działek będących przedmiotem zainwestowania.
Starosta K. podniósł, że w dniu [...] lipca 2008r. skarżący przedstawił projekt zagospodarowania działek Nr [...] i Nr [...] położonych w S., sporządzony na aktualnej mapie uwzględniającej rozgraniczenie nieruchomości oznaczonych Nr [...] i Nr [...]. Organ wskazał, iż dokonał oględzin działek Nr [...] i Nr [...] oraz ich pomiarów. Sporządzona została także dokumentacja fotograficzna istniejącej zabudowy przedmiotowych działek oraz działek Nr [...] i Nr [...]. W wyniku tych czynności stwierdzono przesunięcie ogrodzenia między działkami Nr [...] i Nr [...]
( zgodne ze szkicem granicznym sporządzonym przez biegłego sądowego zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] października 2006 r. [...] ) i ustalono, że działki inwestora stanowią działkę siedliskową z utrwaloną zabudową zagrodową. Łączna szerokość działek Nr [...] i [...] wynosi [...] m, a istniejąca zabudowa tych działek uzasadnia lokalizację przedmiotowego budynku bezpośrednio przy granicy z działką Nr [...]. Nadto organ wywiódł, iż projektowane usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z działką Nr [...] nie zakłóci korzystania z sąsiedniej nieruchomości ponad przeciętną miarę, wynikającą z gospodarczego przeznaczenia nieruchomości.
Starosta K. wskazał, że przedmiotowa decyzja została wydana
w oparciu o ostateczną decyzję o warunkach zabudowy z dnia [...] sierpnia 2004r. wydaną przez Burmistrza Gminy K., upoważnienie Ministra Infrastruktury
z dnia [...] maja 2005 r. do wyrażenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno - budowlanych, projekt budowlany oraz oświadczenie inwestora o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W odwołaniu od decyzji Starosty K. D. i P. małżonkowie P. podnieśli, że w tytule decyzji nie określono miejsca lokalizacji inwestycji. Zakwestionowali także miejsce, w którym ma być usytuowana planowana inwestycja, a w szczególności zwrócili uwagę na odległość planowanego budynku Pana S.K. od ich rozpoczętej już budowy budynku. Nadto podnieśli argumenty dotyczące szerokości działki inwestora oraz wątpliwości dotyczące przeprowadzonego postępowania dowodowego przez organ pierwszej instancji w szczególności przeprowadzonego pomiaru działki Pana S.K.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2008r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 82 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania D. i P. małżonków P. utrzymał w mocy decyzję Starosty K. z dnia [...] lipca 2008r. Zdaniem Wojewody [...] organ I instancji dokonał gruntownej analizy stanu faktycznego sprawy polegającej na przeprowadzeniu oględzin działki, na której ma być realizowana inwestycja jak również działki sąsiadującej z nią, przy granicy, której ma zostać wybudowany budynek. W odniesieniu do ustalonego
w sprawie stanu faktycznego Starosta K. prawidłowo zastosował przepisy prawa budowlanego, w szczególności § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. z 2002r. Nr 75, poz. 690 ze zm. dalej, jako rozporządzenie o warunkach technicznych ). Prawidłowo ustalił, iż działka Pana S.K. jest działką siedliskową o utrwalonej zabudowie zagrodowej, której szerokość - [...] m uzasadnia przyjęcie możliwości wybudowania budynku bezpośrednio przy granicy. Odnosząc się do zarzutów skarżących dotyczących przeprowadzonego postępowania dowodowego organ odwoławczy stwierdził, iż organ pierwszej instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Starosta K. wydając decyzję oparł się na aktualnej mapie do celów projektowych jak również ustalił aktualną szerokość działki. Rozstrzygając sprawę organ dysponował aktualnym stanem faktycznym oraz szczegółowym materiałem dowodowym. Uznając spełnienie przesłanek z przepisu § 12 powołanego rozporządzenia o warunkach technicznych zezwolił na sytuowanie budynku przy granicy. Jednocześnie organ pierwszej instancji wypełnił wszystkie czynności, do których przeprowadzenia zobowiązany był wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2008r., sygn. akt VIII SA/Wa 595/07.
W skardze do sądu administracyjnego na decyzję Wojewody [...] D. i P. małżonkowie P. wnieśli o jej uchylenie w całości. Podnieśli, że zarówno zaskarżona decyzja Wojewody [...] jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty K. naruszają ich interes prawny poprzez zezwolenie na usytuowanie w sąsiedztwie ich zabudowań inwestycji S.K., co negatywnie wpłynie na zabudowę ich nieruchomości. Wskazali na nierzetelną ocenę przez organy administracji publicznej stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji błędne ustalenia polegające na przyjęciu, iż usytuowanie planowanej przez S.K. inwestycji w tzw. ostrej granicy jest dopuszczalne. Okoliczność taka nie wynika z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, natomiast możliwym jest usytuowanie planowanego budynku na działkach inwestora z zachowaniem ponad 5 m od każdej z granic, czy też usytuowanie go po przeciwnej stronie przy granicy z nieruchomością niezabudowaną. Podnieśli, iż organy orzekające nie zajęły stanowiska, co do faktu, iż na ich nieruchomości, w odległości 4 m od granicy, w miejscu, przy którym ma być sytuowany budynek realizowana jest na podstawie prawomocnego rozstrzygnięcia inwestycja skarżących z oknami skierowanymi w stronę planowanego przez S.K. przedsięwzięcia.
W dalszej części skargi małżonkowie P. wskazali, że nie przeprowadzając analizy możliwości innego usytuowania budynku planowanego przez S.K. oraz oględzin i analizy zabudowy działki skarżących Wojewoda [...] zaniechał wyczerpującego rozpoznania zebranego w sprawie materiału dowodowego. Nadto podnieśli, iż nie informując strony skarżącej o prawie zapoznania się z aktami przed wydaniem decyzji i możliwości wypowiedzenia się, co do zebranego materiału dowodowego organy naruszyły przepisy postępowania, co stanowi przesłankę uchylenia decyzji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej p.p.s.a,) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2008r., utrzymująca w mocy decyzję S.K. z dnia [...] lipca 2008r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę budynku garażowego, którą organ ten uznał za możliwe usytuowanie planowanego budynku garażu bezpośrednio przy granicy działki o numerze ewidencyjnym [...], ze względu na dotychczasową zabudowę i parametry nieruchomości.
Istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest ustalenie, czy nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego powołanych w skardze tj. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Normy regulujące zachowanie odpowiednich odległości od granicy działki zawarte są w § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 tego rozporządzenia. Z przepisu tego wynika, że budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż: 4m
w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 3m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Jednocześnie ustęp 3 pkt 2 cytowanego przepisu przewiduje wyjątek od powyższej zasady, dopuszcza, bowiem sytuowanie ściany budynku pozbawionej otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką, jeżeli: wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo nie jest możliwe zachowanie odległości, o której mowa w ust. 1 pkt 2 ze względu na rozmiary działki. Jak wynika z powołanych wyżej przepisów usytuowanie budynku w granicy jest wyjątkiem, a więc powinno zawierać szczegółowe uzasadnienie w tym zakresie. Obowiązkiem organów administracji architektoniczno - budowlanej orzekających
w przedmiotowej spawie było, więc przeprowadzenie czynności mających na celu ustalenie, czy ze względu na rozmiary działki i dotychczasową zabudowę działki istnieje możliwość innego usytuowania planowanej inwestycji. Realizując wytyczne wynikające z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2008r., sygn. akt VIII SA/Wa 595/07 organ uzupełnił materiał dowodowy o aktualną mapę przestawiającą stan po rozgraniczeniu, dokonał oględzin działek Nr [...] i Nr [...], na których sytuowana ma być sporna inwestycja, sporządził dokumentację fotograficzną istniejącej zabudowy działek Nr [...] i [...] oraz Nr [...] i Nr [...], oraz dokonał pomiaru szerokości działek Nr [...] i Nr [...], ustalając, iż że działki inwestora stanowią działkę siedliskową
z utrwaloną zabudową zagrodową. Łączna szerokość działek inwestora wynosi [...] m co mając na uwadze istniejącą zabudowę uzasadnia lokalizację przedmiotowego budynku bezpośrednio przy granicy z działką nr [...].
Z uzasadnienia organu I instancji nie wynika jednakże by, w jakikolwiek sposób rozważył on, czy istotnie rozmiary działki oraz dotychczasowa zabudowa wymuszają usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z działką nr [...]. Zebrany materiał dowodowy nie wskazuje by organ rozważał możliwość innej lokalizacji planowanej przez S.K. inwestycji w obrębie jego działki. Brak wszechstronnych ustaleń w tym przedmiocie powoduje, iż rozstrzygnięcie poczynione przez organy jest przedwczesne. Przepis § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia o warunkach technicznych stanowi: nie jest możliwe zachowanie odległości, o której mowa w ust. 1 pkt 2 ze względu na rozmiary działki. Należy, więc przeprowadzić analizę, w jakiej części działki z uwagi na jej rozmiary i istniejącą zabudowę będzie najbardziej racjonalna zabudowa działki, natomiast organy architektoniczno - budowlane z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 Kpa w żaden sposób w tym względzie się nie wypowiedziały i w związku z tym zarzut skargi, iż możliwa jest zabudowa w innym miejscu przy przeciwległej granicy jest o tyle zasadny, że wobec nie wyjaśnienia powyższej kwestii powoduje uchylenie decyzji obydwu instancji. Jak wspomniano wyżej powołany przepis § 12 ust. 3 pkt 2 stanowi wyjątek dotyczący usytuowania budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką, dlatego też analiza usytuowania budynku powinna być szczegółowa zarówno w zakresie opisowym ( przedstawiająca istniejącą zabudowę, podłączenia mediów, charakter zainwestowanej nieruchomości ) jak i graficznym ( szkic z oględzin przedstawiający niezbędne wymiary działki i umiejscowienie zabudowy, przebiegu mediów ). Ponadto przepis ten przewiduje dwie możliwości a mianowicie umiejscowienie budynku bezpośrednio przy granicy lub w odległości 1,5 m od granicy i obydwie mają być przedmiotem przeprowadzonej analizy.
Ponownie rozpoznając sprawę organ zobligowany jest ustalić i rozważyć zagadnienia podniesione w uzasadnieniu niniejszego wyroku, będąc związany na podstawie art. 153 p.p.s.a. oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania oraz przedstawić swoje stanowisko zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 107 § 3 Kpa.
Zarzuty skargi, co do wpływu przedmiotowej inwestycji na zabudowę działki skarżących jest bez znaczenia przy analizie zastosowania przepisu § 12 ust. 3 pkt 2, ponieważ dotyczy on warunków, jakie ma spełniać działka, na której ma być realizowana inwestycja a nie działka sąsiednia.
Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. orzekł jak w pkt I wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło