VIII SA/Wa 675/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2014 r. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną o nakazie rozbiórki oddala skargę. Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. Nr [...] znak: [...] M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ odwoławczy") działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409), po rozpatrzeniu odwołania Z.D. (dalej: "skarżący") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R.("organ I instancji") z dnia [...] marca 2014 r. Nr [...] odmawiającej wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją PINB w R. Nr [...] z dnia [...] września 2007 r. nakazującą Z. D. rozbiórkę wagi samochodowej tj. urządzenia wagowego o wymiarach 3,60 m x 12,50 m (niecka betonowa wraz z pomostem wagowym) oraz budynku obsługi parterowego konstrukcji murowanej o wymiarach 3,20 m x 4,60 m zlokalizowanych przy ul. [...] w J. - orzekł o uchyleniu w całości zaskarżonego rozstrzygnięcia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. przeprowadził postępowanie administracyjne w sprawie wagi samochodowej wraz z budynkiem obsługi zlokalizowanych przy ul. [...] w J., w wyniku którego decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2007 r. nakazano Z. D. rozbiórkę wagi samochodowej tj. urządzenia wagowego o wymiarach 3,60 m x 12,50 m (niecka betonowa wraz z pomostem wagowym) oraz budynku obsługi parterowego konstrukcji murowanej o wymiarach 3,20 m x 4,60 m zlokalizowanych przy ul. [...] w J.. W związku z uchylaniem się przez zobowiązanego od wykonania ww. obowiązków, organ powiatowy wszczął i przeprowadził postępowanie egzekucyjne mające na celu wyegzekwowanie obowiązków wskazanych ww. decyzji z dnia [...] września 2007 r. M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po przeprowadzeniu wszczętego na wniosek skarżącego postępowania nadzwyczajnego, decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji Nr [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. znak: [...], utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. W dniu [...] stycznia 2014 r. do organu I instancji wpłynął wniosek skarżącego o wznowienie postępowania administracyjnego z uwagi na nową okoliczność tj. odnalezienie przez inwestora faktury świadczącej, iż waga samochodowa została wybudowana w 2003 r., a nie w 2004 r. jak to ustaliły organy nadzoru budowlanego. Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. Nr [...] organ I instancji działając na podstawie art. 149 § 3 i art. 104 k.p.a. orzekł o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją PINB w R. z dnia [...] września 2007 r. Nr [...], nakazującą skarżącemu rozbiórkę wagi samochodowej oraz budynku obsługi zlokalizowanych przy ul. [...] w J.. Wskazując na ustalony stan faktyczny sprawy, organ I instancji wywiódł, iż postępowanie w sprawie nie zostało zakończone z uwagi na toczącą się egzekucję za niewykonanie decyzji rozbiórkowej. Dlatego też za bezzasadny uznał wniosek o jego wznowienie. We wniesionym odwołaniu skarżący wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji zarzucił jej sprzeczność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawnymi, a w szczególności art. 145 § 1 pkt 5 i art. 149 § 2 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie. W uzasadnieniu wskazał m.in., iż żaden obowiązujący przepis nie wskazuje, iż rozpoczęcie egzekucji za niewykonanie decyzji rozbiórkowej uniemożliwia wznowienia postępowania, jeśli zachodzą okoliczności z art. 145 § 1 k.p.a. Rozpatrując odwołanie skarżącego, organ odwoławczy wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z dnia [...] maja 2014 r. orzekł o uchyleniu w całości decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Przedstawił przebieg postępowania w sprawie podnosząc, iż organ I instancji dokonał nieprawidłowej oceny stanu prawnego niniejszej sprawy. Organ odwoławczy przytoczył brzmienie art. 148 i art. 19 § 1 i § 3 k.p.a. Wskazał, iż organ I instancji nieprawidłowo wydał decyzję administracyjną odmawiającą wznowienia postępowania administracyjnego zamiast postanowienia. Ponadto rozstrzygnięcie to zawiera merytoryczne uzasadnienie co do przesłanki wznowienia, co na tym etapie postępowania było niedopuszczalne. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż przystępując do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania organ administracyjny w pierwszej kolejności bada formalne podstawy wznowienia postępowania, tj. czy wniosek pochodzi od strony, czy powołuje ona podstawy wznowienia wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy zachowany został termin określony w art. 148 § 1 k.p.a. przewidziany na złożenie podania o wznowienie postępowania. Dopiero pozytywna weryfikacja powyższych przesłanek pozwala organowi na wznowienie postępowania w drodze postanowienia, a następnie na przeprowadzenie postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Dokonując analizy wniosku o wznowienie postępowania, organ odwoławczy wskazał, iż pochodzi on od strony (tj. inwestora), został zachowany miesięczny termin określony w art. 148 § 1 k.p.a. oraz powołano przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Dlatego też wywiódł, iż organ powiatowy zobowiązany był do wydania postanowienia wznawiającego postępowanie, na które nie przysługuje zażalenie, a następnie do wydania decyzji na podstawie art. 151 k.p.a. Merytoryczne rozstrzygnięcie kwestii odnoszących się do przesłanki wznowienia postępowania w drodze decyzji PINB w R. Nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. uznał za przedwczesne. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ odwoławczy nakazał organowi I instancji wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Nr [...] (poprzez wydanie postanowienia), a następnie rozstrzygnięcie w drodze decyzji, czy są podstawy do uchylenia dotychczasowej decyzji Nr [...] w myśl art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Jednocześnie zauważył, iż pięcioletni termin wskazany w art. 145 § 1 k.p.a., w niniejszej sprawie upłynął [...] września 2012 r. Konkludując organ odwoławczy za błędne uznał stanowisko organu I instancji, iż postępowanie administracyjne w omawianej sprawie się nie zakończyło. Stwierdził, iż nie można uznać, iż egzekwowanie obowiązków wskazanych w decyzji Nr [...] z dnia [...] września 2007 r. na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi przeszkodę do wznowienia postępowania. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący, który pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję z dnia [...] maja 2014 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i § 3 oraz art. 107 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w tym zarzutów podniesionych w odwołaniu oraz niezbadanie materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie podniósł, iż nie przesądził, czy przedstawiona przez inwestora faktura VAT Nr [...] z dnia [...] października 2003 r. świadcząca o tym, iż przedmiot postępowania tj. waga samochodowa została wybudowana w 2003 r., a nie w 2004 r. jak to ustaliły organy nadzoru budowlanego, będzie skutkowała uchyleniem decyzji Nr [...] z dnia [...] września 2007 r. wydanej w przedmiocie nakazu rozbiórki ww. wagi samochodowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym, a nie według kryteriów celowościowych. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r. Nr [...], którą organ ten – po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji wydanej w I instancji przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] marca 2014 r. Nr [...] o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją PINB w R. Nr [...] z dnia [...] września 2007 r., nakazującą skarżącemu (Z. D.) rozbiórkę wagi samochodowej tj. urządzenia wagowego o wymiarach 3,60 m x 12,50 m (niecka betonowa wraz z pomostem wagowym) oraz budynku obsługi parterowego konstrukcji murowanej o wymiarach 3,20 m x 4,60 m zlokalizowanych przy ul. [...] w J., na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. – uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Powołany przepis art. 138 § 2 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wobec tego przedmiotem oceny Sądu jest prawidłowość zastosowania w sprawie wskazanego unormowania. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy uchylając zaskarżoną decyzję w całości, doszedł do słusznego przekonania, że kontrolowana w toku instancji decyzja jest nieprawidłowa. Przy czym należy podkreślić, że jest to rozstrzygnięcie procesowe i nie przesądza o istocie sprawy. Trafnie M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że w ustalonym stanie faktycznym i prawnym sprawy, w kontekście wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] września 2007 r. w przedmiocie rozbiórki samowoli budowlanej organ I instancji powinien zbadać jedynie przesłanki formalne wznowienia tj. czy wniosek pochodzi od strony, czy został złożony w przewidzianym terminie, czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego jest właściwy do prowadzenia postępowania. Natomiast badanie i rozstrzygnięcie, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy, może być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania i rozstrzygnięte w decyzji orzekającej co do istoty, po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego. Jednocześnie Sąd zauważa, iż zarzuty skargi odnoszą się właściwie do ocen znaczenia dowodu w postaci faktury zakupu wagi samochodowej dla rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu, tego rodzaju zarzuty są przedwczesne w odniesieniu do etapu sprawy i ewentualnie będą mogły być podnoszone, ale w odniesieniu do decyzji wydanej po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego. Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.